"Ӱдырамаш тӱня" рубрик, 2016 ий, Ӱярня тылзын 4-ше кечыже

Шӱмым эмлыше акай

Статьян авторжо Татьяна Иванова

Ялыште тудо чылалан врач. Тушко унала мия гын, пошкудыжо-влак йырже чумыргат. Иктылан давленийым виса, весылан ой-каҥашым пуа, поро мут денак кажнын чонжым эмла.

Тыгае тудо — У Торъял районысо Микал Почиҥгаш шочшо да Руш Куптӱр ялыште кушшо Алевтина Садовина.Садовина

“Кызыт шочмо ялем деч нимат кодын огыл, йырваш олык веле. Пыташ тӱҥалше изи ялла гыч тунам, Совет жапыште, кугурак яллашке илаш кусарышт. Ме ешге Йошкар Памашыш каенна. Тыштак тунемынам, а вара школым петырышт да ачам пӧртым Руш Куптӱр ялыште нале. Немда школым тунем лекме деч вара Йошкар-Олашке университетыш толынам ыле. Медицине вузышко тунемаш пураш ик экзаменым кучышым, а весышкыже шым тол”, — шарналта Алевтина Аркадьевна.

Ӱдырын тунеммыже огыл, а пашам ыштымыже шуктен. Зина акайже Йошкар-Оласе машиностроительный заводыш наҥгаен. Тушто Алялан келшен огыл. Кок кече пашам ыштымек, ялыш кудалын. Немда медпунктышто санитарке лийын. Кок ий шижде эртен, медицине деке чонжо утыр кумылаҥын.

Икана самырык ӱдырлан туныктышо Анатолий Васильевич Домрачев тыге ойлен: “Аля, тунемашет от кай мо? Образований кӱлеш. Тылат медицине келша, пуро медучилищыш”. “Ик гана каен омыл да”, — ӧрмалген вашештен тудо. Вара ушышкыжо шинча эмлызе Сергей Богдановын мутшо пурен. Немда медпунктышто пашам ыштыше Алевтина аптекыш эмлан коштмыж годым тудым чӱчкыдын вашлийын. “Аля, тунемашет кӱлеш. От кай гын, кажне кечын мыйын мутем шарнаш тӱҥалат”. — ойлен Сергей Никандрович.

Теве медучилище. Аля кокымшо курсышто тунеммыж годым Йошкар-Оласе горбольницын кардиологий пӧлкашкыже практикыш коштын. А кумшо курсышто улмыж годым тышкак пашаш налыныт. Теве ынде 34 ий эре ик верыште, кардиологий пӧлкаште медсестралан пашам ышта. Лийын постышто, процедур кабинетыште, латкок ий реанимаций отделенийыште тыршыше, а 2010 ий гыч — кугурак медсестра. Теве тыгайрак илыш корно, а тушто мыняр поро паша, вий-куат, шке пашам йӧратымаш да тыршымаш вӱдылалтыныт.

Алевтина Аркадьевна дене мутланыме годым чоным порылык авалта. Тудын ачаж ден аважат пеш тыматле да сай лийыныт. Ачаже, Аркадий Петрович Йошкар-Оласе Н.Крупская лӱмеш Марий пединститутышто физмат факультетым тунем лекмыж деч вара ӱмыржӧ мучко школышто математикым, алгебрым, физикым, черченийым туныктен.

Нигунамат ик икшывымат осал мут дене шӱрдылын, тунем огыда мошто манын, вурсен огыл. Вет нине предмет пеш неле улыт, “огыда мошто, умылтарем” ойлен туныктышо. Шуко тунемшыже тачат Аркадий Петровичым поро мут дене шарна.

Алевтина Аркадьевна олаште ила гынат, ача-ава суртым сурален коден огыл. Кажне каныш кечылан ялыш кудалыштеш. Кеҥежым тудын пӧртшым тӱрлӧ пеледыш сӧрастара. Пакчаште роза, георгин, пион кушкыт. “Шкеак шым олмапум шынденам, олмам пуат, пакчасаскат кушкыт. Ола воктене садым налнем ыле, ачам илымыж годым тыге каласыш: “Мландына уло, чылалан сита. А ӧрдыжтӧ, тый шындет, весе поген кая”.

Ялыште пошкудо-влак “Алян суртшо чылт чурийончыш” маныт.

Паша верыштыжат Алевтина Аркадьевна эре йолымбалне.

Тудын поро кидше йымач ятырын тӧрланен лектыныт.

“Кунам черле еҥ-влакым утарен кодет, нуно паремыт гын, чон моткоч куана. Лишыл еҥ семынак кажныж верч ойгырем, тургыжланем.

Шӱм — илыш памаш, чарнен шогалеш гын, уэш от ылыжте. Кидым, йолым тӧрлаш лиеш, а шӱмым эмлаш моткоч кужу жап кая. Медициныште таче у оборудований, аппарат-влак черым пален налаш, эмлаш полшат. Аппарат — тиде металл, тудым айдеме дене от таҥастаре, тазалыкым пӧртылташ кидын шӱмжым, чонын порылыкшым, черле еҥлан сай мутым ойлымым кӱлешлан шотлем. Реанимацийыште кызытат сменым налын пашам ыштем. Реанимаций – мылам илыш верч кучедалме посна тӱня. Тушто мылам келша”, — ойла Алевтина Садовина. Тудын Диана ӱдыржат медициным ойырен налын. Кызыт Угарманысе медакадемийыште кумшо курсышто тунемеш. Ала-кунам Алевтина Аркадьевнан врач лияш шонымашыже лийын гынат, но шукталт.ын огыл. Кызыт ты корным Диана ӱдыржӧ шуя. Икте-весылан ӱшанен, эҥертен илат, аван пиалже — тудак веле!

5 март — Алевтина Аркадьевнан шочмо кечыже, тудлан 55 ий темеш. Алал кумылын саламлаш вашкат коллегыже, шочшыжо, родыжо да палымыже-влак. Тек тиде шыма, ушан-шотан марий ӱдырамаш тыгаяк поро шӱм-чонан, тыматле лийын кодеш. Кажне кече тудлан куаным да ласкалыкым ешарыже, шочмо ялын пӱртӱсшӧ илыш вийым пуыжо.

Татьяна Пчёлкина.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: