"Рубрик деч посна", 2017 ий, Сӱрем тылзын 21-ше кечыже

Кугыжаныш Думышто пӧлекым кучыктеныт

Статьян авторжо Светлана Кушакова

Июль тӱҥалтыште самырык изобретатель-влакын конференцийышт Россий Кугыжаныш Думышто нылымше гана эртен. Тунамак самырык изобретатель-влак конкурсыштышт сеҥыше-влакым палемденыт. Тений 73 регион гыч участник-влак деч икмыняр тӱжем наре йодмаш пурен. Ийгот шот денат конкурсант-влак тӱрлӧ лийыныт. Конкурс комиссий 300 утла пашам финалыш ойырен налын да сеҥыше-влакым шым номинацийыште палемден. Нунын коклашке мемнан республик гыч Ильдан Сулейманов ден Арина Хуснуллина логалыныт. Нуно «Айдемын тазалыкше» номинацийыште икымше верым налыныт.

1Ильдан ден Арина Йошкар-Оласе Бауманский лицейыште 3-шо классым тунем пытареныт. Жюрилан сокыр-влаклан ыштыме устройствышт келшен. Тудын илышыште кӱлешлыкшымат шотыш налыныт.

Ильдан изобретенийже нерген тыгерак каласкалыш:

- Тиде устройство — ультразвуковой. Тудым вуйышко чийыман. Тыште кайыме годым чарак вашлиялтме нерген шижтарыше датчик-влак улыт, эхолокаций принцип дене пашам ыштат. Устройствын полшымыжлан кӧра сокыр-влак урем дене тазалыкышт верч лӱдде коштын кертыт, тидыже нунын илышыштымат куштылемдаш полша.

Иктаж-мом шонен лукташ пӱртӱсын пуымо талант кӱлеш. Ильданын тидыже изиж годымак палдырнен. Тудо конструктор дене модаш , тушеч иктаж-мом шонен луктын ышташ йӧратен.

А школысо медиатекыште ПГТУ-н доцентше Владимир Изиков дене палыме лийме деч вара ты пашалан утларак кумылаҥын. Владимир Изиков лицейыште робототехнике кружокым вӱда. Тылеч вара 9 ияш Ильдан кажне арнян тушко кошташ тӱҥалын. Икмыняр тылзе гыч рвезе Поволжский кугыжаныш технологический университетыште эртарыме конкурсышто сеҥен. Тунам пӧлемысе кушкыл-влаклан вӱдым шавыме автоматический устройствым шонен лукмыжлан кокымшо верым налын. Ты устройствышто электрон датчик мландын вӱдыжгылыкшым терга, кӱлеш годым вӱдым шава. Тидлан кӧра суртоза, кушкыл верч азапланыде, мутлан, икмыняр жаплан нуным коден каен кертеш.

Ильдан ден туныктышыжо сокыр-влаклан полшымо устройствым ямдылыме годым эн ончыч тыгаяк технике-влакым шымлен лектыныт. Иктыже — Канадысе техник-влакын ыштыме парктроникым ушештарыше аппаратышт. Тудо шинчалык сынан, но пеш шерге да кугу, пижыктен кошташ йӧнан огыл. А Ильдан ден Аринан устройствышт ты шотышто пеш сай. Тудо, йотэлласе аналог дене таҥастарымаште акше денат лу пачаш шулдырак, иктаж 300 теҥгеш шуэш.

Шушаш жапыште ты устройствым сокыр да начарын ужшо-влаклан Савинысе школ-интернатыш пуаш шонат. Тудо пайдам конда манын ӱшанат.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: