"Сылнылык тӱня" рубрик, 2017 ий, Кылме тылзын 24-ше кечыже

«Ах, гармонь…»

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

18 ноябрьыште Морко район Волаксолаште уста семмастар Александр Павлович Пчёлкинын шочмыжлан 70 ий темме лӱмеш «Ах, гармонь» конкурс эртыш. Йӧратыме да шергакан ачаштым порын шарнен да ешыштышт аралалтше йӱлам умбакыже шуйымо шот дене шочшыжо-шамыч ты конкурсым шочмо ялыштышт ончыкыжымат эртараш шонат.

DSC_6998Кечывал деч деч ончыч тудо тунемше-влаклан эртаралтын, а вара шке усталыкыштым кугыеҥ-влак ончыктеныт. Пайремын озаже семын, Волаксола школын туныктышыжо-влак «Авамланде» мурым йоҥгалтарышт. Умбакыже мутым Александр Пчелкинын уныкаже-влак нальыч. «Мемнан кочайна эн уста, эн поро, эн йӧратыме. Кидыштыже модыныт баян, балалайке, мандолин. Йоҥген яндар памаш гай шӱвыр, пералтен тӱп-тӱбыдӱп тӱмыр. Шиялтышым кочам шоктен, пуйто шӱшпык дене мутланен. Кларнет йолташ гай умылен, труба ӱжын ончык, мурен аккордеон. А шӱм чонлан эн шерге лийын гармонь», — уло чонышт дене кугешнен палемдышт нуно. Волаксола школын тунемшыже Альбина Дмитриева Александр Пчёлкин нерген презентацийым ямдылен. Йоча-влакын усталыкыштым чон канен ончышна.

Йоча-влак тыгак «Юзо семӱзгар» конкурсышто семӱзгар-влакым сӱретлен моштымыштым ончыктеныт.

DSC_7031Семӱзгарым шоктышо, сайын куштен моштышо ӱдыр-рвезе-влакымат диплом да пӧлек дене кумылаҥдышт. Никита Пчелкин кочаже семынак труба дене шокта. Тудо Йошкар-Оласе Бауман лицей пеленысе «Лира» искусство школын труба дене оркестр пӧлкажым тунемын пытарен. Никита тӱрлӧ конкурсышто усталыкшым ончыкта. Чолга рвезе кызыт Йошкар-Оласе 2-шо номеран школын 10-шо классыштыже тунемеш.

Тиде конкурсышто йоча-влак ятыр семӱзгар-влакым шке шинчашт денак ужыныт да нунын кузе йоҥгалтмыштым, тыгак мо гыч ышталтмыштымат пален нальыч. Тидын дене уста музыкант, «Марий Эл» кугыжаныш куштышо ансамбльын оркестрыжым вуйлатыше Сергей Пчёлкин палдарыш да шкежак семӱзгар-влакым шокталтыш.

DSC_7077Тенийысе таҥасымашке кандаш номинацийым пуртеныт. Конкурсант-шамыч гармонь почеш мурымо, тӱрлӧ семӱзгар дене шоктымо мастарлыкыштым, гармонь сем дене чаплын куштен моштымыштым ончыктеныт, тыгак еш ансамбль денат лектыныт.

Волжский районысо Шайра ден Карай ялла гыч, Йошкар-Ола гыч «Весела сем», Звенигово велысе Ташнур ял гыч «Алан», Шолеҥер гыч «Шигавий», Унчо села гыч «Унчо сем», Памъял гыч «Памъял ӱдыр-влак» ансамбль шке муро-куштымашышт дене куандарышт. Советский район гыч Людмила Егорован, Звенигово гыч Зоя Иванова ден Нина Зоринан, Волжский вел гыч Нина Николаеван мурымыштым залыште шинчыше калык моткоч йывыртен колыштын. Ныжыл гармонь сем почеш шукышт тӱшкашке кушташ лектыныт, йӧратыме мурыштым пырля муралтеныт.

Василий Фёдоров дене конкурс тӱҥалме деч ончыч палыме лийна. Самырыкше годым тудо музыкальный училищым тунемын лектын, домра дене шоктен. Но армий деч вара илышыжым ялозанлык паша дене кылден. А йӧратыме гармоньжо ынде пел курым утла эре пеленже. «Мемнан пагытыште ялыште гармоньчо-влакым шотленат пытараш ок лий ыле. Чаманаш логалеш, тачысе тукым чон куанжым йӧршеш вес вере кычалеш. Гармоньым шоктен шинчылташ чытыш моткоч кӱлеш. Лач тидыжак кызыт самырык тукымын уке. Тыгай конкурс чӱчкыдынрак эрташ тӱҥалеш гын, йоча-влак кокла гыч ала иктажшын гармонь дене шокташ тунемаш кумылжо ылыжын кая», — каласыш «Шигавий» ансамбльын гармоньчыжо В.Федоров.

Самырык тукымым семӱзгар дене шоктымо мастарлыклан туныктымаште Александр Пчелкин илымыж годым пешак чот тыршен. Тидын нерген Татьяна ӱдыржӧ теве мом каласыш.

- Ачана клубышто хорым чумырен, колхоз пашам ыштыше-влак дене концертым пырля эртареныт. Шоферлан ыштымыж годым кабиныштыже эре гармонь, шиялтыш коштыныт. Пасушто, кечывал кочкыш годым механизатор-влаклан мурым шоктен, нунын кумылыштым нӧлтен. Школыштат тунемше-влакым концертлан ямдылен. Туддеч посна ик сӱанат эртен огыл. Ачана ила ыле гын, шонен пыштыме ятыр суапле пашаже шукталтеш ыле».

Конкурсант-влакын усталыкыштым тале музыканче-влак Сергей Царегородцев ден Сергей Пчёлкин акленыт. Кажне участник пӧлек  да диплом дене палемдалтын. Конкурсын тӱҥ спонсоржо Борис Апакаевын «Мастар Мари» фирмыже лийын, тыгак полышым Волаксола ял шотан администраций, «Кугарня» газет редакций, Йошкар-Оласе Чавайн лӱмеш книгагудо, Волаксола школ пуэныт.

Лариса ПЕТРОВА.

Морко район.

DSC_6989 DSC_6965

DSC_6979 DSC_7003

DSC_7081 DSC_7084

DSC_7164

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: