"Сылнымут алан" рубрик, 2014 ий, Ӱярня тылзын 21-ше кечыже

«Поро эр, ош куэр!» — маналтеш самырык поэт Игорь Поповын икымше почеламут сборникше.

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Тудым шукерте огыл Марий писатель ушем савыктен луктын. Тушко Игорьын пытартыш жапыште возымо почеламутшо-влак пуреныт. Автор шочмо мланде да тудын тачысе кечыже, пӱртӱс да кӧргӧ шижмаш нерген чон вургыж сера.

ИгорьИгорь У Торъял район Немда школышто тунеммыж годымак сылнымут деке шӱмаҥын. «Почеламутым тӱҥалтыш класслаште тунеммем годым возаш тӱҥалынам. 2-шо классыште мӧҥгысӧ паша семын возен кондаш кӱштеныт, шот лекмыла чучын. Вара эше возаш кумыл лектын. Туныктышем Надежда Ивановна Терехова возаш кумылаҥден: почеламутем класс ончылан лудыктен, моктен. Йочалан шуко кӱлеш мо? Тиде пагытыштак возымем «Ямде лий» газетыште савыкталташ тӱҥалын. Кыдалаш класслаште юнкор кружокыш ушненам. Тудым Лидия Анатольевна Садовина вӱден», — каласкала И.Попов.

книгаИгорь икмыняр гана «Ямде лий» йоча газетын эртарыме юнкор слетышто лийын. 7-8 класслаште Сергей Есенинын почеламутшо-влакым йӧратен лудаш, шымлаш тӱҥалын. Тидыже Игорьым шке творчествым уэш ончен лекташ, почеламутым сайынрак да келгынрак возаш таратен. «В.Яналовын вуйлатыме лу кечаш сылнымут курсышто кок гана лийынам. Тудо пагытыште Альбертина Иванова, Зоя Дудина, Вячеслав Абукаев дене почеламут-влакем лончыленна. Тидыже эшеат возаш, творчествыште уым кычалаш таратен, — умбакыже каласкала Игорь. — Почеламут корно-влак кеч-могай жапыште шочын кертыт. Но тудым сайын возаш манын, мылам шкет шинчыман, тыге сайынрак шоналтеш. Могай темылан возем, мо мыйым тургыжландара — чылажат почеламутыштем».

Игорь Марий кугыжаныш университетым журналист специальность дене тунем лектын. Университетысе «Поэзий шепкаште» клубыш коштын. Тунамак “Кугарня” газет редакцийыште корреспондентлан пашам ышташ тӱҥалын. Кызыт И.Попов — Россий армийын салтакше.

Поро кече

Кож шеҥгечын койо кече,
Вик волгалтыч корно, пече,
Шыргыжале ош куэр:
Поро кече, поро эр!

Агытан капка ӱмбачын
Кумданрак шаралтыш вачым.
Канде тӱсым нелын ер:
Поро кече, поро эр!

Шаҥгырак ял помыжалтын,
Нӧргӧ презе ломыжалтыш.
Пий опталтыш эрден эр:
Поро кече, поро эр!

* * *

Почам тӧрзам мый таче комдык –
Тек шошо пӧртышкӧ пура.
Леҥеж ӱмбалне нӧлтын комдыш –
Шоҥешталтеш ушмен пура.

Кечат кавам теҥгечсе дечын
Сӧрастара пырт кужунрак.
Шуаш возеш туврашыш ечым –
Сеҥем дыр ынде куржынат.

Куржам куэрыш але нурыш,
У илыш шошо ден толеш.
Конда мо порым саде тургым?
Лач ӱшанаш гына кодеш.

* * *

Ойла гын южо еҥ мылам:
«Марий Элет – йорлештше имне,
Да ок кой ончыкылык, витне», -
Мый ончалаш темлем йырваш.

Эше чоҥат пӧртлам, ужат?
Тек шагалрак – пасум куралыт,
Лектеш марий кожлаш, кумалын,
Кеч толын пуйто чылт у жап.

Эше турня апрель велеш
Опта мемнан дене пыжашым,
Монден кертат колянымашым:
Кодам мыят Марий Элеш.

* * *

Мардеж апрельышке пуале.
Эрдене кылмыкта эше –
Март вуйым йӧршын ыш пу але,
Кеч толын шемгорак ешге,
Эрдене кылмыкта эше.

Арня, я кокыт тунеммеке,
Студент ора вокзал воктен
Шолеш. Тачат автобус теме –
Чылан каят, олам коден.
Студент ора лӱшкен ок тем.

Мыят кудальым мӧҥгӧ велыш,
Автобус омышко шӱка.
Кас кече ӱжаражым велыш,
Да вик чиялгыш пыл тӱшка.
Автобус омышко шӱка.

Вашке ужам мый шочмо ялым,
Налаш лектеш изи пием.
Авам мелнам кӱэштын, тамлым.
Ачам почеш капкам ирен,
Кудал лектеш изи пием.

Кас – ялыште

Ял урем пычкемыш. Тыште
Шкетын пернылын коштам.
Тылзе волгыдым ок кышке,
Ок шалане лумын там.

Икте дек толам – олаште,
Весе туштак дыр, ок лек.
Кеч-мыняр кычал толаше,
Нигӧмат от му воктен.

Вараса умбалне шорык,
Изи пий пырт опталта.
Эх! Кӱлеш мылам ты орлык?
Куштырак оксагалтам?

Эрлаяк каем тышечын,
Котомкам гына погем…
Ял уремын кажне шечшым
Тек мокта агытанем.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: