"Илыш йыжыҥ" рубрик, 2017 ий, Ага тылзын 19-ше кечыже

Изи ялын патырже

Статьян авторжо Татьяна Айтова

Мемнан ял — изи ял. Келге корем серыште шинча. Памаш ялым кок ужашлан пайла. Вӱдым памаш гыч нумалыт. Моткоч яндар вӱд. Умбалнырак лу пӧрт, апшат улыт. Уремыш лектат гын, кӱртньым таптыме йӱкым колаш лиеш. Апшат — окшак йолан Васлий чочой. Тудым эре йышт эскерем. Эрдене эр тӱгӧ лектамат, тӱткын колыштам: кӱртньӧ йӱк шокта гын, Васлий чочойын йолжо таче ок коршто.
Теве паша гыч толеш гын, йолжым кычалаш коктын каена.
- Йолем кугу кредалмаште йомдаренам, — ойла тудо.
Мый иктаж-мом йомдарем гын, авам эре ойла:
- Кычал, кычалат гын, муат.
- Васлий чочой, — ойлем мый тудлан, — айда йолетым кычалаш пырля каена.
Таче кастенат тудым вучаш капка ончык лектым, модын моткоч ноенам. Шижынат шым шукто, омо пызырале…
Памаш корем ӱмбалне пуйто самолёт чоҥешта. Ужам: ваштарешем корем мучко салтак-влак толыт. Имньым вӱденыт. Тудо ала-могай орвам шӱдыра. Туштыжо кӱртньӧ пуч торашке коеш. Салтак-влак кавам эскерен ошкылыт. Пушеҥге йымач шып каят. Нуным самолёт огеш уж. Ончылно Апшат Васлий чочой ошкылеш, тудын почеш Одрей Миклай чочой, вара туштак Павыл чочой кая. Весыштым лӱм дене ом пале, но нуно чыланат мемнан ял гыч улыт, ӱлыл уремыште илат. Нуно чыланат тиде пучан орватым шӱкат, моткоч вашкат. Шогальыч, пучым каваш виктарышт. Тушечын кӱртньӧ моклака лекте, самолёт тураш чоҥештыш. Самолёт ынде шкетын огыл. Мыланем моткоч шучкын чучеш. Самолёт гыч мландыш кӱртньº-влак йогат. Теве иктыже памаш коремыш волен возо, орвам шалатыш. Салтак-влак чыланат мланде ӱмбаке возыч. Мый нуным шке декем ӱжам, но иктат йол ӱмбаке ыш шогал. Шукыштын йолышт «йомын»…
Лӱдмем дене кычкырал колтышым. Шинчам почым — воктенем апшат Васлий чочой шинча.
Тудым вучен-вучен, мален колтенам улмаш. Васлий чочой эре гимнастёрко дене коштеш. Галифе манметым нигунам огеш кудаш.
- Васлий чочой, шыпак пелештышым. — Йолетше вара молан окшакла?
- Снаряд сусыртен, — вашештыш тудо. — Госпитальыште шуко киенам, йолем ачаленыт, тудым хирург-влак пӱчкыныт. Операцийым огыт ыште гын, колем ыле. Вара мºҥгº колтеныт. Тунам мыйым колышылан шотленыт, шӱгаремат уло. Тоен улыт, а мый теве воктенет шинчем. Кум икшывем уло.
- Илыше айдемым тояш лиеш мо? – ӧрын йодам.
- Сарыште илышым кагазеш тояш лиеш, — шинчавӱд йºрº пелештен тудо. — Воронеж мландыште тоеныт. Калач ола воктене. Дон эҥер серыште 1942 ий 15 августышто тойымо нерген ватемлан кагаз толын.
- Васлий чочой, кузе вара илыше кодынат? — йодам.
- Мемнам ачат эҥер вес серыш воштарен, а шкеже вӱд йымаке каен, курымешлан йомын, — пелештен тудо.
Мемнан ялна — изи ял, но тушто моткоч патыр еҥ-влак илат. Колымашым сеҥен, суртышкышт илыше пӧртылыныт.
Зоя Мамаева.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: