"Рубрик деч посна", 2015 ий, Ага тылзын 18-ше кечыже

Весела койышан да пашаче улыт

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

Кодшо пелийыште “Кугарня” газет шке подписчикше-влаклан лотерейым увертарен ыле. Тунам вургем мушмо машинам Марий Турек район Марий Купто гыч Марина Тихонова модын налын. Шукерте огыл ме, редакций пашаеҥ-влак, Тихоновмыт ешыште уна лийна.

Марина ден Василий 16 ий пырля илат. Качымарий ӱдырым кугу сӱан дене 1999 ийыште мотор август тылзыште марлан налын. Тыге Марий Купто ял покшелне илыше Марина йӧратыме пелашыж деке ял тӱрышкӧ илаш куснен. Кызыт кок икшывым – Северьян ден Дарьям – ончен куштат. Тыгак нунын пелен Василийын аваже ила.

DSC_1550

Ешыште поро шӱлыш озалана. Ты суртеш Василий да тудын кум акаже шочын-кушкыныт. Тыштак илен кочаштын ешыже. Чылаштым порын шарнен да жаплен илат. Суртоза “Ростелеком” ОАО-н Марий Турекысе филиалыштыже электромонтёрлан пашам ышта. “Кызытсе пашанан спецификыже кумдаҥын: районласе яллаште связьын кузе пашам ыштымыжым тергена, тыгодымак калыклан Интернетым чӱктена”, — ойла шуктымо сомылжо нерген Василий Алексеевич.

Ондак “Ростелекомыштак” водительлан пашам ыштен, сокращенийлан кӧра электромонтёр сомылым шукташ тӱҥалын. Василийын ачажат, Алексей Николаевич, ӱмыржӧ мучко водительлан пашам ыштен. Эсогыл тӱҥалтыш жапыште Василий “Рассвет” озанлыкыште ачажын фургонан машинажым виктарен.

Марина Марий Турекысе 25-ше №-ан СПТУ-што, Ежовысо совхоз-техникумышто ветеринарлан тунем лектын. Эн ончыч верысе озанлыкыште ветеринарлан, вара фермым вуйлатышылан ыштен. Изи Дашан чапам налмекыже, “Росинка” кафешке продавецлан толын. Ынде ужалкалыме пашаште индешымше ий тырша.

Суртозан сурт-печыже пеҥгыде, шуко сомылжым шке вийже денак ышташ тырша. Теве мыланна шке шонен лукмо агрегатшым ончыктыш. Тудын полшымыж дене Василий кӱртньым кадыртылеш да, пӱгӧ гайым келыштарен, пӧртӧнчыл ӱмбалым леведеш.

“Мо тендам утларак тургыжландара?” — йодым Тихоновмыт деч. “Кызыт кок икшывынам йолӱмбак шогалтыме, нунын ончыкылыкышт нерген шонена. Северьян Марий Турек кыдалаш школышто 7-ше классыште тунемеш, а Даша ялысе школышко 2-шо классышке коштеш. Тылеч посна ӱдырна Марий Турек сымыктыш школын филиалыштыже домра дене шокташ тунемеш”, — каласыш суртоза.

DSC_1556

Северьян – тыматле койышан рвезе гын, Даша чолга ӱдыр кушкеш. Кап-кылжым лывыргын тарватен моштымыжым меат школысо мероприятийыште ужна. Тудо почеламутым марла лудо, куштыш, мурыш.

Озаватын подкогыльжым да моло сийжым пурлын, чайым подылын, лыжган мутланен шинчышна. Умылышна: вате-марий Тихоновмыт тыште унам ончен, тудлан куанен моштат. Ондак Марина ден Василий Марий Купто тӱвыра пӧрт пеленсе “Рвезылык” ансамбльыш коштыныт. Кундемысе ятыр ялыште концертым ончыктеныт, а пайрем годым ансамбль дене пырля каналтеныт. Таче тиде татым чонысо куан тулышт дене шарналтен каласкалат. Вет лачак тусо пагыт у ешлан шочаш негызым пуэн.

Психолог темла

Йомакым йӧраташ туныктыза

Йомак йочалан вияҥашыже полша мо? Мутат уке, полша. А кузе икшывым йомакым колышташ шӱмаҥдыман? Йомак да тудын персонажше-влак дене сем почеш палдараш келшен толеш. Южо действийжым ончыктен пуашат кӱлеш. Тидыже икшывын кумылжым нӧлталеш. Йомакым лудмеке, илышыштыже вашлиялтше иктаж случайым шарналташ йодаш лиеш. Тек иктаж-мом шкеже каласкала але иктешлымашым ышта. Йоча тарванылже, шоныжо манын, тӱрлӧ йӧным муын моштыман. Мутлан, пӧлек дене куандараш, пайремле ситуацийым шочыкташ, илыше герой семын кояш, пӧлемым йомак тӱня семын келыштараш лиеш.

Йочалан йомаклан кӧра весела лийже манын тыршыза. Мутлан, герой нерген кутыраш тӱҥалме годым антоним але синоним-влакым кычалаш але текстысе предложений, шонымаш-влак дене пашам ышташ лиеш. Тыгак рифмым кычалаш, йочан ассоциацийжым пален налаш шотлан толеш. Йомак дене пашам ыштымеке, икшыве шкенжым сайынрак шижеш, йолымбалне пеҥгыдырак лиеш, тӱняумылымашыже кумдаҥеш. Тыгодым лӱдмаш, нерв лушкымаш да моло уда состояний эркын кораҥеш. Лач тыште изи ньога-влак шке семын пашам ышташ, шонаш, инициативым ончыкташ да усталык пашаштым шуараш тӱҥалыт.

Куан увер

20 тӱжем теҥге!

Тений 5 май гыч ава капитал гыч 20 тӱжем теҥгем налаш лиеш. Т

Тидым ышташ шонышо ава-влак Пенсий фондын Марий Элысе управленийышкыже миен, йодмашым возышаш улыт. Тыгай йӧн дене 2016 ий 31 март йотке пайдаланаш лиеш. Чылалан, кӧлан сертификатым 2007 ий гыч 2015 ий 31 декабрь марте кучыктеныт. Тидлан Пенсий фондын управленийышкыже паспортым, банкысе реквизитан справкым намийыман. А йодмашым тушто возаш лиеш, тидлан ава капиталым налаш пуымо сертификатын, СНИЛС-ын номерышт кӱлыт.

Ойгандара

40 (!) йоча йомын

Тений идалык тӱҥалтыш гыч май йотке республикысе полиций пӧлкалашке 40 йоча йоммо нерген йодмаш пурен.

Йомшо-влак коклаште шуко йочаже тӱрлӧ интернат ден йочапӧртла гыч лийыныт. Кызыт чылаштым муыныт. Сандене социальный але тунемме тӧнежласе туныктышо ден вуйлатыше-влаклан, тыгак ача-ава-шамычланат тӱткӧ лийман. Еш гыч йочан каен кертмыж шотышто азапланыман да ты шотышто умылтарымаш пашам эртарыман, палемдат специалист-влак.

Кумытын ик кечыште шочыныт

Ялозанлык пашан ветеранже, марий калыкын тӱҥ онаеҥже Александр Иванович Таныгин.

Шочын: 1943 ий 26 май, Марий Эл, У Торъял район, Кугу Танаксола.

Тунемын: Ежовысо совхоз-техникумышто агроном специальность дене (1961-1965).

Пашам ыштен: «Толмань», «Заречный» колхозлаште экономистлан, агрономлан, газослесарьлан, управляющийлан, директорын алмаштышыжлан. Тыгак Кугу Лумарий ялсовет социальный пашаеҥлан ыштен. 1969-1971 ийлаште — Житомирский ракет дивизийын воинский частьыштыже страший инженер.

Ешыж нерген: 1972 ийыште ӱдырым налын. Пелашыже, Галина Фёдоровна Таныгина — Марий Элын сулло туныктышыжо. Володя, эргышт-шамыч фермер озанлыкым вӱдат. Тудым нуно ачашт дене пырля 1994 ийыште почыныт. Женя Моско да моло кундемыште чоҥымо пашам шукта. Владик Йошкар-Олаште ила, строитель. Алёна ӱдырышт У Торъял районысо Кугу Лумарий школышто завучлан ышта. Елена физматым пытарен, Москосо С.Г.Строганов лӱмеш кугыжаныш художественно-промышленный академийыште бухгалтер. Лариса — Йошкар-Оласе 2-шо №-ан поликлиникыште невропатолог. А.И.Таныгинын шым уныкаже, кум шешкыже да кок веҥыже илышыжым сылнештарат. Мо оҥайже: ешыште кумытын 26 майыште шочыныт: Александр Иванович, кугурак эргышт Володя да кугырак ӱдыр уныкашт Татьяна. “Тиде пиал пӱрымаш манын ӱшаныме шуэш”, — манеш А.И.Таныгин.

Илыме вер: У Торъял район Танаксола.

Лаштыкым Эльвира Терентьева ямдылен.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: