"Врач дене шинчаваш" рубрик, 2018 ий, Ӱярня тылзын 22-шо кечыже

Вӱдшедыра годым мушкылтман огыл

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Вӱдшедыра (ветряной оспа, ветрянке) дене утларакшым йоча-влак черланат. Йочасадыште але школышто ик йоча черланен гын, тиде чер моло-влакланат пеш вашке пижеш. Южгунам кугыеҥ-влакат орланат. Вӱдшедыра нерген утларак пален налаш манын, Йошкар-Оласе кожно-венерологический диспансерын дерматовенерологшо Ю.А.Семёнова дене мутланышна.

ю.семенова- Юлия Альбертовна, мо тугай вӱдшедыра? Тиде чер нерген каласкалыза.

- Вӱдшедыра 3-шо типан герпесын вирусшылан кӧра тӱҥалеш. Тиде вирусын формыжо овальный, тушто ДНК уло. Южышто вирус икмыняр минутышто кола, йӱштыштӧ кужунрак ила, 70 градус йӱштымат чыта.

- Кузе тиде вирус айдемын организмышкыже логалеш?

- Айдемылан вирус юж дене кусна. Мӱшкыран ӱдырамаш вӱдшедыра дене черланен гын, чер азаланат пижын кертеш. Мутлан, организмыш герпес вирус логалын. Инкубационный жап эртымеке, лу кече гыч тиде айдеме воктене улшо еҥ-влакым черландара. Мутланыме, кокырымо, тӱрвычмӧ годым вирус южыш поснак шуко логалеш. Коваштыште пытартыш чӱнча-влак кошкаш тӱҥалмешке, вӱдшедыра черан еҥ деч вирус вес еҥлан куснен кертеш.

- Чылан мо вӱдшедыра дене черланен кертыт?

- Чылан. Но черланен эртарымеке, тиде вирус ваштареш иммунитет пеҥгыдемеш. Ик еҥынак кок гана черланыме случай лиеда, но пеш шуэн. Тиде чер дене куд тылзаш – шым ияш йоча-влак утларак аяргат. Пел ияш марте аза-влаклан ава шӧр дене антитела-влак куснат, садлан нунылан вирус ок пиж. Кугыеҥ-влак шуэнрак черланат. Йочасадлаште, школлаште вирус пеш вашке шарлен кертеш. Тыгай годым чер ончыч вӱдшедыра дене черланыдыме еҥлан пижеш.

- Тиде вирус, организмыш логалмеке, шкенжым кузе ончыкта?

- Вирус нерысе, логарысе тазыла чоран эпителиальный клеткылашкыже пура, тушечын вӱр дене коваштыш логалеш. Тыгодым капилляр-влак шарлат (коваштыште тамга-влак лектедат), серозный манме отёк лиеш (тамга овара да папулаш савырна) да эпидермис каткалалтеш (везикула шӱвыроҥ налеш). Вӱдшедыра годым коваште веле огыл, тыгак кӧргӧ орган-влак: мокш, верге, шодо, леп, лувем, надпочечникын кораже, пагар йымалсе ту — локтылалтыт, конъюнктивит лийын кертеш. Организмыште вирус шарлыме дене йӱштымужо (лихорадке) лиеш, аяргымашын моло палыже-влак шижалтыт. Вӱдшедыра годым организмын аралыме функцийже начарештеш, садлан моло инфекций-влакат пеш вашке пижын кертыт.

- Организмыш вирус логалмым айдеме кузе пален налеш?

- Инкубационный жап 10-23 кече шуйна. Йоча-влакын шукыж годым температур ок кӱзӧ, нуно ӱнар пытымым огыт шиж. Кугыеҥ-влакын тиде жап нелынрак эрта: лихорадке тӱҥалеш, вуй, шылыж корштат. Температур кӱзымеке, коваштыште йошкар чӱнча-влак лектедат. Нуно капын тӱрлӧ ужашыштыже лийыт да лӱгыштат. Чӱнча-влак ончыч кына тӱсан, 2-4 мм кугытан лийыт. Нуно икмыняр шагат гыч папулыш (оварат), вара – везикулыш савырнат (кӧргыштышт вошткойшо вӱд погына). Тыгай шӱвыроҥ-влак булавке вуй але пурса пырче кугыт марте кушкыт. Нуно шӱтлат да 1-3 кече гыч кошкат. Олмыштышт йора кодеш, 1-3 арня гыч тудат кошкен тӧргалт возеш.

- Чӱнча-влак лекташ тӱҥалмеке, капысе температур нормыш толеш мо?

- Тунамат капысе температур 39-40 градус марте кӱзен кертеш. Черле еҥын аппетитше начарештеш, тудо шот дене ок мале, нечкылана. Чӱнча-влак шукырак лийме дене нине пале-влак утларак чот шижалтыт. Кок-вич кече капым чытырыкта, южгунам – 8-10 кече.

- Тугеже тиде вирус шкенжым тӱрлӧ семын ончыкта?

- Туге. Южгунам вӱдшедыра куштылго форман лиеш. Тыгодым папул ден везикул-влак икмыняр гына лектыт, капысе температур ок кӱзӧ. Неле формо годым, мутлан, организм чот аярга, температур утыждене кӱза, мокш, леп, верге да шодо эмганат. Тыгайже иммунодефицитан еҥ-влакын лиеда, южгунам колымашке шукта.

- Вӱдшедыра дене пырля моло чер-влакат тӱҥалын кертыт?

- 3-шо типан герпесын вирусшо дене пырля эше вес инфекций логалмылан кӧра стрептодермий, стоматит, отит, лимфаденит, пневмоний, сепсис, артрит, миокардит, энцефалит тӱҥал кертыт. Чӱнча-влак логарысе тазыла чораште лийыт гын, тидыже ларингит нерген ойла. Куд тылзаш да кугурак срокан мӱшкыран ӱдырамаш черлана гын, аза жап шуде але йӧршеш колышо шочын кертеш.

- Вӱдшедырам кузе эмлат?

- Эн тӱҥжӧ — коваштым шотышто кучыман. Чӱнча-влак лекташ тӱҥалмеке, коваштым нӧртыман огыл. Тыгай препарат-влакым йыгаш лиеш: 1 процентан метиленовый синий, 1 процентан бриллиантовый зеленый, 5 процентан калий перманганат, Кастеллани чия (фукорцин). Температурым волтышо препарат-влакым йӱаш лиеш. Чот удырыкта гын, антигистаминный препарат-влак полшат.

Ирина Александрова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: