"Кугарнягудо" рубрик, 2016 ий, Пургыж тылзын 19-ше кечыже

Любовь Купсольцеван мурымыжо чонжым тарватен

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Йылме – калыкын эн кугу поянлыкше. А марий йылмына пеледыш аршаш гаяк сылне да тӱрлӧ. Тудым йотэлласе шанчыеҥ-влак шымлат да Марий кундемым йӧратен шындат. Шанчыеҥ-влак деч поснат марий йылмына, тӱвырана да йӱлана нерген палаш кумылан-влак ятырын улыт. Ик тыгай еҥ — Америкыште илыше руш пӧръеҥ Михаил Гоноданов. Тудо кум ийыште марла сайын мутланаш тунем шуын.

Михаил ГонодановМ.Гоноданов Клин-10 изирак военный олаште (кызыт тудо Нарынка маналтеш) шочын. “Ты олаште противоракетный оборонын посна частьше верланен ыле. Тушто ачам служитлен. А авам тӱҥалтыш класслаште туныктен. Кокымшо классыште тунеммем годым Химки олаш илаш кусненна.

Школышто сайын тунемаш тыршенам. Нылымше классыште улмем годым теле мучко черле киенам. Йокрокланаш огыл манын, математике книга гыч чыла задачым решатленам, да тыге ты предмет эн йӧратымыш савырнен.

Тунемме деч посна вӱдыш тӧрштылмаш дене тренировкыш коштынам, ятыр жап фехтований дене заниматленам. Спортын ты видше дене мыйын кокымшо разряд уло. Тыгак самбо да моло спорт дене заниматленам.

Ачамын пашажлан кӧра ме чӱчкыдын тӱрлӧ олаш илаш кусненна. Кандашымше классыш Москосо 491-ше №-ан школыш тунемаш каенам. Тушто компьютер класс лийын. Лачак тунам программированийлан кумылаҥынам”, — ойла М.Гоноданов.

Михаил школ деч вара Москосо авиационный институтысо РадиоВТУЗ факультетыш программистлан тунемаш пура. “Компьютер ончылно ятыр жапым эртарен, предмет-влакым тунемаш монденам да кеҥежым сессий годым математический анализ да физике дене экзамен-влакым кучен кертын омыл. Институт гыч луктын ынышт колто манын, экзаменым угыч сдатлаш кӱлын. Сандене кеҥежым каныме олмеш экзаменлан кыртмен ямдылалтынам”, — манеш программист.

Кумшо курсышто тунеммыж годым тӱрлӧ компьютерым, телефоным лукшо Apple американ корпорацийын Москосо офисыштыже пашам ышташ тӱҥалын. “Тушко мыйым йолташем ӱжын. Ты пашаште ыштыме годым командировко дене эн ончыч корпорацийын Парижысе офисыштыже лийынам, а вара — Купертино оласе (Калифорний штат) штаб-пачерыштыже. М.Гоноданов Марий кундемыште

Ты корпорацийын офисше-влак тӱня мучко верланеныт. 1997 ийыште Ирландийысе тыгай офисыш разработко пӧлкаш пашаш кусненам, а ик ий гыч Америкыш программистлан ӱжыныт.

Конешне, йотэлыште илаш эн ончыч неле лийын. Содыки тыште — вес илыш, вес культур. Ирландийыште илыме годым руш кочкыш деч посна йӧсланенам. Пельменьым але борщым шолташ лиеш гын, шемшыдаҥ пучымышым уке. Ты шӱрашым тушто огыт ужале. Садлан Моско гыч чемодан дене шемшыдаҥым да уржа киндым наҥгаем ыле. Киндым морозилкыште араленам. Америкыште тидын шотышто сайрак лийын. Тушто шуко руш кевыт да кафе уло. Ты элыште ынде 15 ий илем, но таче мартеат американ калыкын могай улмыжым умылен ом керт. Америкыште еҥ-влак тӱрлӧ улыт. Нуно икгай кояшыжат огыт тырше”, - мут мундыражым умбакыже ронча М.Гоноданов.

Михаил марий мурым колышташ йӧрата. Семже чоным лыпландара, манеш. “Икана “Небесные жены луговых мари” фильмлан клипым онченам. Тушто актрисе Любовь Купсольцева мурен. Тудын йӱкшым шулен колыштынам. Да шижынам: пуйто марий йылме – мыйын шукерте мондымо шочмо йылмем. Тылеч вара тудым тунемаш тӱҥалынам. Эн ончыч шке гыч текст-влакым кусараш тыршенам, утларакше “Кугарня” газетын сайтше гыч статья-влакым налынам. Вара самырык ӱдыр Наталья Венинан сайтышкыже пуренам. Тушто марий йылмым туныктымо курс нерген увертарымашым ужынам, да Наташа дене скайп гоч арняште ик гана урокым эртарена. А пашаш кудалме годым марий муро-влакым чӱчкыдын колыштам.

Кодшо кеҥежым йочам-влак дене пырля Марий Элыш ныл кечылан толынам ыле. Кидмастар Ираида Степанова экскурсийым эртарен. Марий Элысе тӱрлӧ памаш воктене лийынна. Команмелнам тамлен ончаш шукертак шоненам. Кужэҥер район Визымйыр ялыште коҥга гыч лукмо шокшо мелна дене сийленыт. Тугай чот тамле! Плиташте кӱктымӧ мелна дене таҥастараш ок лий. Йоча-влакланат пеш келшен. Марий Эл – мотор кундем, пӱртӱс, тамле памаш вӱд, поро калык. Тышке угыч толмо шуэш.
Ешем дене Кемпбелл олаште илем. Кум икшывем уло (
пелашыж дене ойырленыт. Йоча-влак пел арня авашт дене улыт, а вес пел арня – ачашт дене – А.Э.). Зоя ӱдырем вашке 13 ийым тема, Витя 10 ияш, а Толик 8 ияш. Нуно тыглай американ школышто тунемыт. Куштымаш, рисований занятийлаш коштыт, джиу-джитсу дене заниматлат. Тунемаш тыршат, но математикылан ме поснак шуко жапым ойырена, молан манаш гын школышто ты предметым шагал туныктат, а институтышто, мӧҥгешла, шуко тунемаш логалеш. Витя мыйын корным тошкаш тӱҥалеш, шонем. Тудо программированийлан кумылан рвезе. ешыж дене кана

Икшывем-влак дене каныш кечылаште пӱртӱс лоҥгаш лекташ тыршена. Кеҥежым курыкышто палаткым шупшына да икмыняр кече тушто илена але эҥерыште пуш дене волена, а телым курык гыч ече дене мунчалтена”, — ойлаМ.Гоноданов.

Михаил Гоноданов марий йылмым англичан йылме деч тунемаш нелырак манеш. Тудым туныктышо Наташа Венина тунемшыж дене кугешна: “Михаилым кокымшо ий туныктем. Тӱҥалтыште тудын шинчымашыже начар лийын, икмыняр мутым да правилым гына пален. А кызыт кеч-могай темылан марла куштылгын кутыра. Утларакшым игече, тазалык, кино нерген мутланена. Михаил марий мурым йӧрата, Марий Эл радиом колыштеш. Изирак эргыжат марла тунемнеже. Ынде Михаиллан гына огыл, тыгак йочажланат программым ямдылем”.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: