"Улам мый Рве-зы-лык!" рубрик, 2016 ий, Шорыкйол тылзын 22-шо кечыже

Новеллым возышо самырык автор

Статьян авторжо Марина Богданова

Надежда ГодуноваСамырык автор Надежда Годунован новеллыже-влак ойыртемалтше улыт. Тудын сылнымут саскаже чоным тарвата, кумылым нӧлта, тыгодым шонаш тарата. Шукерте огыл Надежда В.Абукаев-Эмгак лӱмеш «Ший памаш» сылнымут конкурсын «Прозо» номинацийыштыже сеҥыше кокла гыч иктыже.

Н.Годунова 1982 ий январьыште Морко район Кесемлак ялыште шочын. Весела йоча пагытше тыштак эртен. Пошкудо Ярамарий школышто шинчымашым налын. Сылнымут деке йоча жапше годымак шӱмаҥын. Кугурак класслаште тунемше ӱдыр-влакын возымыштым газет лаштыклаште эре куанен лудын. Тыгодым тудынат возаш кумылжо лектын. 5-ше классыште сылнымут аланыш икымше ошкылым ыштен: пӱртӱс нерген почеламут-влакым возкалаш тӱҥалын. 8-ше классышке вончымекыже, школ илыш нерген заметке-влакым сераш кумылаҥын. Почеламут ден заметкыже-влакым «Ямде лий» газетышке колтеден.

«Ямде лий» газет мыйын поро йолташем лийын. Тиде газетым школышто тунеммем годсек эре лудын шогенам. Тыште икымше почеламутем да моло возымем савыкталтыныт.  Тугеже серымем келшен толеш манын шоненам. Тидлан куанен, уэш возаш кумылаҥынам. 9-ше классыште школышко марий йылме ден литературым туныкташ Елена Валентиновна Поликарпова тольо. Тудо мурсаскам тӧрлашполшен», — ойла тудо.

Модын-юарлыме йоча пагыт ош тӱтырала шулен йоммеке, весела студент пагытыш корно почылтеш. Надежда, 9-ше классым тунемын пытарымеке, Оршанке педколледжышке тӱҥалтышкласслаштетуныктышылан тунемаш каен. Вет тудо йоча жапше годсек туныктышо лияш шонен. Педколледжыште марий йылмым туныктышо П.Е.Емельянов шомакын сылнылыкшым, кӧргӧкуатшымшижынмоштышо ӱдырлан возымо пашам умбаке шуен шогаш темлен. Н.Годунова тунемме жапыштат йӧратыме пашажлан жапым муын. Дипломым налмеке, пашам ышташ Ярамарий школышко пӧртылын. Тушто школ пеленысе интернатыште воспитательлан ыштен.

Вара Марий кугыжаныш университетышке тӱҥалтышклассламтуныктышылан заочно тунемаш пурен. Университет деч вара Йошкар-Олаште «Ӱжара» йочасадыште пашам ышташ тӱҥалын. Тачаттыштактырша. Тыгодым возымо мастарлыкшым нӧлтен шога: тӱрлӧтемымтарвата. Авторилышыштелийыншогышособытийланэҥертен возкала. Пашажым тӱрлӧгазетышколтеда.

Йочасадыште пашам ыштымыже икшыве-влак нерген возаш шонымашым луктын. Йоча психологийым новеллаштыже почын пуаш тырша. «Марий Эл», «Кугарня» газетлаште ты темылан пӧлеклалтшеновеллыже-влакымужын кертына.Нунынкоклагыч«Авай, моланмыйымкоденкаенат?», «Ковай, улаттый мылам ава гай» пашаже-влакым палемдаш лиеш.

Автор ача-ава деч посна кушшо изи икшыве-влакын чон ойгыштым, илышыштым раш ончыкта. Мутланыме годым Надя «Ковай, улат тый мылам ава гай» пашажым поснак ойырен каласыш. Тыште тудо йочасадыш коштшо икшыве нерген серен. Ачаже ӱмырлугычлийын, аважемӱндырИталийышкеилашкаен. Йочам шоҥго коваже онча. Икшывын моткоч ава манмыже шуын, сандене тудо коваж деке миен, «Тыйым ава манаш лиеш?» манын йодын. Содержаний кочо шинчавӱдым, чаманыме кумылым луктеш. Авторпӱсӧ кӧргӧконфликтым тарватен: йочан чон пуламыржым почын пуэн. Йочасадыште Надя ынде 8 ий пашам ышта, сандене йоча-влак нерген сайын пала.

«Икшыве-влак дене пашам ышташ оҥай. Нуно яндар, волгыдо чонан улыт. Кумылым нӧлтат. Занятийым эртарена, тӱрлӧмодышденемодына. Пашашкемыйкуаненкоштам. Кечыгутпырля лиймеке, шке икшывет гай нунын верч колянет», — ойла Н.Годунова

Надян возымо новеллыже-влак кӱкшынаклалтыныт.

«Ты конкурс нерген ончычак паленам. Тунам тушко 30 ий марте самырык возышо-влак гына ушнен кертыныт. Ийготемлан кӧра мый тушко логалын шым керт. Ты гана конкурсышко ушнышо-влакын ийготыштым 35 ияш марте шуеныт. Сандене мыят шке возымем пуышым. «Прозо» номинацийыште сеҥыше радамышке лектынам. Кугу таум чыла газет редакцийлан ойлымем шуэш. Нуно мыйын пашам-влакым савыктеныт, редактироватленыт. Тыште аклалтынам гын, умбакыжымат возымо мастарлыкем нӧлташ шонем. Ончыкылан у темым кычалаш кумыл уло. Тыгай конкурс кӱлеш. Самырык автор-влак шке мастаралыкыштым нӧлтен кертыт», — ойла Надежда.

Самырык возышо йӧратыме пашажлан жапым кеч-кунамат муэш. Кечыгут жапым пашаште йоча-влак дене эртара гын, мӧҥгӧ пӧртылмеке, чон йодмо пашалан пижеш. Тыгак кызытсе марий прозаик-влакын возымо произведенийыштым шергал лектеш.

Каныш жаплан шочмо кундемышкыже кудалеш. Шке вершӧр тудлан эн лишыл, шерге. Тушто  ачаж ден аваже вучат.

Самырык авторлан волгыдо усталык корным тыланыме шуэш. Тек умбакыжат новеллыже-влак лудшыеҥ-влакым эре куандарен шогат.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: