"Сылнылык тӱня" рубрик, 2015 ий, Вӱдшор тылзын 20-шо кечыже

Суртводыжын лӱмжӧ лийшаш

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Суртводыж сурт-печым арала, ешыште ласкалыкым куча. Кугезе коча-кована-влак тудым пагаленыт да акленыт. Иктаж-кушко кайыме годым сурткува-кугыза деч кугу корныш лектына, сурт-печынам, вольыкнам осал деч аралыза манын йодыныт. Ожно тыгак суртводыжын курчакше кажне суртышто лийын. Шукыж годым тудым омса лондем ӱмбаке пижыктеныт. Пӧртыш осалым огеш пурто манын ӱшаненыт.

Суртводыж курчакым ыштыше мастар Любовь Александровна Манылова Йошкар-Оласе рӱдӧ пазарыште ужалыме вургемым да шке ыштыме оҥай курчак-влакым ужала. манылова

Любовь Александровна Марий Турек район Орсӱвы ялыште шочын. “Ачам ден авам колхозышто зоотехниклан пашам ыштеныт. Но Орсӱвыштӧ шуко илыме огыл, Марий Пыламарий селаш илаш кусненна. Тушто марий, руш, татар калык-влак келшен илат. Шкеже руш улам, но тукымыштына марий-влак лийыныт. Марла ом кутыро гынат, сайын умылем, — манеш тудо. — Кидпашалан изинек кумылан кушкынам. Ургаш, пидаш, тӱрлаш йӧратенам, шӱдыренам.

Мариiй Пыламарий школ деч вара Нижний Новгородысо (тунам эше Горький ола ыле) архитектурный университетыш тунемаш пуренам. Дипломым налмеке, Йошкар-Оласе “Агропроект” организацийыште архитекторлан пашам ыштенам. 90-шо ийлаште могай-гынат ешартыш оксам ыштен налаш манын, пазарыште вургемым ужалаш тӱҥалынам. Жаплан веле шоненам, ынде коло кок ий ужалыме аланыште тыршем”. im

Л.Манылован ыштыме суртводыж курчакше-влак оҥай да тӱрлӧ улыт. Теве, иктын кидыштыже — окса мешак, весын – ӱштервоштыр, кумшын – олма. Очыни, мом-гынат нуно ончыктат. “Ковамын пӧртыштыжӧ коҥга воктене кӱжгӧ вынерыш олымым шӱшман курчак шоген. Ковам тиде суртводыж, тудо пӧртнам арала, чыла пала да эскера манеш ыле. А кажне кастене ончыкшо ик кружка шӧрым темен шында ыле. Эрдене кынелат, а шӧр уке, тугеже тудо йӱын. Йочалан тиде ӧрмаш лийын, - ойла кидмастар. — Суртводыж курчакым шкаланем веле ышташ шоненам. Но ик палымем ужын да ужалаш йодын. Вара тудын палымыже пашамым аклен, тыге моло-влакат йодаш тӱҥалыныт. Ыштыме курчакем-влак икгай огытыл, кажне суртводыж шкешотан, мом-гынат ончыктаimag. Мутлан, суртводыж олмам кучен гын – еш символ, ӱштервоштырым гын, пӧрт гыч осалым ӱштын лукмым ончыкта. Шукынжо Вувер кува осал маныт, но тудо — уш-акыл символ. Тидын нерген ятыр книгам лудынам. Суртводыж – мифический шӱлыш. Тудын вийжылан ожнысек ӱшаненыт. Садлан суртышто але пӧлемыште ик суртводыж веле лийшаш. Ончыч суртводыжым кӱжгӧ вынер да олым гыч ыштеныт гбаба ягаын, кызыт тӱрлӧ куэм гыч ышташ лиеш. Мый капрон колготкым кучылтам. Кӧргышкыжӧ синтепоным шӱшкам, вара кӱлеш семын керыштме коклам (стежка) ыштен, име дене ургем. Тиде паша куштылгыжак огыл, тӱткылыкым да чытышым йодеш. Суртводыжын лӱмжӧ лийшаш. Шукыж годым оза шке лӱмжӧ дене лӱмда”. 

Любовь Александрова деч суртводыж курчакым шукын йодын налыт. Акше кугыт гыч шога. Эн шулдыжо – 300 теҥге.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: