"Рубрик деч посна", 2016 ий, Сорла тылзын 3-шо кечыже

Сӧраллыкым ышташ шочын

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

Волжский район Корамас кундемын ӱдыржӧ Елена Логинова (снимкыште) кызыт Италий воктенысе Сан-Марино элыште Монтеджардино лӱман мотор вершӧрыштӧ ила. Усола Корамас школышто 18 ий туныктышылан, тышеч лу ийжым директорлан ыштыше Е.А.Логинова 2005 ий годсек йотэлыште шоҥгыеҥ-влакым онча. Кодшо ийын вич ий ончымо коча-ковам поген пыштен да вес ешышке куснен. Кызыт Елена Александровна 84 ияш кова ден 92 ияш кочалан полышкала.

Марий ӱдырамаш-влак кидпашам йӧратат да шке сомылыштым мастарын шуктат. А Еленан кидпашаже-влакым ончен куанет! Тӱрлӧ сӧрал арверышке мыняр кумылым да шӱм-чоным пыштыме! Ты пашалан тудо Сан-Мариношто илыше-влакым, поснак 92 ияш кочам, шӱмаҥден моштен.

ЕЛЕНА

- Елена, тынар мастарлыкым кушто погенда?

- Мый шкемым кугу кидмастарлан ом шотло. Туныктышо изишак сӱретлен, семӱзгар дене шоктен, шонкален-возгален, пӱртӱсын пуымо материалым кучылтын, иктаж-мом оҥайым шонен луктын да кидпашам ыштен моштышаш. Шанчыеҥ-влаклан ӱшанаш гын, кидпаша айдемын капкылжым,уш-акылжым вияҥдаш полша. Мый кова пелен кушшо йоча улам. Кидпашалан лачак ковам Пелагия Егоровна изинек кумылаҥден.Ончыч носки ден пижым име дене пидынам, вара тӱрым тӱрлаш тӱҥалынам. Ковам мылам тыге ойлен: “Тӱрым тӱрлымӧ годым вес могыржым ончен тӱрлӧ. Мӧҥгешла савыралмекет, пашат арун коеш гын, ончылжат удан огыл лектеш”. Ковамын туныктымыж денак сӱаныш кошташ сӧрастарыме ший ӱзгар-влакым шканем ямдыленам, ший аршашым погенам. Ялыште сӱаныш ӱжыныт гын, уло кумылын миенам, чӱчкалтен мурашат йӧратем, сӱан мурымат ятыр палем.

- А крючок дене пидаш кӧ туныктен?

- Оршанке педучилищыште тунеммем годым ик кеҥежым практикым эрташ Медведево районысо Лӱльпан йочапӧртыш логальым. Тушто кыдалаш группысо ӱдыр-влакын воспитательышт Светлана Юрьевна кружокыш чумырен да пидаш туныктен. Мый нине тулык йоча-влак деч тунемынам. Ончыч тыглай салфеткым пидынам. А кызыт тӱрлӧ оҥай пашам шукташ интернет полша. Макраме йӧн денат пидаш келша. Теве мыйын ончымо кочамымат йытыра сумкам пидаш туныктенам. Пеш кумылын тырша, ыштымыжат келшен толеш веле.

- Шочмо кундем деч тораште илыме годым, очыни, кидпаша чоным луштара?

- Чынак, кидпаша — мыйын эмем, кӧргӧ чонем лыпландараш полшышо бальзамем. Шым ий йочам-влак деч тораште улам. Кеч идалыклан кок гана Марий Элыш отпускыш миен коштам гынат, нунын деч посна йокрокланем. Аван шӱмжӧ шочшыж верч эре коршта. Тидым кидпаша денак веле эмлем. Кидем пашам ышта, вуем крючокысо оҥго, узор нерген
шонкала. Ыштыш-кучышем сайын лектеш гын, ончен куанем. Пытартыш жапыште пидын пу манше-влак ятырын улыт.

Южо палымем ойла: “Лена, тыгай дене ит аҥыргыл, оҥайын возен моштет. Яра жапыште шич да возо – тый дечет у почеламутет-влакым вучена”. Тидыже тыге шол, но почеламутым кӱштымӧ почеш возаш ок лий. Тидлан чон мурымо пагыт ден куан дене темше кумыл кӱлыт. Ты жаплан поэзий кумыл ок шоч. Ешем, родо-тукымем, йолташем-влак деч тораште улам да кӱсеным темаш шонымаш дене пашам ыштем. Лач оксан кӱлешлыкше тыгай торашке поктен наҥгаен. Но вуйым ом ший: шонымашкем шуынам, пачерымат налын кертынам. Уке-уке да южгунам поэзий шӱлыш авалта…

Йӱксӧ-влак

- Кидпашатше ятыр погынен докан?

- Шотлен пытараш ок лий… Изижат, кугужат ятыр погына. Школыштат, педучилищыштат тунемме годым да школышто пашам ыштыме пагытыштат ятыр выставкыште шке ямдылыме ӱзгар-влакым ончыктенна да ярмиҥга годымат ужаленна. Усола Корамас тӱҥалтыш школыштына ме чылан гаяк самырык туныктышо лийынна. Коклаштына ятыр мастар ӱдырамаш ыле: А.И.Актуганова, Н.М.Михайлова, Т.М.Канбекова, Ю.Д.Апакова… Мыят нунын деч почеш кодаш огыл манын тыршенам. Паша кокла гыч икте-весылан лектышнам ончыктенна, вашла ой-каҥашым пуэнна да мокталтен, кумылаҥден колтенна.

- А эн оҥай да моштыдымо паша-влак шӱм-чонетым сымыстареныт мо?

- Икана Корамас ялын ик уста пӧръеҥже, труд дене туныктышо Руслан Викторович Яковлев деке тольым (чаманен каласыман, ты тӱня гыч каен колтыш). Тудо писте оҥа гыч пеш мотор тӧрза гардиным, наличникым пӱчкеда ыле. “Руслан, ты пашалан ӱдырамашат тунем кертеш мо? Мылам пеш келша. Вием сита мо, ом пале, но пеш тунемнем”, — йолташ семын пелештышым. Тудо мыйым ӧрынрак ончале да “Кумылет уло гын, молан ышташ огыл. Ончо да тунем”, — мане. Мыят тӧчен онченам, келшен, моторын лектын. Варажым шке пӧртыштем залыште шторым сакаш гардиным чыла шке кидем дене пӱчкеден келыштаренам. Мариемын акажат заказатлыш, тудлан пӧлек шотеш пӱчкедышым. Озаҥ олаште илыше Тамара акамын залжымат мыйын ямдылыме гардин сӧрастара, еҥ шинчам куандара. Очыни, тиде паша моло-влакын деч ойыртемалтеш, тидын дене кугешнашат лиеш.

Тӱням ӱдырамаш сӧрастара, маныт. Елена Логинова тора йотэлыштат, Марий Элыштат ты тӱням сӧралым ышта. Икманаш, марий ӱдырамаш кеч-куштат чолга лийын кодеш.

Эльвира Терентьева.

Еш альбом гыч налме фото-влак. Апрель мучаште шочшаш азалан ямдылыме. Тидым омса ӱмбаке сакат 

  Пашаже

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: