"Улам мый Рве-зы-лык!" рубрик, 2016 ий, Сӱрем тылзын 29-ше кечыже

«Самырык-влак одо йылме дене шагал мутланат», — ойла одо ӱдыр Мария Яковлева.

Статьян авторжо Марина Богданова

М.Яковлева

Шочмо йылме ош кечыйолла кажне еҥлан чоныш волгыдо тул сескемым пурта. Кажне калыклан, кеч татар, марий, удмурт еҥлан, тудо нимо деч шерге, лишыл кодеш. Удмурт ӱдыр Мария Яковлева шочмо йылмыжым уло чон дене йӧрата. Сандене шочмо да англичан йылме туныктышылан Глазов оласе В.Г.Короленко лӱмеш педагогический институтышко тунемаш пурен. Тений 3-шо курсым пытарен.

Марий кугыжаныш университетыште май мучаште, «Финн-угор калык-влакын поянлыкышт» кумшо тӱнямбал форум эртыш. Тушко тӱрлӧ верла, йотэлла гыч студент, аспирант-влак толыныт ыле. Лач тунам Маша дене палыме лияш, чоным почын мутланаш йӧн лекте. Одо ӱдырын Йошкар-Олашке икымше гана толмыж нерген туддене мутланымеке веле пален нальым. Рӱдӧ ола тудлан вигак келшен, кажне сылне верлам моктен ойлыш.

Маша Балезинский районысо Жобшур ялыште шочын-кушкын. Кызыт тушто улыжат вич-куд пӧрт веле кодын. Жобшур Верх-Люкино ял шотан илемышке пура. Самырык-влак тушто йӧршеш кодын огытыл, манаш лиеш. Ялыште лач кокла ийготан да шоҥгыеҥ-влак илат. Шочмо кундемже нерген шуко пален налаш манын, студентке Жобшур кундемысе вершӧр лӱм-влакым шымлаш кумылаҥын. Тусо пасу ден олык-влакын лӱмышт нерген докладым ямдылен, тудым форумысо ик секцийыште лудын.

Маша — ешыште ик йоча. Ача-ава уло чон шокшыштым, йӧратымашыштым тудлан пӧлекленыт. Нуно ты кундемыште шочын-кушкыныт. Ачаже — сулен налме канышыште, аваже Верх Люкино ялысе колхозышто бухгалтерлан пашам ышта.

«Верх-Люкино школышто 1 гыч 11 класс марте тунемынам. Тушто одо йылмым тунемынна, но кызыт чарнынешт. Кызыт самырык-влак одо йылме дене шагалын мутланат манын кертам. Лач яллаште веле аралалт кодын. Йӱдвел да кечывалвел диалект дене кутырена. Ме йӱдвел диалектышке пурена. Кок диалект икте-весышт деч ойыртемалтеш. Кечывалвелысе одо калык татар-влак воктене ила. Сандене  нунын кутырымашкышт шуко татар шомак пурен. Тыге ме икте-весынам сайын огына умыло. Нунын дене одо пайрем-влак аралалт кодыныт. А ме руш калык деке лишемынна, руш пайрем-влакым веле эртарена», — манеш ӱдыр.

Маша изинек поэзийлан шӱман лийын. Одо кундемысе пӱртӱсым, шочмо ялым моктен возен. Но мурсаскаже-влакым газет ден журналлашке колтеден огыл. Институтышто южо почеламутшым туныктышо-влаклан ончыктен, нуно икмыняржым конкурслашке колтеныт. Но кызыт жап укелан кӧра возкалымым чарнен. Кумдан палыме одо поэт Флор Васильевын почеламутшо-влакым йӧратен лудеш, тудын творчествыже тудлан лишыл.

Школ деч вара Глазов оласе педагогический институтышко тунемаш пурен.

«Филолог профессийым шке ойырен налынам. Кеч тудо йоча годсо шонымаш лийын огыл гынат, школ деч вара туныктышо лияш кумыл лектын. Школышто немыч йылмым туныктеныт. Институтышто англичан йылмым тунемаш тӱҥалынам. Коми, венгр йылмыла курсым эртенна. Финнла изиш ойлен моштем. Филологлан тунемам, сандене шуко книгам лудам. Тунемме программе деч посна руш, удмурт классический литературым шергалам. Группын старосто улам», — ойла ӱдыр.

Институтым тунемын пытарымеке, школышко йоча-влакым туныкташ каяш шона.

Кеҥеж канышлан ӱдыр шочмо ялышке кудалеш. Емыж-саскам пога, ача-авалан полышкала, ялышке коча-ковашт деке унала толшо, йоча годсо йолташыже-влак дене вашлиеш.  Тыге у тунемме ийлан вийым пога. Вет шочмо кундем деч сай вер уке манын, ойла.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: