"Илыш йогын" рубрик, 2017 ий, Пургыж тылзын 3-шо кечыже

Карайыште – Портышкем пайрем

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

27 январьыште Волжский район Карай ялыште Портышкем пайрем моткоч веселан эртен. Ты мероприятийым “Кугарня” ден “Марий Эл”
газет редакций-влак Карай школ дене пырля кумшо гана эртареныт. Тений пайремыш республик деч ӧрдыж гычат уна-влак толыныт.

Портышкем открытие2 Портышкем02Тиде кечын Карай весела йӱк-йӱан дене темын. Еҥ-влак воктенысе ялла гычат толыныт. Чылан гаяк портышкемым чиеныт, ӱдыр-влак вуйыш пеледышан кугу шовычым пидыныт, южышт эсогыл коваштын мыжерым шоҥалыныт. Моткоч сылнын койыт.
Портышкем пайремым торжественно почмаште Волжский район администраций вуйлатышын икымше алмаштышыже А.Г.Браслетов, Пӧтъял ял шотан илемым вуйлатыше Г.А.Романов да молат лийыныт.

Тений такмак конкурс икымше гана лийын. Тушто йочасадыш коштшо, школышто тунемше, тыгак кугыеҥ-влакат мастарлыкыштым ончыктеныт. Пошкудо ялла гычат толыныт ыле.

Портышкемым йӧрымӧ паша шуко вийым, жапым налеш. Кызыт тиде пашам ыштен моштышо-влак пеш шагалын улыт. Эҥерӱмбал ял гыч Валентин Павлович Иванов ден школышто технологийым туныктышо Олег Владимирович Изергин портышкемым йӧрымӧ шотышто мастер-классым ончыктышт.

Портышкем7Киров область Санчурск ола гыч «Вятские узоры» калык вокал ансамбль толын. «Марий Эл Республикысе тӱвыра, печать да национальность паша шотышто министерствын сайтыштыже «Кугарня» газетын Портышкем пайремым эртарымыж нерген увертарымашым ужынам да тушко ушнаш вигак кумыл лектын. Портышкем – телым ик эн кӱлешан йолчием. Пайрем оҥайла чучо, тиде йӱлам кушкын толшо тукымлан ончыкташ кӱлеш. Ала шкенан денат тыгай пайремым эртараш тӱҥалына.
«Вятские узоры» вокал ансамбль Санчурск оласе тӱвыра пӧрт пелен 2009 ийыште чумырген. 12 еҥ коштеш, шукынжо тӱвыра пӧртыштак пашам ыштена. Эн кугураклан, гармонистна Василий Михайлович Петуховлан, – 62 ий. Тудо шокта, мура, гармоньым олмыкта.
Тӱрлӧ мероприятийлаш чӱчкыдын лектын коштына: Татарстан кундем Лаишевский район Никольский селаш, Чуваш Республикысе Алатырь, Угарман областьысе Болдино олалаш, шкенан областьысе Пижан район Марий Ошайыш Пеледыш пайремыш эре коштына. 2011 ий гыч Медведево район дене пырля «Моя малая родина» виче-марий келшымаш фестивальым эртарена: ик ийын – шкенан кундемыште, вес ийын — Медведево районышто», — каласкалыш Санчурск оласе тӱвыра пӧртын директоржо Светлана Александровна Балыбердина.

Портышкем004Портышкем выставке оҥай лийын. Тӱрлӧ кугытан портышкем-влакым конденыт. Икте тудым тасма дене сӧрастарен гын, весе тӱрлен, марий тамган йолчиемат шагал огыл лийын. Тыгак пален нална: ожно ош межгемым поян-влак гына чиеныт
улмаш. Йоча-влак портышкемым сӱретленыт, сӱретыштым выставкыш чумырымо.

Портышкем003 Портышкем009Уремыште, школышто изирак ярмиҥга лийын, ужалыше-влак портышкемым да моло сатум темленыт. Йоча-влак шке кид дене ыштыме арверыштым, авашт дене пырля кӱэштме тутло когыльым, тортым конденыт. Нимынярат ӧрын-вожыл шоген огытыл, сатуштым ӱчаш-ӱчаш моктеныт, налаш сымыстареныт. Ужален пытарымешкак каен огытыл.
3-шо классыште тунемше Максим Максимов туге шыргыжал колта, ну, нигузе когыльжым налде от чыте.

Портышкем002 Портышкем001Еҥ-влак йоча-влакын кружокышто ыштыме портышкем-аралтыш-влакым пеш наледышт. Иктышкыже ший оксам, весышкыже пырчым пышташ да сурт омса ӱмбак сакалташ гын, илыш улан, оксан лиеш манын ӱшандарышт да меат налде ыжна чыте. «Школна этнокультурный направлений дене пашам ышта. Марий культурым, ожнысо тукымын мастарлыкшым шымлена, урокышто кучылтына. Тыгай кружокым тӱҥалтыш класслам туныктышо Ирина Валериановна Артемьева вӱда. Йоча-влак тушко кумылын коштыт. Ик кружокышто портышкемжым гына ямдылен шуктат, весыште сӧрастарат. Портышкемым Волжскыш, Зеленодольскыш, Озаҥыш ужалаш луктына, 150-200 теҥге дене кая. Кумшо ий пашам ыштена», — каласкалыш тӱҥалтыш класслам туныктышо Валентина Валериановна Емельянова.

Портышкем05 Портышкем2Кумылан-влак сонарзе ече дене таҥасеныт, портышкемым торашке кышкеныт, вӱдвара, кӧршӧкан ухват дене куржталыныт. А теве Пятигорскышто да Сыктывкарыште кажне ийын портышкемым кышкыме шотышто чемпионат-влак эртат.

Весела пайрем Карай тӱвыра пӧртыштӧ кугу концерт дене пытен. Тӱвыра пӧртын усталык коллективше, Елена Кондратьева, Надежда Васканова, Карай школын туныктышыжо-влак, Йошкар-Ола гыч бард Геннадий Григорьев ден Геннадий Куклин мастарлыкышт дене куандареныт. Тыгак таҥасымашла ште да конкурслаште сеҥыше-влакым палемдыме, чылаштлан диплом ден изирак пӧлекым кучыктымо.
Лач тыге, пырля канен, пайремым эртарен, икоян улмынам, калыкнан йӱлажым да тӱвыражым пагалымынам ончыктена.

Палаш уто огыл
Эн кугу портышкемым Иваново областьысе Кинешма олаште Соколовмыт еш ыштен. Портышкемын кӱкшытшӧ – 168 см, а йолкопан кутышыжо – 110 см. Эн изи портышкемымат (йолгопан кужытшо – 6 мм) Валерий Соколов ыштен. Нуным Российын рекорд книгашкыже пуртымо.
Москошто, Ярославль областьысе Мышкино, Иваново областьысе Кинешма олалаште портышкем тоштер-влак улыт.
Сибирьыште портышкемым пима маныт.
2002 ийыште Солт-Лейк-Ситиште эртыше телымсе Олимпиадыште Россий сборныйын членже-влак колошан портышкемым чиеныт.

Портышкем01 Портышкем03

Портышкем04 Портышкем05 Портышкем5

Портышкем6 Портышкем3

Портышкем007

Портышкем ансамбль Портышкем конга

Портышкем кугарня2 Портышкем конга

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: