""Еш" мландышарыште" рубрик, 2014 ий, Сӱрем тылзын 18-ше кечыже

Пӧртыштышт умылымаш да йӧратымаш шӱлыш озаланат

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Медведево район Шойбулак села деч ныл меҥге тораште Шихмамат ял верланен. Ял деч тораштак огыл Кугу Ошла эҥер йога. Ял калык тудын вӱдшӧ ю шӱлышан манын ӱшана. Шихмамат мучаште чапле кӱ пӧрт шинча. Йырым-йыр арун эрыктен шындыме. Коеш: шотан еш ила.

Ласточкинмыт (И.Речкинын фотожо)«Тыште уста каменщик ила. Ватыже — туныктышо», — каласыш ты ешым палыше фотокорреспондентна И.Речкин. Мемнам вашлияш суртоза лекте, пӧртыш эрташ ӱжӧ. Кудывечыш пурымеке, пакчашт вигак шинчалан перныш. Тушто озавате мом гына шынден огыл. Сад-пакчажым лишкырак ончыкта гын, сай ыле, шоналтышым.

Суртыш пурышна гына — куаныше чурийвылышан ӱдырамаш вигак ӱстелтӧрыш ӱжӧ. Ончылнынак мелнам кӱэште, салатым ямдылыш, чайым шолтыш. Теве могай чулым марий ӱдырамаш! «Ме такшым олаште илена, а кеҥежым — тыште. Ялыште шочын-кушмо гын, чон тышкак шупшеш. Шыжым пашашке лекме дене мӧҥгеш олаш пӧртылына, а суртым пошкудо пӧртыштӧ илыше пелашемын аваже ончалеш», — каласыш Светлана Викторовна Ласточкина.

Светлана Викторовна Йошкар-Оласе 2-шо №-ан школышто тӱҥалтыш класслам туныкта, 4-ше класслан вуйын шога. Шкеже Шернур район Шӱдымарий ялыште шочын-кушкын. Аваже ден ачаже колхозышто тыршеныт. Аваже зоотехник лийын, а ачаже — шофер. Кум икшывым йолӱмбак шогалтеныт. Светлана Викторовнан ик шольыжо Кировышто ила, подполковник, шке жапыштыже Озаҥысе танковый училищым тунем пытарен, а весыже Шӱдымарийыштак ила, ӧрдыж велыш пашам ышташ коштеш.

«Шӱдмарий школышто 9 классым тунем пытарымеке, Оршанкысе педучилищыш каенам, тӱҥалтыш класслам туныктышо лияш ямдылалтынам, туштак ешартыш рисований туныктышо специальностым налынам. Училищым тунем пытарымеке, Крупская лӱмеш пединститутыш заочно тунемаш пуренам, тыгодым шочмо Шӱдымарий школыштем туныктенам. Кум ий тушто ыштенам, вара Йошкар-Олашке 2-шо номеран школыш кусненам. Тушто 13 ий марий йылмым туныктенам, вара изирак класслам туныкташ тӱҥалынам, — ойла С.В.Ласточкина. — Йоча-шамыч дене пашам ышташ — кугу куан. Нунын деч посна иленжат ом керт. Пашаштем эреак кушкаш тыршем: шуко литературым лудам, конкурслаште вием тергем. Награде-влакат улыт. Мутлан, ӱмаште «Самый классный классный» конкурсышто участвоватленам. «Таумутым» да сертификатым кучыктеныт. Школышто чӱчкыдын тӱрлӧ пырдыжгазетым ямдылаш йодыт, мый куанен ыштем. Кугурак ӱдырематланат полшем».

Светлана Викторовна шкенжым пиалан ӱдырамашлан шотла. «Ӱдырамашлан тичмаш пиаллан шуко огеш кӱл. Ару, волгыдо пӧрт, умылышо пелаш да йӧратыме икшыве, икманаш, еш ласкалык лийже. Рудик пелашем дене кок ӱдырым ончен-куштена. Кугуракше, Таня, Йошкар-Оласе медицине колледжыште икымше курсым тунем пытарен. Кызыт «Звездочка» тазалыкым пеҥгыдемдыме лагерьыште вожатыйлан ышта. А изиракше, Аня, йочасадыш коштеш. Пелашем моткоч поро, умылышо, чытыше. Мыйын гай огыл. Эше Шабдар Осып «Ӱдырамаш корно» романыштыже возен: «Ӱдырамаш шукыжым шӱмжӧ дене ила, а пӧръеҥ — уш дене». Чын шомак. Рудик чыла ыштен мошта. Тудо каменщик. Идалык мучко эреак пашам ышта. Кеҥежым пӧртым опта, а телым пачерлаште отделкым ышта. Ик шагатат яра ок шинче. Кеҥежымже тудым омат уж манаш лиеш. Эр йӱдымак пашаш кая да лу шагат кастене веле толеш. Йӧра кеч тачыже кана», — манеш ӱдырамаш.

Тыге ойлымыж годым Светлана Викторовна пелашыжым порын ончалеш, шинчаштыже йӧратымаш тул йӱла. Пелашыжат кутырымашке ушныш: «Света шкежат сай озавате. Пӧртым арун куча, паша гыч толмашеш эре тутло кочкышым ямдыла, — ойла кидмастар. — Мый каменщиклан Йошкар-Оласе 9-ше №-ан училищыште тунемынам. Чаманыман, тиде сферыште кызыт сай специалистым муаш неле. Самырык тукым тыгай профессийым ок акле. Каменщикын пашаже, конешне, неле. Но кеч-могай паша чонлан келша гын, чылажат писын шочеш. Полышкалыше уло гын, эшеат сай, но тудо ушан-шотан лийшаш, арака дене аҥыргышаш, паша деч лӱдшаш огыл. Шукерте огыл Купсолаште ик еш пристройым ышташ ӱжын. Ялыште изак-шоляк, пошкудо-влак погынен, пырля ыштат. Тиде пристройым шымытын ыштенна. Кажныжын шке пашаже: икте растворым ямдыла, кокымшо вес пашам шукта. Озаватат мемнам сайын ончен, тутло кочкышым эреак ямдылен».

Р.Ласточкин футболлан шӱман. Шке жапыштыже Шойбулакын «Колос» командыштыже модын. Защитник лийын. Футбол дене турнирлаште участвоватлен. Команде район таҥасымаште эреак ончылно лийын. Икана республикысе турнирыште финалыш лектын. Кызытат, кеч шуэнрак, вашлийыт да модыт.

Светлана Викторовна ешыжым кажне кечын тамле кочкыш дене сийла. «Чаманен каласыман, коҥгана уке, а духовкым кучылт ом мошто, тулжымак чӱкташ лӱдам. Тӱрлӧ мелнам кӱэшташ — шере, вичкыж да кӱжгӱ команым, тӱрлӧ кӧрганым — йӧратем. Салат рецепт-влакым погем: йолташ-влак деч йодыштам, шке гыч шонен ямдылем, книгам, журнал-влакым наледем. Кажне пайремлан могай-гынат у салатым ямдылем. Тыгак пеледышым ончен-кушташ йӧратем. Тиде пашалан ик палымем кумылаҥден. Теве ончалза: пакчаштем георгиным, гладиолусым, лилийым, астрам, петунийым да моло пеледышым шынденам. Нуно чевер тӱсым пуртат — ончен куанет!» - ойлыш тудо. Мыланнат нарынче тӱсан лилий аршашым кучыктыш.

Вате-марий коклаште умылымаш, пагалымаш улмо годым йоча пиалан кушкеш, сурт куан дене волгалтеш. Ласточкинмыт еш келшен ила. Пӧръеҥ оза семын вачӱмбакше неле сомылым пышта, а вате тудлан сай эҥертыш лияш тырша. Кок ӱдырышт ача-аван мутыштым колыштыт, нуным кажне кечын куандарат. Тиде ешыште чылажымат пырля ыштат: пырля канат, пырля пашам ыштат, пырля куанат да ойгырат. Тичмаш киндерке гай улыт, а тиде илышыште эн тӱҥ!

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: