"Шинчымаш кугорнышто" рубрик, 2017 ий, Шыжа тылзын 12-шо кечыже

Марий йылмылан шӱмаҥда

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Чыла огыл еҥ туныктышо лийын кертеш. Тидлан призваний лийшаш. Вет йочам туныкташ, кӱлеш шинчымашым пуаш – моткоч неле да чытышым йодшо паша. Сай туныктышо лияш манын, шке шуко палыман да икшыве-влакым йӧратыман. Медведево посёлкысо 3-шо №-ан школышто марий йылмым туныктышо самырык ӱдыр Диана Ивановна Харитонова изинек туныктышо лияш шонен.

OzsX5U9CQU8Д.Харитонова Параньга район Усола ялыште шочын-кушкын. Тысе школыштак латик классым тунемын. «Йӧратыме предметем-влак шочмо йылме да литератур лийыныт. Шуко марла книгам лудынам. Сергей Григорьевич Чавайнын «Элнет» романжым моткоч йӧратем. Произведенийын тӱҥ геройжо, ялысе туныктышо Григорий Петрович Ветканын образше, пӱрымашыже чоныштем келге кышам коден.  Районысо олимпиадылаште эреак участвоватленам. Туныктышем Надежда Степановна Очеева чон шокшыжым пуэн пашам ыштен, марий йылмылан кумылаҥден шоген. Тудлан моткоч тау. Надежда Степановнак мыйым туныктышо корныш шогалтен манын кертам. Тудын гай уста туныктышо лияш тыршем, тидлан эре тунемам», — манеш туныктышо.

Диана Ивановна МарГУ-со Финнугроведений институтым (кызыт Калык культур да тӱвыра кокласе кыл институт) марий йылмым да литературым, тыгак финн йылмым туныктышо специальность дене тунем пытарен. Вуз деч вара вигак Медведево посёлкысо 3-шо №-ан школыш пашаш пурен. «2013 ий годсек школышто пашам ыштем. Эн ончыч 2-шо-4-ше класслаште тунемше йоча-влакым туныктенам, кызыт – кугурак класслаште тунемше ӱдыр-рвезе-влакым. Йоча-шамыч тӱрлӧ улыт. Икте куанен тунемеш гын, весе – ӧрканенрак. Марий йылмым йӧратен тунемышт манын, уроклаште тӱрлӧ  йӧным кучылтам. Кроссвордым ыштыктен, мут-влакым тунемына, мурымат мурена. 6-шо класслан вуйын шогем. Тунемшем-влак дене марла сылнын лудмо конкурслаште участвоватлаш ямыдалтына. Иктаж-могай произведений гыч ужашым я почеламутым ойырен налына да тунемына. Кажне ийын Сенькан школышто «Марий йӱла чоныштем ила» районысо фестиваль эртаралтеш. Тушто тунемшем-влак эреак участвоватлат. Мурен, куштен, сценкылаште модын моштымо мастарлыкыштым ончыктат. Марий культурнам икшыве-влак изинек йӧраташ тунемышт манын, ончыкшым школышто краеведений кружок занятий-влакым эртараш шонем. Кызыт эше материал-влакым погем, адакшым паша опытем тидлан шагалрак. Икымше категориян туныктышо лияш, тыгак «Идалыкысе туныктышо» конкурслан ямдылалтам», — манеш Диана Ивановна.

Д.Харитонова пашаштыже чолгалыкшым ончыкта. Туныктышо коллектив дене тӱрлӧ усталык конкурслаште участвоватла. «Тений шошым Йошкар-Олаште «Назад в прошлое» самырык педагог-влакын да нунын наставникыштын усталык фестивальышт нылымше гана эртен. Ме тушто «хореографий» номинацийыште кумшо верым налынна. Школыштына 60 наре туныктышо пашам ышта. Самырык-влакат шукын улына. Мыланна Натали Викторовна Малькова каҥаш дене эреак полшен шога. Тудо моткоч поро, умылен моштышо. Такшым коллективна икоян. Ваш келшен, полшен пашам ыштена. Школышто 1000 утла йоча тунемеш. Кок смене дене пашам ыштена. Тидыже тунемше-влакланат, туныктышо-шамычланат йӧсӧ. Йоча-влак урокым южгунам ыштен огыт шукто. Кокымшо сменыште тунемаш икышыве-влакын кумылышт начаррак. Но пашам ыштыде огеш лий, йоча-влакым тунемаш шӱмаҥдаш тыршена. Мый йоча-шамыч деч посна ик кечат эртарен ом керт. Школышто марий йылмым кугыжаныш семын тунемына, арнялан ик шагат веле пуалтеш. Тидыже пеш шагал. Тынар жапыште теме-влакым келгын тунемаш, тудым умылен шукташ огеш лий. Йоча шке гыч мӧҥгыштыжӧ тунемеш гын, моткоч сай. Шочмо йылмым йӧратыман да тудым аралыман. Тиде калыкнан, республикнан культуржо, йӱлаже, историйже, тудо йомшаш огыл», — ойла туныктышо.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: