"Мыланна латкудыт" рубрик, 2016 ий, Сӱрем тылзын 22-шо кечыже

Кеҥежым йоча оксам ыштен налын кертеш

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Йоча-влак кеҥеж каникулым тӱрлӧ семын эртарат. Икте коча-коваж деке кая, весе ача-аваж дене пырля Шем теҥыз воктене кана. Пытартыш жапыште шуко подростко кеҥеж жаплан пашам кычалеш.

73Мыят йолташем-влак дене пырля подростко пагытыште пазарыште шӧр-торыкым, тыгак тӱрлӧ поҥгым, олык мӧрым поген ужаленам. Ыштен налме окса дене тӱрлӧ учебникым налынам ыле. Кызытат яллаште шуко ӱдыр-рвезе, емыж-саскам ужален, оксам ышта. Теве Морко район Волаксола гыч Альбина Дмитриева, снегым ужален, 10 тӱжем наре оксам поген. Тудын дене чапле фотоаппаратым налаш шона.

Калыклан пашам ситарыме шотышто рӱдер ӱдыр-рвезе-влаклан пашам муаш полша. Кажне ийын тӱрлӧ организацийын вуйлатышышт дене вашлиймашым эртара, вара нунын дене договорым ышта.

Подросткылан паша верым вашке муаш рӱдерын эртарыме вакансий ярмиҥга-влак полшат.

Марий Элыште “Содействие занятости населения на 2013-2020 годы” кугыжаныш программе пашам ышта. Тудо шукталтше манын, калыклан паша верым ситарыме шотышто рӱдер-влак тӱрлӧ мероприятийым эртарат. Ийготыш шудымо йоча-влакланат (14-18 ияш марте) пашам муаш полшат. Ты паша шукталтме нерген Йошкар-Оласе калыклан паша верым ситарыме шотышто рӱдерын трудоустройство пӧлкажым вуйлатыше Людмила Ивановна Парфенова каласкалыш:

- Йоча-влакым пашаш 1991 ий 19 апрельыште лукмо “О занятости населения в Российской Федерации” закон дене келшышын налыт. Ийготыш шудымо йоча пашаш пурымо деч ончыч паша верым ситарыме шотышто рӱдерыш паспортым, йоча инвалид гын, реабилитаций шотышто индивидуальный программе (тушто икшыве могай пашам ыштен кертеш да паша верже могай лийшашлык нерген возымо) дене палдарыше документым кондышаш. Тыгодым йочан ача-аваже тореш огытыл гын веле икшыве пашаш пурен кертеш. Садлан кугыеҥын келшымыже кӱлеш, а 14 ияш подросткылан тылеч посна Йошкар-Ола округ администрацийысе образований управлений гыч разрешенийым налман.

Ийготыш шудымо йоча-влаклан пашам ыштыме жап кӱчыкрак лийшаш:

16 ияш марте ийготан ӱдыр-рвезе-влаклан арняште 24 шагат деч утларак пашам ышташ огыт темле (тунемме годым – арняште 12 шагат деч утларак огыл).

16-18 ияш йоча-влаклан арняште 35 шагат деч утларак пашам ышташ ок лий (тунемме годым – арняште 17,5 шагат деч утларак огыл).

Ийготыш шудымо йоча-влакым жаплан пашаш налме шотышто оласе пашам пуышо-влак дене 22 договорым ыштыме. Кызытеш 254 подросткым пашаш налме, нунын коклаште начарын илыше, шуко шочшан, тичмаш огыл еш-влак гыч йоча-шамыч улыт. Икшыве-влак кугыжаныш учрежденийлаште пашам утларак ыштат. Подростко-влаклан пашадарым пуаш манын, тыгай учреждений-влаклан кугыжаныш бюджет гыч окса ойыралтеш. Тыгодым калыклан паша верым ситарыме шотышто рӱдер пашам ыштыше ийготыш шудымо йоча-влаклан тылзеш 850 теҥге окса полышым пуа.

Кызытеш йоча-влак полышкалыше пашазылан, курьерлан пашам утларак ыштат.

Кеҥеж каникул годым пашам ыштен, подросткын илыш опытшо ешаралтеш, шкенжын оксаже лиеш, адакшым йоча тыге жапшым пайдалын эртара.

Ӱдыр-рвезе-влак, пашам ыштен, оксам ыштен налын, ача-аваштлан полшынешт, тыгодым самостоятельный да ответственный улмыштым нунылан ончыктынешт. Южо икшыве тунемме годымат пашам ышташ йӧным муэш.

Пашам изинек ышташ тунемын, кӧргӧ виян лият. Паша деч посна уш пеҥгыдын ок шич, арам огыл ойлат. Йоча пашам ыштен веле умыла: окса яра ок тол.

александроваАнна Александрова, 15 ияш, Йошкар-Ола:

- Тений телым “РАволга” рекламе агентствыште пашам ыштен онченам. Яра жапем лийын да Йошкар-Оласе ик уремыште кок шагат листовко-влакым пуэденам. Тунам мыланем 200 теҥгем тӱленыт. Тыге икымше гана оксам ыштен налынам. Кеҥеж каникулышто жапым арам эртараш ом йӧрате. Медведево район Сенькан ялыште тазалыкым пеҥгыдемдыме “Радужный” йоча лагерьыште кок смене почела пашам ыштенам. Мыйым тушко англичан йылмым туныктышо Елена Ивановна Логинова полшаш ӱжын. Вожатыйын курсшым эртенам. Пашамлан оксам налын омыл, туге гынат тиде кугу опыт. Йоча-влак дене пашам ышташ, нунын дене тӱрлӧ модышым эртараш йӧратем. Мыйын таҥаш шуко ӱдыр-рвезе тыгай лагерьыште ыштат, шукыж годым волонтер улыт.

Максим Дмитриев, 15 ияш, Йошкар-Ола:

- Тений кеҥежым икымше гана пашам ыштем. Уремыште мороженыйым, пурам, попкорным да шере ватым ужален шогем. Кеҥежым кеч изи гынат, оксам ыштен налаш йӧным кучалташ кӱлешак, шонем. Адакшым еҥ-влак дене мутланен, шуко уым пален налаш лиеш. Паша шукылан туныкта. Туддеч лӱдман огыл. Изинек тидым умылет гын веле илышыште шке верым муаш лиеш.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: