"Рубрик деч посна", 2017 ий, Ӱярня тылзын 17-ше кечыже

Юмынан вийжым шижына

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

 

Марий йӱланам ӧрдыж гыч эскерыше да шымлыше историк-влак эре лектынак шогат. Вет чий йӱлана чынжымак акрет годсо, тудлан кодшо ийын 7525 ий темын. Но калыкна теве 12 тӱжем ий кумалеш манме шонымашат лектын. Юмына-влакын вий-куатыштым мардеж, кӱдырчӧ да волгенче гай тале маныт, вийжым шижыт.

Марий йӱлам шымлыме годым тӱрлӧ йодыш шочеш. Мутлан, марий йӱла ден христиан-влакын йӱлаштышт могай икгайлык уло? Онаеҥ Юмылан кумалме годым, кидыштыже марла совлам кучен, тулото йыр, тыгак ӱстел йыр коштеш, Кӱшыл шӱлышым пурта. Варажым тиде шикш Юмо деке миен шуэш манын умыла. Ме вет тысе ӱстембалым кумалтыш шаг манына. А православий йӱлаште ладан дене шикшым луктыт. Верана ондак шочын гын, тудо шикш лукмашым мемнан деч кӱсын налын. Чий йӱлаште товар-кӱзым йыген, йӱкым луктыныт гын, христиан-влак чаҥым кырат. Тыгак кӱсотышто кӱслем шоктеныт. Католик-влак кумалтыш мутым ойлымо годым семым лукташ адакат мемнан деч тунемыныт, нунын дене орган шокта. А онаеҥ-влакын шомакышт мурымыла йоҥга.

Йошкар-Олаште – у общине

Пытартыш ж_MG_3000апыште марий-влакын тӱшкан илыме ятыр верлаштышт калыкнан чий йӱлажым шукташ кӱсотылашке лекташ еҥ-влак путырак кумылаҥыныт. Рӱдолаште илыше да кумалме йӱлам шуктышо-влак эре гаяк лийыныт. Но посна общиныш, республикысе деч молыш, ушнен огытыл ыле. Теве тений 26 январьыште Марий Эл Республикысе марий юмынйӱла ушем пелен Йошкар-Олаште “Марий кумалтыш” общиным регистрироватлыме. Эртыше шочмын общинын активше чумырген да рӱдолаште пашам виктарыме нерген каҥашен.

Йошкар-Оласе общиным вуйлаташ марий йӱлам палыше Василий Фёдорович Смирновлан (снимкыште) ӱшаненыт. Тудо ондак Шернур общиныште кум ий лийын, юмынъеҥ шуко пашалан Кужэҥер районысо онаеҥ Вячеслав Михайлович Актуганов деч тунемын. А олаштына онаеҥ семын Юрий Дмитриевич Тушнурцев шукертсек кумалын шога.

Йошкар-Ола воктене кок ото уло: Шернур кугорно воктенысе Тумер ото ден Пӱнчер отысо Тумер алан. Пӱнчер отышто 170 утла ияш пӱнчӧ-влак шогат. Кажне ийын Йошкар-Олаште Пеледыш пайремым лач тыште Агавайрем йӱлам шуктымо дене тӱҥалыт. Кумалме йӱлам шуктымеке, шнуй пушеҥге-влакым ӧндалыт да туддеч вийым, чер деч эрнаш йодыт.

М.Скоблевын фотожо.

Эльвира ТЕРЕНТЬЕВА,

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: