"Кугарнягудо" рубрик, 2016 ий, Шыжа тылзын 21-ше кечыже

Чоныштыжо ила сандалык

Статьян авторжо Татьяна Иванова

Палена, Раисия Сунгурован лӱмжӧ поэзий тӱняште палыме, пытартыш жапыште сылнымут саскаже-влак утыр куандарат, почеламутшылан возымо икмыняр муро Марий Эл радион эфирже гыч йоҥга. Туддеч усталыкыш толмо корныж нерген йодыштым: %d1%80%d0%b0%d1%8f7

- Параньга районысо Олор ялыште шочынам. Олор кыдалаш школышто кумшо классыште тунеммем годым кугурак ийготан ӱдыр-рвезе-влакын шке возымо почеламутыштым колыштынам. Тунам лач «Нӧргӧ лышташ” юнкор кружокым почыныт ыле, туныктышо Татьяна Очеева (кызыт Россий Писатель ушемын еҥже) увертарыш: “Кружокыш кошташ кӧн кумылжо уло, вучена”.

Тылеч вара изи ӱдырын шинчаончылныжо тыгай сӱрет сӱретлалтын: пуйто ойыртемалтше йоча-влак ала-могай юзо шӱлыш дене волгалтше йыргешке лондем гоч вончат. Тушеч саде тунемшет-влак вашталт лектыт, уста лийыт. Раянат тыгай лиймыже шуын. Кружокыш ушнымек, ӱдыр тидым шижын, шинчалан койдымо йӱлышӧ оҥго чонжым авалтен. Кумо классыште тунеммыж годым “Олор ялем” почеламутшо “Марий Эл” газетыш савыкталтме деч вара ты тул дене тачат йӱлен ила.

Олор кыдалаш школым пытарымек, Марий Кугыжанш университетыш тунемаш пурышым. Пӱрымаш «Поэзий шепкаште» литклубыш кондыш. Татяна Соловьеван вӱдымыжӧ дене ты аланыште улшо мутмастар-влак да лӱмлӧ поэт-влак дене палыме лийынам, тыге сылнымут шинчымашым пойдарыме. Студент улмем годым, «Ош шовычан у эр» книга савыкталте, марий сылнымут кафедра пелен икымше сборникемын презентацийжым эртарышна”, — ойла Раисия Сунгурова.

Тачылан кок книга сборникын авторжо. Тӱшкан лукмо сборник-влакыштат савыкталтын. Произведений-влак эстон, венгр, финн, удмурт, англичан йылмылаш кусарыме улыт. Пытартыш жапыште руш йылмыш кусарыме сомылым Герман Пирогов шукта. “Муро-влакат Марий Эл радиошто йоҥгат. Мылам гын, поснак Надинын «Мужедам» мурыжо чонлан лишыл. Кум гана “Идалыкысе муро” диплом дене палемдалтынам. Марий самырык тукым слетын «Ме марий улына» гимнжым мылам сераш ӱшаненыт”, — палдара поэтесса.

Мутмастар шкенжым муро алан дене кылдаш ок тошт. Туге гынат шукерте огыл, школышто пырля тунемме йолташ ӱдыр дене «Пӧртылам, авай» мурым ямдыленыт. Мурым мурышо Алла Васильева Марий Эл радион «Эр чолпан» проектын икымше участникше.

Олор ялын ӱдыржӧ студент пагытыште марлан лектын. Тунем пытарымек, Кужэҥер районын шочшыжо, Борис пелашыж дене, Йӱдвелыш тарваненыт. Ынде шымше ий ХМАО-Югра округын Сургут олаштыже илат, ик эрге икшывым куштат. Тудын лӱмжӧ Марис (марий лӱм), ача-аваж дене марла мутлана. Верысе марий калык Раисия Сунгуровалан мер пашам вӱдаш ӱшанен, тыге ура шӱм-чонан марий еҥ “ЮМарий” этнокультур коллективым чумырен. “Шочмо вер деч ӧрдыжтӧ улмем ты сомыл дене касарем дыр… Вет шочмо верыш толмеке, чон кӧргыштӧ кажне гана изи-кугу акырсаман лиеда. Чыла тиде да молат мыйым айдеме семын шуарен шога, докан. Вуйдорык чылт огеш мале, эре могай гынат сомылым шукташ кӱлмӧ нерген шона. Вет калык тылат ӱшана гын, нунын ончылно кугу тӱткышым нумалат. Садлан чон шижмаш дене илем, чонем поэзий корныла дене вӱдылам”, — умбакыже ойла Р.Сунгурова.2015 ий — Сылнымут идалык семын палемдалтын ыле. Ӧрдыжтӧ илымыжлан кӧра, тудо Марий кундемыште эртаралтше чыла мероприятийыш ушнен кертын огыл. Марий сылнымутышто волгыдо кышам кодышо Светлана Эсаулован лӱмеш «Светлана» проект нерген палымек, пашажым аптыраненак комиссийлан темлен. Сеҥышыш лекмек, «Светланан книгагудыжо» серийым почшо сылнымут сборникым лукташ темленыт. Тыге Р.Сунгурован «Чайгоркаште сандалык» лӱман у книгаже лектын. Книган редакторжо – Марий Элын калык поэтше Геннадий Сабанцев-Ояр. Книгам поэт Герман Пироговын «Давай на равных говорить» кок йылме дене эртарыме сылнымут касын марий ужашыштыже презентоватлыме.Сылне пӱртӱс лоҥгаште кушшо, поэзий толкынышто рӱпшалтше поэтессан шке ойыртемалтше, молын гай огыл мутшо-влак лудшымат шонаш таратат. Шкенжым кычалеш манаш келшен ок тол, тудо шкенжым поэзий тӱняште волгенче, я кӱдырчӧ семын ончыкта. Мутйолваж ден рашкалтен колта гын, ӧрат, куанет, кугешнет, ала-могай посна сандалыкыште илыметым шижат. Тыге возкален моштымым ӱдырамаш поэзийыште шуэн вашлият.Раисия Сунгурован поэзийжым содержаний, образым муын моштымыжо да лирике велымат келгылан шотлен, тудым Олык Ипай премийлан темлымашке ушнена.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: