"Кузе илет, эрвел марий?" рубрик, 2014 ий, Ӱярня тылзын 14-ше кечыже

Петыраш гын, молан почаш кӱлын?

Статьян авторжо Ирина Степанова

Але Тений кеҥежым Пошкырт кугыжаныш университетын Бирск филиалыштыже марий пӧлкашке бюджет верым кораҥдаш шонат

Кодшо арнян Бирск педакадемийыш (ончычсо семын тудым тыге маныт) мийымына годым марий пӧлкасе туныктышо-влак мемнам тургыжланыше кумыл дене вашлийыч. Каласышт: тенийлан марий пӧлкашке бюджет верым палемдыме огыл. Моланжым раш умылтарен ышт керт. Меат кугурак начальстве деке миен ышна шу, вет ты вуз кызыт Башкир кугыжаныш университетын филиалжылан шотлалтеш. Чыла начальстве Уфаште верланен.

Историй гыч

бирск91Бирск педакадемий пелен Марий пӧлкам 1993 ийыште Пошкырт кундемысе марий район-влак почаш йодыныт. Амалжат раш: але марте марий йылме ден литературым тунемаш шонышо-шамыч Йошкар-Олашке пединститут ден университетыш тунемсаш коштыныт гын, перестройко деч вара окса чӱдылан кӧра шуко ача-ава икшывыжым Йошкар-Олаште окыктен кертын огыл. Молан воктенак, Бирск пединститутышто почаш огыл? Тыге шонымаш илышыш шыҥдаралтын. Тунам икымше набор лийын. Икымше туныктышо Ирина Шамаевна Александрова лийын. Вес ийжылан МарГУ-м тунем лектын, Серафима Ивановна Апсатарова толын. 1995 ийыште МарГУ-н выпускницыже Алена Андреевна Илиева пашаш ушнен, а Серафимаа Апсатарова аспирантурышко тунемаш каен да филолоий шанче кандидат лийын тунем толын. 1998 ийыште Алена Андреевна аспирантурыш пурен да 2001 ийыште филологий науко кандидат лӱмым налын. 2003 ийыште И.Ш Александрова педагогике шанче кандидат лийын. Тыге кызыт кумытын доцент лӱмым суленыт да да марий пӧлкаште студент-влаклан шинчымашым пуат.  «Тӱҥалтыш жапыште 25 еҥан группым погымо гын, татар пӧлкам почмеке, пел группым гына погаш тӱҥалме. 2012 ий марте студент-влак тӱҥ предмет семын руш да марий йылмым тунемыныт, а ынде кок ий марий да англичан йылмылам тунемыт, — ойла туныктышо АА.Илиева. — Но тений марий пӧлкалан бюджет верым пуымо огыл, тидлан кӧра ончыкыжым марий пӧлка эркын петырналт кертеш. Тидым марий йылмым туныктышо шуко манме дене умылтараш ок лий, вет ятыр школышто ты предметым алят тидлан тунемдыме еҥ-влак. Тыгай-шамыч марий йылме дене шинчымашым дистанционный йӧн дене налын кертыт. Дистанционно тунемаш моло республик гычат йодмашым налыт».

Тачысе сӱрет

бирскТачылан марий пӧлкаште  40 йоча очно да  32 еҥ заочно тунемыт. Чыланат марий йылмылан кумылан улыт. Университетыште эртыше тӱрлӧ мероприятийлаште мастарлыкыштым ончыктат. Тунеммаштат молодец улыт. Теве икымше курсышто 6 студент икымше сессийым чыла «5″-лан сдатлен. Нуно кугурак стипендийым налыт. Активный студент-шамычымат  кугурак стипендий дене куандарат. Тачылан марий пӧлкаште кок тыгай ӱдыр уло:  4 курсышто тунемше-шамыч Светлана Исакаева да Людмила Асмаева. Марий студент-влак кажне ийын «Студенческий шошышто» марий номерым ончыктат.  Университет кӧргысӧ гала-концертыште веле огыл, республик кӱкшытышкат лектыныт. «Шкенан кок кабинетна уло, библиотеке поян огыл гынат, кажне у книга кидыштына ик экземпляр дене гынат уло. Кызыт мемнан ик тургыжландарыше йодыш — марий пӧлкалан бюджет верым ойрыман. Уке гын, тӱҥалме пашана мучашке шуэш мо? Могай йоным кычал муман ала?» - тургыжлана Алена Андреевна.

Таче ты йодыш утларакшым ты преподаватель-влакым гына тургыжландара. Шукышт нуно шке паша верышт верч толашат манын кертеш. Но марий пӧлкам петырымаш молыланат эҥгекым конден сеҥа. Бюджет верым кораҥдымеке, оксала марий пӧлкаш тунемаш толшо огешат лий. Адакшым ик гана петырмеке, уэш почаш пеш чот неле лиеш. Садлан ты пӧлкалан ала-кузе полшашак тыршыман. Верысе марий активист, марий район вуйлатыше-шамычланат тарванылман дыр изишак. Мом ыштыме шотышто пырля шоналтыман, каҥашыман. Ала калык дечат подписьым погыман. Марий пӧлкан преподавательже-влак Оньыжа декат полышым йодын, серышым возеныт. Но икте раш: марий пӧлкаште бюджет верым арален кодыманак.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: