"Кузе илет, ялем?" рубрик, 2016 ий, Сорла тылзын 24-ше кечыже

“Тиде ялыш эше толмем шуэш”

Статьян авторжо редактор

Волжский районысо Кӱшыл Азъялыште 20 августышто эртыше ял пайремыште “Герои живут среди нас” книга дене палдареныт, тыгак ялын 1960-1970 ийласе схемыжым сӱретлен ямдыленыт.
DSCN7568Ял пайремым эртарымаш – кызытсе пагытын шкешотан ойыртемже. Сандене Юлсер кундемыштат тиде кечын икмыняр ялыште калык пайремыш чумырген. Эшежым 20 августышто Шайра кундемыште муро фестиваль лийын. Чыла тидыже – ялеш шочын кушшо, но тӱрлӧ вере шаланен пытыше еҥ-влакым шочмо кундемыш миен ончал савырнаш таратыше ик сай йӧн. Родо, поро пошкудо-влак дене тыгай пайремыште огыл гын, кунам эше вашлият, чон почын кутыралтет? Вет икте-весым ужмыжо шуэшак! Тидым ял пайремыш мийыше кажне еҥ шижын, шке семынже куанен, чонжо дене юарлен.
DSCN7692Но кызытеш пагыт шкенжыным ыштенак ышта: шуко вере ял урем пустаҥеш, шӧрын кайыше тоштемше пӧрт-влак утыр ешаралтыт. Йоча йӱк-йӱан олмеш пуста суртышто мардежын урмыжмыжо гына шокта. Шочмо Кӱшыл Азъялыштат шке жапыштыже вияҥаш да калыклан куанен илаш чылажат ыле: клуб, лудмывер, медпункт, школ. Но вара петырналтыч. А тений тысе тӱҥалтыш школ утыш лекте – омсаште кӧгӧн рӱдаҥаш сакалалтын. Кӧ пала, ала тугай саманат толеш, кунам чыла тидыже уэш пӧртылеш? Тидлан ӱшаныме шуэш.
Савырнен ончалаш гын, нӧргӧ уш-акылан йочалан икымше шинчымашым пуышо Кӱшыл Азъял школышто мыняр тунемше шуаралтын?! Шукын кугу айдемыш лектыныт, калыкын пагалыме лӱмлӧ еҥ лийыныт. Нунын лӱмышт школын «шӧртньӧ книгашкыже» пурталтыныт. Туныктымо пашан ветеранже, краевед семын шкенжым чапландарыше В.Денисовын “Герои живут среди нас” фотоальбомжым лач тыгак таҥастарен каласыме шуэш. Пайремыште Василий Иванович ты книгам уло калыклан ончыктен.
Пошкудо-влаклан вес сюрпризжым тиде ялынак шочшыжо, чапланыше юрист, шуко ий МарГУ-н юридический факультетыштыже студент-влаклан шинчымашым пуышо Герман Ямщиков ыштен – тудо пел курым ончычсо ялын тичмаш схемыжым ямдылен, кӧн суртшо кушто верланымым ты марте ончыктен шуктен огыл улмаш гын, пайремыште лийше кугурак ийготан-влак тудым тичмашын сӱретлен пытараш полшеныт.
DSCN7581Кӱшыл Азъялын пайремыштыже кинде-шинчал дене вашлияш вучымо кугу уна-влакат тений шукын лийыныт. Пайремым почмаште еҥ-влакым Волжский район администраций вуйлатышын икымше алмаштышыже А.Браслетов, тӱвыра, физический культур да спорт отделым вуйлатыше Л.Казакова, Пӧтъял администраций вуйлатыше Г.Романов, районысо централизованный клубный системын директоржо Л.Вавилова саламленыт. А.Браслетов ялын старостыже А.Самуиловалан Тауштымашан серышым кучыктен. Ийгот погына гынат, Антонида Михайловна калык дене пашам кумылын шукта. “Кугарня” газет редакций лӱм денат тудлан таушташ амал уло: август тӱҥалтыште велопробег дене мийыме годым уна-влакым вашлийын-ужатен колташ тудо чылажымат ыштен.
Икте-весе дене вашлийын кертмылан куанымым еҥ-влак мурен-куштымышт гоч ончыктеныт. А тиде жапыштак пайремым вӱдышӧ, чапланыше мурызо, Марий Эл культурын заслуженный пашаеҥже Надежда Васканова эн кугу ийготан кова-коча-влакым – Ксения Александровна Евдокимовам, Иван Ильич Новиковым, Иван Ефимович Масяковым – калык коклаш ӱжын, кажныжлан пӧлекым кучыктеныт. Саламленыт тыгак роддомышто илыш вийым налаш гына тӱҥалше Максим Ямщиковым, эн шуко шочшан авам – Надежда Павловам, тудын тений икымше классыш кайыше Кирилл эргыжым да молымат. Мо оҥайже, тиде кечынак Зоя Александровна Михайлова 55 ияш лӱмгечыжым палемден, тудымат уло ял дене саламленыт.
Ял пайремым эшеат сӧрастараш Кугыжаныш Думын VI-шо созыв депутатше Л.Яковлева ден Волжский администраций вуйлатыше В.Сычев полшышт. Лариса Николаевна саламлымыж годым шке шочмо ялжымат шарналтыш, Азъял кундемлан ончыкыжымат тӱзланаш тыланыш да кужу жап тыште илыше-влаклан тауштен ойлыш. Жап чӱдылан кӧра пагалыме уна шукак лийын кертын огыл, но еҥ-влакын йодмышт почеш (“Пырля кушталтыде таче садак огына колто!” маншат ыльыч) йыр куштымашке лекде ыш чыте. Мучашлан Лариса Николаевна “Вер-шӧрда мотор, тыште эше лийме шуэш, сандене шыжым эше ик гана толамак” манын ӱшандарен кодыш.
Калыкын йодмыж почеш, Йошкар-Ола гыч чапланыше мурызына Роза Искаковам ӱжмӧ ыле, тудо ятыр мурым пӧлеклен.
Тиде кундемыште тыгак Пӧтъял калык 19 августышто, пошкудо Ӱлыл Азъялыште 30 июльышто ял пайремым эртареныт.
Эдуард ИМАНАЕВ.
Снимкылаште: А.Браслетов А.Самуиловалан Тауштымашан серышым кучыкта; И.Ямщиков ялын схемыж дене палдара; Л.Яковлева – калык коклаште, В.Денисов — у книга дене палдара; ял пайремыште чылан весела кумылан лийыныт.
Авторын фотожо.
DSCN7679

DSCN7793

DSCN7785

DSCN7541DSCN7600

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: