"Кузе илет, ялем?" рубрик, 2013 ий, Шыжа тылзын 9-ше кечыже

Кажне ошкылыштым шымлен, шотлен, иктешлен ыштат

Статьян авторжо Алевтина Таныгина

Мланде пашаче кидым йӧрата, манеш калык. Пашам, шочмо верым йӧратыше, аклыше еҥ-влакын илыме ялышт йыр пасу шудо дене кушкын огеш шогал. Нуно пӱйым пурын да кыртмен садак пасушкышт куралаш лектыт, ферме вӱташтымат шолышт рончен огыт пытаре. Кугезына-влак тыге ойлен коденыт: «Неле-йӧсӧ лийже, но тошкем шеҥгелсе нур шӧртньӧ теҥыз семын уржа але шыдаҥ дене лойгалт шогышаш. Тунам шочмо калык ден мланде ончылно титакан от лий».

UnsoМорко районысо «Передовик» озанлык кодшо ийлаште нелынрак  илыш, вуйлатыше-влакат вашталтыныт. Но доярке-влак пашадарым огыт тӱлӧ манын, ушкалыштым шужыктен ышт шогыкто, эрдене эрак кынелын, фермышке куржыныт. Механизатор-влак тракторыштым кузе шотым муыныт, туге олмыктен, пасуш куралаш-ӱдаш лектыныт. Специалист-шамыч уш-акылыштым, уло моштымашыштым лӱштымӧ шӧрым шукемдаш, шурно лектышым кугемдаш йӧным кычалыныт. Ай, мылам кӱлеш мо, калымыш каен, оксам ыштен толам манын, кидым лупшалын, ялым коден лектын каен огытыл.

Кычалыныт, муыныт, ыштеныт, чытен тыршымышт арам лийын огыл, кызыт «Передовик» озанлык у шӱлыш дене пашам ышта. Теве тений кок у комбайным налыныт, уржа-сорла тургымым куштылгынрак эртареныт. Лач игече гына пашаштлан изиш чаракым ыштен, а вес семын ончалаш гын, очыни, комбайнёр-влакым кандарен. Вет нуно, кече лекме деч ончыч кынелын, кастене лупс вочмеш, шурным погеныт, кечыште 70-80 гектарыште тӱредыныт. Шурно лектыш куандарыше: гектар гыч 18-19 центнерым погеныт. Озанлыкын тӱҥ агрономжо Ю.В.Ивановын ойлымыж почеш, кокияш уржам верын-верын гектар гыч 26-24, кокияш шыдаҥым 25-26 центнерым  погеныт. Чумыр налаш гын, идымыш 1 800 тонн пырчым пуртымо. Вес ийлан урлыкашланат, теле гоч вольыкым ончашат тӱрыс ситареныт.

Озанлыкын 2600 утла гектар курал-ӱдымӧ мландыже уло. 2100 гектарыш пырчан-отызан культурым ӱденыт, а 500 гектарыш шудым вераҥденыт. Кодшо каныш кечылаште мийыме годым 240 гектарыште шыдаҥ ден шож поген налаш кодын манын, Юрий Витальевич палдарыш. Тунам йӱдым кугу йӱр лиймылан кӧра пасуш тӱредаш лектын кертын огытыл ыле. Адакшым тӱредаш шурно сайынак кошкен шумек лектыт, тунам пырчым КЗС-ште кошташ электровий шуко огеш кай манын умылтарышт. Пырчым кок КЗС-ште коштат.

Манамыс, озанлыкыште специалист-влак кажне сомылым келгын шымлен, шотлен, аклен, иктешлен виктарат. Адакшым тугай еҥ-влак погыненыт, кудышт икмыняр пашам палат да виктарен кертыт. Тидыже кажне специалистын ыштен моштымыжым аклаш да вашла келшен пашам ышташ полша, икте-весылан молан лач тыге ыштем, а вес семын огыл умылтарыман огыл. Мутлан, озанлыкын тӱҥ энергетикше Ю.В.Николаев шке специальностьшо деч посна снабженецын сомылжым шукта. Озанлыклан мо кӱлеш, чыла муэш, шкенан кундемыште уке гын, пошкудо татар ден чуваш-влак дек миен толеш. Сандене шошо ага, уржа-сорла годым технике шот дене пашам ыштен, шапаш ужаш шотышто нелылык лектын огыл. Тидымат каласен кодыде огеш лий, Юрий Васильевичын кидше шӧртньӧ, кеч-могай быт техникым олмыктен мошта, акрет годсо мушмо машиналанат у сомыллан «кычкен» кертеш, у сыным пурта але шапаш ужашыжым весылан келыштара.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: