"Илыш йогын" рубрик, 2017 ий, Идым тылзын 22-шо кечыже

Отро-ола Свияжск, мыняре йӱштым чытенат

Статьян авторжо Анастасия Эманова

«Mtour» турфирме мемнан редакцийланна Татарстан Зеленодольск районысо  Свияжск олаш путёвкым пуэн. Тушко кодшо арнян миен толынна. Свияжскым ужаш шукертак шоненам. Ты мландыште умылтараш лийдыме вий озалана манын колынам ыле.

161698Озаҥ ола гыч Свияжскыш кок корно: Свияга эҥер дене теплоход да автомашинаш шинчын, дамбе дене – толаш лиеш. Ме «Борис Полевой» теплоход дене кок шагатыште тушко миен шуынна. Эҥер воктенсе пӱртӱс сымыстара. Шыже тӱсым налаш тӱҥалше пушеҥге-влак, ару вӱд, изи пушлаште шинчыше колызо-шамыч… пуйто Иван Шишкинын радынаже-влакым ончем.

Свияжск – шуко «ужшо», нелылыкым чытен лекше ола. Таклан огыл, очыни, тыште мландыжак ю шӱлышан. Олам Иван Грозный кугыжан кӱштымыж почеш 1551 ийыште ныл арняште чоҥеныт. Свияжск крепость лийын. Тудо эн ончыч репрессийын кочо тамжым шижын. Оласе Успенский пӧръеҥ монастырьыште 1936 ийыште ГУЛАГ-20170915_123526ын подразделенийже лийын. А Кугу Отечественный сар жапыште тыште военнопленный-влакым кученыт. Колонийыште 1937-1948 ийла жапыште 5 тӱжем утла осужденный колен. Кызыт ты кочо пагытым политический репрессийыш логалше-влаклан пӧлеклалтше кок метран памятник шарныкта. Пӧръеҥ решетка гоч кӧгӧрченым колта, тидын дене пуйто лишыл еҥже-влаклан уверым колтынеже.   Скульптурым ончен, кӧргыштӧ чылажат пудырана.

Свияжскыш турист-влак кажне кечын толыт. Ола изи гынат ончаш шуко уло. Экскурсовод мыланна каласкала: «Богородице-Успенский  пӧръеҥ монастырь, ЮНЕСКО-н наследийышкыже пурышо Успенский собор, 1556 ийысе Никольский черкын черкывуйжо, Иоанно-Предтеченский, Троице-Сергиевский монастырь-влак, Константин да Елена равноапостольский кугыжа-влак лӱмеш черке, тоштер изи отрошто чоҥалтыныт. Нуно архитектурышт дене ойыртемалтыт. Успенский собор, мутлан, XVI курымысо руш зодчестве шедеврлан шотлалтеш. Фреске-влак искусствым йӧратыше кажне еҥым сымыстара. 1561 ийысе «Святой Христофор» фреске ӧрыктара.  III курымышто илыше святой мученикым имне вуяным сӱретлыме. Тыгайже тӱняште кызыт икте веле кодын. Святой Христофорым утларакшым пий вуяным сӱретленыт. Но тудыжат шагал аралалтын. Шуко тыгай сынан юмоҥам языческийлан шотленыт да йӱлалтеныт. Чаманен каласыман: собор кӧргыш пурен ыжна керт, тудым кызыт олмыктат». 952975256

Свияжск олаште кум шагат веле кошташ жапым пуэныт. Садлан экскурсоводым изиш колыштмеке, южо еҥ шке семынже олам ончен коштын. Урем-влак, парк ару улыт.  2016 ийысе перепись почеш, тыште 259 еҥ ила. Йоча-влак тыштак школыш коштыт, кугыеҥ-шамыч шукынжо Озаҥыште я вес олалаште пашам ыштат. Отро-градыште туризм кажне кечын манме гаяк вияҥеш. Мемнан толмо годым ола воктене кок теплоход, тылеч посна кум кугу автобус шогеныт. Тыште уна-влакым мурымаш-куштымаш дене вашлийыт. Корзиҥгам пидме, колым кучаш вапшым ыштыме, шун гыч тӱрлӧ арверым ненчыме шотышто мастер-классым ончыктат.

Йолташ-влак, иктаж-кунам пӱнчӧ але кож пӱгыльмӧ, имбирь, пӱртньык вареньым кочкын онченда? Мый тыгай вареньым икымше гана Свияжскыште тамленам. Пеш тамле да пайдале. Мӧҥгӧ налде шым чыте. «Грецкий пӱкш, тӱрлӧ эм шудо, апельсин, грейпфрут, барбарис гыч вареньым темлена. Нуно витаминлан поян улыт. Мутлан, пӱртньык да кож пӱгыльмӧ гыч шолтымо вареньым кылмен черланыме годым кочман, грецкий пӱкш варене пӧръеҥ-влаклан пайдале», — палдарыш ужалыше.

Свияжск оҥай, сай шарнымашым коден. Изи олан историйже келге. Тыште поро, унам вашлийын моштышо, Юмылан ӱшаныше еҥ-влак илат. Тынар храмым эше нигуштат ужын омыл ыле. Лач пурен йӧн лийын огыл, шукыжым олмыктат.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: