"Финн-угор тӱня" рубрик, 2014 ий, Шыжа тылзын 31-ше кечыже

Кӱлеш мо тыгай йӱлам шукташ?

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

MordvaМордва кугыжаныш национальный театр эрзя поэтессе да драматург Ксения Петрован пьесыж почеш «Ташто койсэ» («По старинке») драмыжым конден. Артист-влак эрзя калыкын ӱдырым марлан пуымо йӱлажым сайын модын ончыктышт. Эрзя калыкын мурыжо, вургемже сылне. Артист-влак моткоч йоҥгыдо йӱкан улыт.
Жюри спектакльым кок ужашлан шелаш лиеш манын палемдыш. Икымше ужаш — этнографий сынан концерт. Кокымшо ужашыште тиде куштылгылыкым драматизм темдалеш. Озаҥ ола гыч театр критик Н.Р.Игламов спектакльым ончымо деч вара кокыте шонымашан кодын. «Ик могырым, коло икымше курымышто илена, кызытсе илыш дене нимогай кыл укела чучеш. Вес могырым, самырык-влакым шке калыкын йӱлаж дене палдарыман», — ойлыш тудо.
«Спектакльыште торжалык, пеҥгыдылык теме ончык лектеш», — палемдыш критик Елена Глебова. Чынжымак, ончышо вес саманыш логалеш, а тушто калык шке йӱлаже, законжо почеш ила. Ача-ава эргылан йӧратыдыме ӱдырым марлан налыктат, а ӱдырым йӧратыдыме качылан виеш марлан пуат. Тыгодым шешкылан марий суртышто шуко орлыкым чыташ логалеш. Шочмо аважат ӱдырым пыдал огеш нал, ӱдырамашлан чыташ пӱрен, манеш. Ӱдыр тыге илен огеш керт, ӱмыржым кошарта. Критик А.Оганесян йодеш: тугеже тыгай йӱлам шукташ кӱлешыже уло мо? Кокымшо ӱдырынат пӱрымашыже кочо. Йӧратыме рвезе деч мӱшкыраҥеш, но поян ешыш нужна ӱдырым марлан огыт нал.
Финляндий гыч театр критик Кирсикка Моринг мемнан дене ты спектакльым калык ӧрын да куанен онча ыле манын палемдыш.
Спектакль, чынжымак, сай. Мыланем марий йӱлам шуктымо гаят чучо. Арам огыл родо-тукым финн-угор калык улына. Шӱм вургыж ончен шинчет. Критик-влакланат, калыкланат келшен. Тӱҥ герой-влакым ӱшандарышын модыт, кокымшо план артист-влакат образым сайын чоҥат, тӱшка сцене-влак чаплын шындалтыныт, кумдыкым сайын кучылтмо.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: