"Сылнылык тӱня" рубрик, 2017 ий, Теле тылзын 15-ше кечыже

Имньым куд ияшак кушкыжын

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Казахстан – кӱнчен лукмо тӱрлӧ поянлыклан поян, мотор эл. А тушто илыше калык-влак поро улыт манын колынам. Лачак Казахстан кундем гыч ракетым икымше гана космосыш колтымо. Ты элын шочшыжо, кызыт Йошкар-Олаште илыше Нурмагамбет Нуртас Айбекулы Казахстанын историйжым, калыкшын йӱлажым да культуржым сайын пала. Тидын дене нацинальный культур фестивальлаште палдарен шога.

WPGyfmhWDusНуртас Петропавловск олаште шочын. Йоча пагытше нерген теве мом каласкала: «Национальность дене казах улам. Ешыштына кок шольым уло. Ачам – предприниматель, а авам Петропавловскысе ик колледжыште казах йылмым да литературым туныкта. Петропавловск Российын чекше деч 60 меҥге тораште верланен, садлан мый рушла сайын мутланен моштем. Йоча жапем Остаган ялыште эртен. Тушто немыч, украин да руш-влак шукын илат. Тидланак кӧра изинек вес культур-влакым пагалем, нунын нерген шукырак пален налаш тыршем. Казахстанысе уста йоча-влаклан Абу Досмухамбетов лӱмеш школ-интернатыш шым ияш тунемаш кошташ тӱҥалынам. Мый театральный искусствылан да почеламутым возаш шӱман улам, домбра национальный семӱзгар дене шоктен моштем. Школ-интернатыште тидын шотышто туныктышо-влак мастарлыкем нӧлташ полшеныт. Варажым Астанасе ик школыш коштынам. Тушто Казахстанын да йотэл-влакын историйыштым келгын тунемынам. Республикысе олимпиадыште призовой верым налынам.

Руш йылме дене туныктышем Динара Куандыковна Дуйсенбаева Российысе эссе конкурсыш ушнаш темлен. «Интеграция стран СНГ – драйвер развития наших стран» темылан эссем возенам да призер лийынам. Мылам Марий кугыжаныш университетыште тунемаш ӱжмашым пуэныт. Ты вузын ешышкыже ушнымылан моткоч куанем. Туныктышем Динара Куандыковналан кугу таум ойлем. Лачак тудын полшымыжлан кӧра кызыт Марий Элыште ик эн сай вузышто тунемам. Кокымшо курсын студентше улам. Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе кыл институтысо тӱнясе политике да тӱнямбал бизнес профиль дене тунемам».

 - Школышто тунемме годым искусствылан шӱман улмет нерген ойлышыч. А кызыт?

9BzyP_4uYeA- Кандаш ияш улмем годым икымше гана сценыш лектынам. Школысо тӱрлӧ театральный постановкышто эреак модынам. Книгам лудаш йӧратем. Казах йылме дене возымо икмыняр почеламутем да мурем улыт. Российыш илаш куснымеке, писатель Фёдор Достоевскийын, поэт-влак Федор Тютчевын да Эдуард Асадовын творчествышт дене палыме лийынам. Лачак нунын пашашт руш культурым тунемаш кумылаҥденыт. Мыйын шонымаште, айдеме ӱмыржӧ мучко тунемшаш, мастарлыкшым нӧлтышаш, уш-акылжым пойдарышаш. Мый тидым ыштен шогем. Студент пагыт тидын шотышто шуко йӧным пуа. МарГУ пеленысе интернациональный келшымаш клубын тӱрлӧ мероприятийыштыже участвоватлем, тыгак Индий гыч толшо студент-влаклан полшен шогем. Англичан да француз йылме-влакым тунемам.

 - Казах койышетым могай мероприятийыште ончыктет? Калык-влакын келшымашыште мо эн тӱҥ?

- Университетысе чыла гаяк мероприятийыш ушнем. Тӱрлӧ фестивальын участникше улам. Мутлан, тений Саранскыште лийше межрегиональный культур фестивальыште лийынам. Ончыкшым волонтер пашам шуктынем.

Кажне калык шкешотан, моло деч ойыртемалтше. Калык-влак кокласе келшымаште ваш умылымаш лийшаш. Вес элын культуржым палыманак, шонем.

 - Иктаж-могай казах йӱла нерген каласкален кертат?

- Шуко йӱлана уло. Чылажат оҥай. Ончыч казах-влак тӱрлӧ верыш кусныл коштын иленыт, садлан йоча-влакым изинекак имньым кушкыжаш туныктеныт. Тидлан кӧра калыкнан имне дене кылдалтше тӱрлӧ йӱлаже уло. Мый эн тӱҥ йӱлалан ныл-вич ияш йочам икымше гана ӧртньӧрыш (седло) шыдымым шотлем. Йоча имне гыч ынже камвоч манын, лӱмын келшытарыме ӧртньӧрым имне тупыш пыштат. Имнешке лӱмеш уло ял пайремым ышта. Шуко казах ешыште ты йӱла аралалтын. Мый шкеже имньым куд ияш кушкыжынам.  

 - Казахстан мо дене палыме? Тушко толшо туристлан кушко эн ончыч миен толман?

- Элна курымешлан историйыш пурен. Лачак Казахстанын территорийыштыже верланыше Байконур космодром гыч икымше гана ракетым космосыш колтымо, икымше космонавт Юрий Гагарин чоҥештен. Пытартыш тӱжем ийлан тиде событийым эн кугулан шотлем.  

Казахстанын рӱдолашкыже – Астанаш – эн ончыч миен толман. Пытартыш ийлаште тудо чот моторештын. Тений олаште 10 июнь гыч 10 сентябрь марте EXPO-2017 тӱнямбал специализированный выставке эртен. 

 - А мемнан изи кундемна  келша? Районлаште лийынат?

- Йошкар-Ола моткоч мотор да куандарыше. Памятник-влак сылне улыт. Рӱдӧ олаште марий шӱлыш шижалтеш. Национальный пайрем-влакым чӱчкыдын пайремлат. Мемнан МарГУ-н усталык командыже концерт дене тӱрлӧ районыш лекме. Чылажым омат шарне. Яльчик ер воктене лийынам. Пеш сай каныме вер.

- Вуз деч вара кушко каяш шонет?

- Илыш корнышто пеҥгыдын шоген моштышо личность лийнем. Шындыме цельыш шуаш тыршыше еҥ улам. Пашам дене калыкемлан пайдам кондынем. Ончыкшым шочмо элыштем экономике да бизнес аланыште ышташ тӱҥалам.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: