"Ме марий улына" рубрик, 2014 ий, Шыжа тылзын 10-шо кечыже

Тӱҥжӧ – марий йылме гына аралалтше!

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

Пермь кундемысе Суксун район Эҥермучаш ялыште верысе марий-влакын ик кугу шонымашышт шукталтын – у школ чоҥалтын! Ешарена: тений Пермь кундемыште чылаже шым (!) у школ шке омсажым почын.

Эҥермучаш школым 1 сентябрьыште торжественно почыныт. Тыгай кугу событий дене тунемше, туныктышо да ача-ава-влакым саламлаш Пермь кундемын губернаторжо Виктор Басаргин шкеак толын. Тудо, саламлышыжла, школын директоржо Наталья Порядиналан ешартыш тунемме оборудованийым налаш сертификатым да кажне йочалан книгам пӧлеклен. А Суксун районым вуйлатыше Александр Осокин школ почмо лӱмеш ямдылыме “сравочым” кучыктен.

Школ-йочасад 98 йочалан келыштаралтын. Тыштак 27 веран йочасадым йӧнештарыме. Тиде кок пачашан чапле полатыште кум марий ял – Эҥертӱҥ, Эҥермучаш, Сулий гыч, тыгак пошкудо Бор села да руш ялла гычат икшыве-шамыч тунемаш тӱҥалыт.

Школым 2014 ий декабрьыште шуктышаш улыт ыле, но ончылгоч сдатленыт. А такшым мемнан лудшына-влак шарнат, очыни, Эҥермучаш тӱҥ школым петыраш да тыште тӱҥалтыш школым гына кодаш шонымо кугу ӱчашымаш нерген “Кугарня” газет возен ыле. Но марий яллаште илыше-влак чот шогышт да верысе кучемын шонымашыжым илышыш шыҥдараш ышт пу. “У школышто, — воза “Рифей-Пермь” телекомпаний, — чыла палемдыме ялласе тунемше-шамычлан вер ок сите, сандене йочасадын тошто зданийжым олмыктен, школлан ешартыш полатым ыштынешт”. Айста шотлена: 1 сентябрьыште школыш 70 икшыве каен, 27 вер йочасадлан ойыралтын, лач ик тунемшылан вер кодеш гын, тыште шыгыр лийын кертеш.

Каласыман, Российыште илыше марий-влакын тӱшкан илыме Пермь да Угарман кундемлаште илыш радам аламарак. Теве Пермь кундемыште 1989 ийысе перепись почеш 6576 марий еҥым шотленыт гын, 2010 ийысе перепись марий калыкын 37 процентлан шагалеммыжым палемден, цифр чотшо дене 4121 еҥ лийын. А марий йылмым Эҥермучаш школышто тунемме нерген школ директор Н.Порядина пеҥгыдемден каласен: “Тунемме планысе программыште шочмо (марий) йылме уло. Тудо арнялан ик гана эртаралтеш да тыгак факультатив семын пуалтеш, а тӱҥалтыш класслаште урок деч посна эртарыме моло сомылым шочмо йылме дене вӱдат”.

Пермь кундемын губернаторжо Кызганде ялысе “Василёк” йочасадымат ончал лектын. Тушто кеҥежым ачалыме сомылым шуктеныт. Йочасадыш кызыт 35 ньога коштеш.

Пермь кундемыште марий-шамыч Эҥермучаш, Эҥертӱҥ, Сулий, Кызганде, Олык, Каменка яллаште илат. Эҥермучаш школышто тӱҥ шотышто марий да руш йоча-влак тунемыт. Тыгай годым марий йылме дене пашам ыштыме корно петыралтеш. Пермь кундемыште йылмынам арален кодымаште тыршыше-влак улыт гынат, икшыве-шамыч рушаҥ толыт, сандене ончыкыжым шочмо йылмына тушто кодеш мо – лач тысе ача-ава да туныктышо-влак деч шога.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: