"Кугарнягудо" рубрик, 2014 ий, Теле тылзын 5-ше кечыже

Марий рвезе — Крымысе самырык поэт

Статьян авторжо Татьяна Айтова

Баянист, футболист, турист…
Йолташыже ден творчествыжым пагалыше еҥ-влаклан рвезе Константин Мари лӱм дене палыме. Мари – поэтын чын фамилийже огыл, а псевдонимже. Интернетыште чоныш логалше почеламут-влакым лудшемла, эн ондак тудо шинчашкем пернен, рвезе дене лишкырак палыме лияш кумылаҥден.
Константин ача-аваж дене пырля Крымыште ила. Марий Эл гыч нуно коло ий утла ончычак каеныт, садлан рвезе икымше классыш Симферопольский район Тепловской селасе школыш каен. Тушто аваже руш йылме ден литературым туныктен.
«Иктаж куд але шым ияшем годым лудаш да возаш тунемынам, тунамак вуйыштем почеламут корно-влак шочыныт, — ойла тудо. – Вара яра жап годым модыш семын тӱрлӧ мутлан рифмым кычалынам. Тиде паша мыланем моткоч оҥайын чучын. Шымше классыште тунеммем годым изирак почеламут-влакым серкаленам. Вара ты «чер» дене студент пагыт марте чеверласен омыл».
Кугурак класслаште тунеммыж годым рвезе музыкальный школыш коштын, баян дене шокташ тунемын. Тунамак баскетбол, футбол дене модаш кумылаҥын. А кызыт Костя утларакше капкылжым турникыште шуара. Школ деч вара Симферополь оласе В.Вернадский лӱмеш Таврический национальный университетысе экономике факультетыш тунемаш пурен. Студент жапыште палатке дене походыш Крым мучко коштын.
«Крымысе сылне пӱртӱсым, теҥызым, ойыртемалтше курыклам чот йӧратем. Садлан кеч-куш каем гынат, Крым — эре чоныштем. Тудын деч посна ик вере гына ом йокроклане, ты вер – шочмо Марий Элем.
Пытартыш кум ийыште Крым курык мучко турист-влакым чӱчкыдын коштыктем. Тушто ятыр гана лийынам гынат, кажне гана у деч у, сылне деч сылне верым муам. Эн сӧрал верлан Чатыр-Даг, Южное Демерджи, Кара-Тау курык-влакым шотлем. Кара-Тау курык гыч уло Крым кидкопаште улмыла коеш. Тушто кече шичмым да лекмым эскераш моткоч оҥай. Калыклан Чернореченский ден Большой каньон-влак келшат, мый гын Хапхальский ущельем йӧратем. Пӱртӱс лоҥгаште коштшемла, вуйыш шуко у шонымаш пура, почеламут шкеак шочеш».
Самырык поэтын почела-мутшо-влак илышын тӱрлӧ шӧрынжым авалтат. Кажныштыже келге шонымаш, авторын волгыдо кумылжо шижалтыт. Костян пӱртӱсым умылен да шижын моштымыжо шинчалан вигак перна.
Икымше почеламут сборникше 2009 ийыште лектын. Тудым ик ӱдырлан пӧлеклен. Книгам автор изиш кӱчымыраклан шотла, садлан тудын нерген утыжым огешат каласкале. Кок ий гыч кокымшо сборникше лектын. Тудо «Из искры разожжется пламя» маналтеш. Кызыт кумшо книгаже ямдылалтеш. Поэзий деч посна прозым воза. Ончыкшым тудым савыкташ шона.
Кодшо ийын ноябрьыште Киевыште да Симферопольышто творческий касше-влак эртеныт.
«Нине касым йолташ-влакын темлымышт почеш эртаренам. Нуно арт-кафеште лийыныт. Тушко йолташем-влак веле огыл, тыгак тыглай лудшо-шамычат погыненыт. Чылажат моткоч оҥайын да пайдалын эртен. Тыгай кас деч вара пашам кыртменрак ышташ, усталыкым вияҥдаш кумыл лектын», — каласкала Костя.
Но тудын шонымашыжым Украиныште тӱҥалше событий-влак лугыч ыштеныт. Ты пагытым рвезе тыге шарналта:
«Калыкын, элын ончыкылыкышт верч чылан тургыжланенна. Ты шучко тат творчестве нерген ик пагытлан мондыктен. Вуйыш нимогай шотан шонымаш пурен огыл. Поро ден осал йырваш варналтыныт. Юмылан тау, кызыт ме Россий дене ушненна. Тыге шочмо Марий Элемат лишыл лийын».
Костя шочмо кундемжым чынжымак йӧрата, тудын деч тораште ила гынат, шке калыкшым, йӱлажым огеш мондо.

Родо-тукымжо
Марий-Элыште ила
«Чыла родо-тукымем Марий Элыште ила. Нунын деке чӱчкыдын толын ом керт, садлан кажне вашлиймашым изи йочала чон вургыж вучем. Пытартыш гана шочмо кундемыште кодшо телым лийынам. Йошкар-Олаш наҥгайыше автобусыш шичмеке, марла кутырымым колынам да тунар куаненам, чылт палыдыме еҥ-влакым ӧндал шупшалмем шуын.
Чаманен каласаш логалеш, марла сайынжак кутырен ом мошто. Туге гынат марий йылме чонемлан моткоч лишыл. Тудо мылам мурыла йоҥга. Кызыт интернет йӧн полшымо дене марий йылмым келгынрак тунемам», — каласкала Константин Мари.
Рвезын яра жапше моткоч шагал, садлан тудым пайдалын кучылташ тырша. Утларакшым космологий, психологий дене кылдалтше книга-влакым йӧратен лудеш. Тыгак руш классик-влакын произведенийыштым уэш-пачаш шергалаш йӧрата.
«Книга – ӱшанле йолташем., — каласкала самырык поэт. — Тудым лудмеке, илышым у шӧрын гыч ончаш тунемам. Кажне авторын шонаш таратыше книгаже уло, садлан ала-кӧм посна ойырен ом керт. Пытартыш жапыште утларакше Достоевскийын произведенийже-влаклан шӱмаҥынам. Поэт-влак кокла гыч Рождественский ден Бальмонтым пагалем. Чаманен каласаш логалеш, марий поэт ден писатель-влакын творчествыштым шагал палем. Нунын книгаштым интернетыште муаш нелырак».
Ончыкшым Костя Марий Эл нерген икмыняр почеламутым возынеже. Лишыл жапыште тудо «Кугарня» редакцийыш пӧлек шотеш иктаж сборникшым колташ мутым пуыш. Ме тудым вучаш тӱҥалына.
Костян творчествыж дене палыме лияш кумылда уло гын, Вконтакте сайтыште «Порывами души» группыжым шергалза. Тудым тыгай адрес дене муаш лиеш: vk.com/ k_mari_iz dushi.
Еш альбом гыч налме фото.

мари00

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: