"Сылнылык тӱня" рубрик, 2016 ий, Ӱярня тылзын 18-ше кечыже

Спектакльлан кӧра шӱвырым шокташ тунемын

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Спектакльым ончымо годым режиссерын, артист-влакын пашаштым, тыршымыштым, рольыштым сайын почын пуымыштым але, мӧҥгешла, удан модмыштым ужына. Но тыгодым кулисе шеҥгелне могай паша ышталтме нерген шагал еҥ шоналтен.

Театрысе художественно-постановочный ужашын пашаеҥже-влак пашашкышт шӱм-чоныштым пыштат. Нунын деч посна сай спектакль огешат лий. Монтировщик-влак пашаш эн ондак толыт да эн вараш каят. Лачак нунын тыршымыштлан кӧра сценыште декораций шочеш. Курчак театрыште монтировочный цехым марийнуриев пӧръеҥ Денис Нуриев вуйлата. Ӱмаште тудлан Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже лӱмым пуэныт.

Д.Нуриев Параньга район Памашъялыште шочын. Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыште тӱрлӧ мероприятийым да театрализоватлыме представленийым шындыше организаторлан заочно тунемын, тыгодым шочмо ялысе тӱвыра пӧртыштӧ художественный вуйлатыше лийын. Тушто вич ий пашам ыштымеке, Йошкар-Олаш, Самырык театрыш (кызыт йоча да самырык-влаклан театр-рӱдер), толын. Эн ончыч артист лийын, вара монтировочный цехын вуйлатышыжлан шогалтеныт. Кок ий гыч Курчак театрыш ӱжыныт. Ты театрыште 1999 ий годсек ыштем.

- Курчак театрыште монтировщик могай пашам шукта?

- Спектакльыште декораций ик эн тӱҥ рольым модеш. Художник чыла тидым ышта, а монтировщик декорацийын ужашыже-влакым пырдыжыш да вашла пижыкта, шогалта, сакала. Кумло-нылле минут гыч яра залыште “тӱня шочеш”. Тидын дене паша ок пыте. Вет ик спектакльыштак декораций ала-мыняр гана вашталтеш. Тудым лачак монтировщик-влак жапыштыже шуктен шогат. Цехыштына вич монтировщик уло. Чыланат пашам тыршен ыштена, кажне спектакльым сайын палена. Иктаж декораций камвозеш гын, спектакль “сӱмырла”. А йоча-влаклан ямдылыме постановкышто поснак тӱткӧ лийман. Вет нуно юзо вийлан ӱшанат.

- Актер пашаште опытда уло. А ӱмаште “Кутко сӱан” спектакльыште ик эн тӱҥ рольым модында. Неле лийын?

- Самырык театрыште ыштыме годым массовкышто модынам. Садлан “Кутко сӱан” спектакльым эн кугу пашамлан шотлем. Постановкын режиссержо Александр Иванович Сильвестров (чаманен каласыман, ӱмаште тудын илышыже вучыдымын кӱрылтын) мыланем сценарийым лудаш конден да Качым модаш темлен. Мый келшенам. Мутым тунеммаште кугу нелылык лектын огыл, геройын шомакше шагал. А теве курчак дене модаш тунемаш манын, пӱжвӱдым йоктараш логалын. Актер-влакын курчак дене модмыштым ужмо годым куштылго шоненам, нунын кидыштышт курчак ылыжеш. Режиссерым, артист-влакым йӧндымыш лукташ огыл манын, моткоч тыршенам. Спектакльыште планшетный курчак-влак дене пашам ыштенна.

"Кутко сӱан" спектакль“Кутко сӱан” — шкешотан спектакль-урок. Тушто марий сӱан йӱлам модын ончыктенна. Марла модынна, но южо шомакым руш йылмыш кусарена. Мутлан, марий семӱзгар рушла кузе лӱмдалтмым ойленна. Ты спектакльлан кӧра шӱвырым шокташ тунемынам. Ончыч тиде семӱзгарым кученат ончен омыл ыле. Шкетан лӱмеш драме театрын артистше Сергей Данилов шокташ туныктен. Тылзе жапыште арнялан кок гана занятийым эртарен. Мый шке гычат шӱвыр дене семым лукташ тыршенам.

Премьер годым пеш чот тургыжланенам. Кидем, йӱкем чытыреныт, могыремлан йӱштын-шокшын чучын. Но коллективын поро шомакше лыпландарен.

- Александр Сильвестров укелан кӧра кызыт марий спектакль театрын репертуарыштыже уке. Ончыкшым тудым ончыкташ шонеда?

- “Кутко сӱан” мыланем моткоч шерге. Тусо роль – сценыште модмо эн кугу пашам. Таум Александр Ивановичлан ойлынем. Пеш уста артист ыле. Ты спектакльыште тудо Савушым модын. Постановко сай. Кодшо ийын тудым “Йошкар-Ола театральный” фестивальыште критик-влак кӱкшын акленыт. Вес олаласе театрыштат ончыкташ лийме нерген ойленыт. Ме спектакль-урокым школлаште, йочасадлаште лукташ шоненна. Но илыш пӱрымаш вес семын савыралын. Вес тургымышто тудым угыч ончыкташ шонымаш уло.

- Артист-влак кокла гыч кӧ дене пашам ышташ куштылго лийын?

- Чылан профессионал улыт. Мыланем каҥаш дене полшеныт. Кӱчык жапыште курчакым чын кучаш, тудын дене ик тичмаш лияш туныктеныт. Эльвира Лисицына дене пашам ышташ поснак куштылго ыле. Тудо Оръеҥ куткым модын. Эльвира Семеновнан шыргыж колтымыжак кумылым нӧлта.

- Курчак театрыште ончыкталтше йӧратыме спектакльда уло мо?

- Йоча-влаклан спектакль-влак театрыштына моткоч чапле улыт. Нуно порылыклан туныктат. Эн йӧратымыже — “Про Ушастика” спектакль. Тудо чын йолташым мумо, пагалымаш, порылык нерген. Ушастик лӱман маскаиге чодыраште йомын да пешак чот лӱдын. Корныштыжо Шоҥшым, Шиштым, Памашым, Улиткым вашлиеш. Нуно тудлан полшаш тыршат.

Кажне еҥ, ты спектакльым ончымеке, шканже могай-гынат иктешлымашым ышта. Адакшым декораций тыште оҥай да мотор.

- Ятыр ий театрыште пашам ыштеда. Профессионал артист лияш шонен огыдал?

- Самырык театр гыч Курчак театрыш пашам ышташ куснымеке, ик жап монтировщик пашам шуктем, а вара артист лиям манын шонымаш лийын. Но монтировщикын пашаже келшен. Декорацийым шындыме дене мемнан шинча ончылнына йомак “шочеш”. Пашана шкешотан да творческий. Тудым ыштен, чонем куана.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: