"Шӱдыр ешыш - унала" рубрик, 2014 ий, Вӱдшор тылзын 18-ше кечыже

Шкетан театрын аристократкыже

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Светлана Филиппова. Тиде лӱмым, очыни, шукынжо икымше гана колыт. Но тиде артисткын пытартыш жапысе чоҥымо образше-влак театр искусствым йӧратыше да эскерыше-влакын чоныштышт да ушыштышт поро да оҥай шонкалымашым тарватат. Мый дечемат шукын да чӱчкыдын йодыт: кӧ вара тиде кӱкшӧ, яшката капан артистке? Кунамсек тудо театрыште пашам ышта? Светлана 15 ий утла театрыште тырша манме вашмутлан шукынжо ӧрыт.

0-Sveta1Вет эше 1998 ийыштак Волжский районын ӱдыржӧ Йошкар-Оласе тӱвыра да сымыктыш колледжын студенткыже семын театрын сценыштыже икымше ошкылым ыштен. Вара эше икмыняр изирак роль лийын (Ушышко вигак К.С.Станиславскийын  ойлен кодымо шомакше толын пурыш: «Роль-влак изи огыт лий». Вет южгунамже тӱҥ рольышто модшо артист огыл, а эпизодышто модшыжо утларак шарнымашеш кодеш.) Колледжым тунем пытарымеке, Светлана Санкт-Петербургысо театр искусство академийын студенткыже лиеш. Туддеч вара угыч Шкетан лӱмеш театрын сценыштыже шке усталыкшым шуараш пижеш. Кызыт тудын чоҥымо коло наре образше погынен.

Артистке Светлана Филиппова деке мый шукертсек унала мияш шонен коштынам. Теве шонымашем шукталте. Пеленем фотомастар Иван Речкиным ӱжым.

Артистын жапше шыгыр гынат, кутырен келшыме семынак тудын деке миен пурышна. Мемнам, юарлен-юарлен, Светланан Катюша ден Никита икшывыже-влак вашлийыч. «Ынде теҥгечсек вучат, пеш чот ямдылалтыныт», — пелештыш авашт. Мемнам сылне да поян ӱстел вучен. Светлана — ушан-шотан, тыгодымак моткочак кумылзо, поро чонан, мастар кидан озавате. Кок пӧлеман пачерыште чылажат шинчам куандара. Тыште нуно Сергей пелашыже да кок икшывышт дене илат. Мый Светланан сынжым, тӱжвал тӱсшым, койыш-шоктышыжым эскерем да тудым эре марий аристократке манам. Тидым мут дене почын пуаш огеш лий, очыни, но тудо ойыртемалтше. Светланан усталыкше театр сценыште веле огыл, тыглай илышыштат моткочак шинчалан перна; дизайнер семын шкаланже вургемым шона, пӧрт кӧргыжым сылнештара, кидпашалан моткочак мастар, ӱстел сийжат тутло да чевер, машинамат шкеак виктара (мый тӱжем гана ойлен кертам:  марий ӱдырамаш кӱ кокласе верымат  узьмакыш савырен кертеш). Светлана, жап шагал манын, амалым огеш кычал, шке икшывыже-влакым йӧратен ончен-кушта, уш-акылыштым вияҥдаш шуко ышта. Да тиде вигак шинчалан палдырна. Театрланат шӱмаҥда: Светланан Никита эргыжым М.Рыбаковын пьесыж почеш шындыме «Морко сем» спектакльыште тӱшка сценылаште ужаш лиеш.

Тичмашын ончалмаште, Светлана пиалан ӱдырамаш гай чучеш: тату еш, сылнештарен шындыме пачер, чонлан келшыше паша. А теве шкеж деч «Мо тугай пиал?» манын йодымат, тудо тыгерак вашештыш:

- Мый кок йочан ава улам, сандене эн ондак тунам шкемым пиаланла шижам, кунам икшыве-влак таза, йывыртыше да куаныше улыт. Тиде, мыйын шонымаште, кажне аван пиалже. Паша шотышто тыгерак каласен кертам: пашат тыланет куаным конда гын, тиде — тичмаш пиал. Ондак мый ойырен налме профессий нерген тӱрлынат шонкаленам. Ом шылте, тудым вес профессиийлан вашталташ шонымашат коклан вуйым пудыратен. Но жап эртымеке, мыланем раш лие: театр — мыйын пӱрымашем. Театрыш мый уло кумылын коштам, паша мыланем вийым пуа, куаным конда. Мый театр деч посна ынде иленжат ом сеҥе. Театрыш толамат, чыла нелылык мондалтеш. Паша шагал годым мылам юж ситыдымыла чучеш. Тачысе кечын шкемым сценыште пӱтынек ӱшанлын шижам. Рольым ямдылымем годымат тыгак.

А  рольжо-влак Светланан моткочак тӱрлӧ сынан, оҥай улыт. Теве, мутлан, В.Гуркинын пьесыж почеш шындыме «Вучо, мане, пӧртылам…» постановкышто тудын Соняже шыма, ныжыл, йӧратыше ава да пелаш, а А.Волковын пьесыж почеш «Оръеҥ мелна» спектакльысе Глафираже йорга, тептердыме «ожо ӱдыр», Г.Гордеевын «Сӧсна поминкаштыже» Осып Йыван вате чылт аҥыра койышан, Н.Колядан «Шанель Тарлясе» Сара Абрамовнаже — почеламут дене аҥырген пытыше оҥай кова. Теве тыгай улыт Шкетан театрын сценыштыже артистке Светлана Филиппован чоҥымо икмыняр, но моткочак тӱрлӧ сынан образ-влак. Тыгай поянлык дене чыла артист моктанен огеш керт.

Артист пашам калыкыште тӱрлын аклат. Ала-кӧлан «мурен-куштен коштмо сомыл» гай чучеш, южыжо профессийын нелылыкшым умылен акла. Икана бухгалтерлан ыштыше ӱдырамаш Светлана дене театр илыш да паша нерген кутырен. «Тендан, артист-влакын, пашадардат кугу огыл, моло профессий гай «ӧрдыж  лектышым» муын, илышым пойдараш огеш лий» манын шылталаш тӧчен. Тидлан Светлана туран вашештен: «Ме моло пашамат шуктен кертына, а теве тӱжем гыч икте веле артист лийын сеҥа.  Мӧҥгына ме ончаш толшо-влакын кидсовыштым наҥгаена гынат, мемнан гай пиалан лийын иктат огеш сеҥе».

Светлана нерген эше теве мом каласыме шуэш. Тудо илышыште эре иктаж-мом уым кычалеш, тачысе кече дене гына огеш серлаге. Санкт-Петербургысо академий деч вара тудо эше ик кӱшыл шинчымашым нале (Технологический университетын управлений да право факультетшым тунем пытарыш). Вара машинам виктараш тунемаш кайыш. Тачысе илыш — писе илыш. Сандене тудын дене тӧр кайымаш — сай койыш. Йоча-влакын кушкын шумекышт, Светланан эше иктаж-могай оҥай курсыш шинчымашым келгемдаш каяш кумылжо уло. Вет ончыкшым мо лиеш — нигӧ раш каласен огеш керт. Кеч-мом манза, но илышын у татшым кугу интеллект да шинчымаш шондык дене вашлияш куштылгырак. Мом шылташ, сцене самырыкым утларак йӧрата. Артист тукымым вес тыгаяк тукым алмашта. Илыш, жап вашталт толыт. Тидлан ӧпкелалтман огыл, а ямде лийын шогыман.

Светлана Филиппова — ушан ӱдырамаш. Тудын дене мутланаш, тудым колышташ моткоч оҥай. Кажне шомакым пелештымыж годым шонкален, вискален ойла. Илышыштат тудо чыла радамлен ышта. Мый гын тыге каласем ыле: Светланан шӱмжат шокшо, ушыжат яндар. Пеленже улмо годым йоҥгыдылык шижалтеш.

«Могай эн кугу шонымашет?» — йодым Светлана деч. «Йӧн лиеш гын, уло тӱням ончен савырнаш моткочак кугу кумыл уло, — вашештыш тудо. — Тыгай кумыл мыйым икымше гана йот элыш миен толмеке авалтен». Светлана Швецийым, Финляндийым ужын коштмыжым  шарналта. «Мый корным йӧратем», — пелештыш тудо. А мый палем: тиде илышыште эре уым кычалше айдемын койышыжо.

Жап пеш писын эртен кайыш, шижынат ыжна шукто. Поро, нӧлталалтше кумыл дене ме Светланан весела ешыж дене чеверласышна. Кужунлан огыл, кастене репетицийыште вашлийме марте. Вет артист паша лыпланымым ок йӧрате. Эр-кас мемнам театр вуча. А эше чон да кумыл тушко ӱжеш гын, тиде — тичмаш пиал!

Светлана Строганова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: