"Ой, йӧратымаш..." рубрик, 2016 ий, Шорыкйол тылзын 29-ше кечыже

Арам ушкалыме шерым тема

Статьян авторжо Татьяна Айтова

Пелашем дене кок ий ончыч ушненна. Вашлиймына годым почешыже шуко ӱдыр куржталеш ыле. Мый тудым икте да весе деке эре ушкаленам. Марлан лекмекем, тиде койыш пыта шонышым, но шкемым нигузе лыпландарен ом керт. Вет тудын пашаштыже шуко самырык ӱдыр уло. Садлан кӱлеш-оккӱллан чӱчкыдын сырем, кумылем вола, йӧратыме еҥемым индырымем умылем, но ушкалымым кузе чарнаш, ом пале. Икте-весылан ӱшанаш кузе тунемман?

Валентина.

Йошкар-Ола.

Йодышлан республикысе «Доверие» психологий да педагогике рӱдерын психологшо Е.Н.Загай-нова вашешта:

- Ешыште тӱрлӧ умылыдымаш, ушкалымаш уло гын, чылаланат неле. Икте-весылан ӱшаныдымаш ваш умылымашыш шуаш чаракым ышта. Ушкалыме годым лишыл еҥын эрыкше чӱчкыдын шыгыремдалтеш, садлан тудлан тендан пелен неле, четлыкыш логалше кайык гай улмыжла чучеш.

Ушкалыме койыш кум амаллан кӧра шочын кертеш:

©  эгоизм;

© шкем ӱлык шындымаш, шке вийлан ӱшаныдымаш;

© лишыл еҥым утыждене йӧратымаш;

© икте-весылан ӱшаны-дымаш;

© шояклымаш.

Ушкалыме годым шыде койыш шочеш, торжалык тургыжландара. Тыге ешыште йӧратымаш, пагалымаш йомыт.

Ешым арален кодаш, икте-весым умылаш шонеда гын, ушкалымашын тӱҥ амалжым муаш кӱлеш. Тыгодым ушкалыше еҥ шкежат  «эмлалташ» ямде лийшаш.

Те шке уда койышдам шижыда, тидыже — эн тӱҥ. Садлан кучедалаш тунемаш веле кӱлеш.

® Пелашым утыждене эскерыме, кӱлеш-оккӱллан вурсымо умылыдымашым луктеш.

® Арам титаклыме шерым темен кертеш. Садлан шкем тыматлынрак кучыза, лишыл еҥдам куандараш тыршыза. Тӱҥалтышлан кеч ик арням вурсыде, титаклыде илен ончыза. Тидын олмеш пелашдам кажне кечын иктаж сай койышыжлан, пашажлан мокталтыза.

® Иктаж йодыш лектеш гын, пырля шинчын мутланыза. Ончыкшым тыгак ышташ тӱҥалыда гын, илышда вашталтеш. Вет ешыште тӱҥжӧ – икте-весылан ӱшанаш тунемаш.

® Пелашдалан эрыкым пуаш ида мондо. Кажне еҥын жапын-жапын шкет лиймыже шуэш. Пӱртӱсыш лектын кошташ але йолташ-влак деке миен толаш шкак темлыза.

® Шканда иктаж чон кумыл пашам муза. Жапдам пайдалын эртарыза, сурт сомылка, пелаш деч шкежат каналтыза.

® Вуйдам тӱрлӧ кӱлдымаш шонымаш дене ида аҥыртыл. Пелашда тендам чынжымак йӧрата гын, тудлан тетла нигӧат огеш кӱл.

А йорга койышан пӧръеҥым кеч-мыняр эскераш, тергаш гынат, садыгак пелен кучен огыда керт. Вес ӱдырамаш-влак дене перныл кошташ йӧрата гын, тудым нимоат чарен ок шогалте. Тыгодым тыгай еҥ пелен лиймыда шуэш але уке — шке шоныза.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: