"Рубрик деч посна", 2016 ий, Сорла тылзын 19-ше кечыже

Латвич семӱзгар дене шоктен мошта веле огыл…

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

Алевтина Войтович Шернурысо 1-ше №-ан школышто тунемын. Посёлкысо йочасадыш коштмылан кӧра рушла кутыраш тунемын. Тунам тӱҥалтыш классым туныктышыжо тудым “Марий ватын руш ӱдыржӧ” манын. Марий йылме денат сайын тунемын, такшым отличнице лийын. Варажым аваж деке унала толмеке, пошкудыжо-влак “Ӱдыретше ынде 20 ий Карелийыште ила. Кузе тыге моторын марла кутырен мошта?” йодыныт. Тунам Алевтинан ушышкыжо “Марий ватын руш ӱдыржӧ” манме шомак пурен да шыргыжалаш таратен.

Я с мандолой

 

Карелий – Российын йӱдвел-касвел могырыштыжо верланен. Финляндийыш кудалме корнышто ты кундемым мыламат эртен каяш логалын. Тыгак Карелийын касвел могырысо Костомукша, Сортавала, Беломорск олалам ужынам. Акрет годым (VII-ХI курымлаште) корела маналтше калык прибалтийско-финский племенаш пурен. Но Карельский герцогство Швецийысе королевствыштат лийын. Таче кечынат тысе ола, ял да моло населенный пункт-влак финнла маналтыт. Кызытсе пагыт сӱретат палдырна: кудалтен кодымо ял шуко вашлиялтеш.

Карелийын рӱдолаштыже, Петрозаводскышто, ятыр марий еҥ ила. “Карелийысе марий-влак” мер организаций 2010 ий годсек пашам ышта. Тудын ик чолга еҥже – Алевтина Войтович (ӱдыр фамилийже Мамаева). Тудо шочмо кундемышкыже тений шошым толын кайыш. Лач тунам Алевтина Аркадьевна дене вашлийын мутланышна.

Кузе мый Карелийыш логалынам?

- 1993 ийыште Йошкар-Оласе музыкальный училищым тунем пытарышым. Тылеч вара “Марий кундем” ансамбльыште кум ий домра дене шоктышым. Тунам вуйлатышына Станислав Элембаев ыле. Домра дене педагог Ирина Заглубоцкая училище деч вара Петрозаводскысо консерваторийыш каяш темлыш. Шкежат ты тунемме верыштак шинчымашыжым келгемден. Эше Олег Михайлович Герасимов тушто финн-угор музык академий почылтмо нерген каласен ыле. Тыгай поро уверым колмеке, Петрозаводскыш Марий Эл гыч кумытын кайышна: Елена Танникова (кызыт тудо Питерыште ила, скрипачке), Елена Фёдорова (кызыт Испанийыште ила, саксофонистлан марлан лектын) да мый. Визымше курсышто тунемме годым университетысе “Тойво” ансамбльыш кошташ тӱҥальым. Тунамак кафедрым вуйлатыше Вячеслав Колыберда семӱзгар ансамбльым вуйлаташ темлен. Тиддене келшенам да кодынам.

- Тылеч вара эре ты консерваторийыште пашам ыштеда?

- Кок вере: Петрозаводскысо Глазунов лӱмеш кугыжаныш консерваторийыште да Петрозаводскысо кугыжаныш университетыште. 15 тӱрлӧ семӱзгар дене шоктем: контрабас, скрипке, флейте, кантале… Кӱсле дене гына тунемаш кодеш. 2003 ийыште икымше выпускем тунем лекте. Кечывалым консерваторийыште улам, должностем — традиционный музык институтын вӱдышӧ специалистше. А кастене вес паша — “Тойво” ансамбльыште традиционный семӱзгар дене шокташ туныктем.

- Пелашымат Карелийыштак вашлийында?

- Анатолий дене нылымше курсышто тунеммем годым палыме лийынна. Тудо “Специальное фортепиано” факультетын икымше курсышкыжо толын ыле. Ныл ийлан кугурак гынат, кок ий пашам ыштымеке да армийыш миен толмеке веле консерваторийыш пурен. Консерваторий деч вара республикысе искусство школышто лу ий пашам ыштыш. Кокымшо йочана шочмеке, изи пашадарлан кӧра тушеч кайыш. Ынде кечывалым плиткым опта, кастене мурышо да куштышо “Кантале” ансамбльыште пианино дене шокта, концертмейстр.

- Шочшыда-влакат ача-авашт семынак музыкальный улыт, пырля тӱрлӧ мероприятийыште участвоватледа.

- Коктынат республикысе искусство школышто тунемыт. Кугуракше, Ксения, сӱретлаш тунемеш, тений 11-ше классым пытарыш. Санкт-Петербургысо технологий да дизайн шотышто кугыжаныш университетын эртарыме олимпиадыштыже участвоватлен. Шыже каникул годым заочный турышко ушнен, вара эше кок тур гоч эртен. Кумшо турышко логалын, тушто ик арняште вич экзаменым сдатленыт. Кумшо верым сеҥен налын. Тыге ӱдырнам вигак тунемаш налыныт. Изиракше, Глеб, 1-ше классым пытарен, скрипке дене шокта. Тений “Звуки мира” Россий конкурсышто лауреат лӱмым сеҥен налын. Ынде тӱнямбал конкурслан ямдылалтеш.

- А кушто иледа? Шкендан пӧртда уло але…

- Консерваторийын тӱшкагудыштыжо латныл ий илышна. Вара пелашемын ачаж ден аваже илыме веран лияш шийвундо дене полшышт. Ынде кум пӧлеман пачерна уло. Иктаж кум ий ончыч “Марий памаш” ансамбльын участникше-влак Финляндийыш кайымышт годым уна лийын каеныт ыле.

Алевтина кок паша дене гына ок серлаге, мер сомылышкат чулымын ушна. Чолга марий ӱдырамашын организатор семын тыршымыж дене 2013 ийыште Карелий мландыште Пеледыш пайрем икымше гана эртаралтын. Марий Эл гыч мийыше онаеҥын полшымыж дене Агавайрем кумалтыш лийын. Тылеч посна Алевтина Кугыжаныш искусствознаний институтышто (Моско) тунемеш, олыкмарий сӱан нерген диссертацийым воза. Тиде ганат шочмо кундемже гыч поян материал дене пӧртылын.

Эльвира Терентьева.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: