"Сылнылык тӱня" рубрик, 2018 ий, Ӱярня тылзын 23-шо кечыже

Тыгайже республикыште эше лийын огыл

Статьян авторжо Анастасия Эманова

26 мартыште Э.Сапаев лӱмеш опер да балет театрыште Всемарийский йоча хорын икымше концертше лиеш. Тушто иканаште 450 йоча мура. Тыгайже  Марий Элыште эше лийын огыл ыле. Хор да шушаш концерт нерген самырык дирижер, Марий Эл Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше Лилия Семёнова дене мутланышна.

56PzekH4uhg- Лилия Александровна, тыгай хорым чумыраш шонымаш кунам шочын?

- 2014 ийыште Сочиште телымсе Олимпийский модмаш эртаралтын. Олимпиадым петырыме годым пеш кугу йоча хор выступатлен. Мемнан республик гыч тушто Йошкар-Оласе национальный президентский сымыктыш школын йоча образцовый хоржо лийын. Тидын деч вара Марий кундемыштат тыгай кугу хорым чумыраш шонымаш шочын. Кок ий почела Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледж пеленысе йоча сымыктыш школын директоржо Людмила Ивановна Кульшетова «Дружим школами» фестивальым декабрьыште эртарен. Тушто 250 йочан хор выступатлен. Ты фестиваль йоча кугу хорым чумыраш негызым пыштен, очыни. Республикын тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министрже Константин Анатольевич Иванов тиде проектым сайлан шотлен да тушко у шӱлышым пурташ кӱлмӧ нерген ойлен. Йошкар-Ола гыч веле огыл, уло республик гыч йоча-влакым хорыш чумыраш темлен. Республикнам вуйлатыше Александр Александрович Евстифеевын полшымыж дене  450 йоча хорын концертше икмыше гана лиеш.

 - Мо дене ты концерт моло деч ойыртемалтеш?

- Хор латкок мурым мураш тӱҥалеш. Ныл мурым марла мурат. Тиде – Валерий Кульшетовын «Толза унала», Юрий Бурдаковын «Марий Элем», Владислав Куприяновын «Тиде Марий Эл» да Сергей Маковын «Йӧратем мый шочмо элем» произведенийыштым. Ик мурым аккапельно да шым произведенийым симфонический оркестрын шоктымыж почеш.

Икымше репетиций 17 мартыште лийын. Но тушто оласе йоча-влак веле муреныт. Ялысе музыкальный школласе тунемше-влак 24 мартыште толыт.

Концерт тӱвыра пашаеҥ-влакын кечыштлан пӧлеклалтеш. Шуко кугу унак тушко толшаш.

1L0U3FxYJEw - Репетиций ялысе йоча-влак дене пырля 24 мартыште веле лиеш. Вараш огыл?

- Ялысе тунемше-влак тиде концертлан поснак чот кыртмен ямдылалтыт. Шкем сайын ончыкташ тыршат. Йоча-влак произведений-влакым художественный вуйлатышышт дене пырля тунемыт. Районласе дирижер-влак дене вашлийме годым йодышда лиеш гын, кеч-могай жапыште,  йӱдымат, мылам йыҥгыртен кертыда манын ойленам.

- Республикысе чыла районысо музыкальный школласе тунемше-влак толыт мо?

- Чыла огыл. Волжский, Звенигово, Медведево, У Торъял, Марий Турек да Шернур районласе, Козьмодемьянск оласе уста йоча-влак хорышто мурат.

 - Ийгот шотышто эн изи участниклан мыняр ий?

- Произведений-влак нелырак улыт, ныл йӱк дене мурен моштыман. Садлан йоча-влак шукынжо кугурак ийготан улыт. Эн изи участник-влак нылымше классыште тунемыт. 

 - Концертым эртарымаште могай нелылык дене тӱкнен кертыда?

- Тыгайже лийшаш огыл. Ме чылан ты мероприятийым сайын эртарен колташ кыртмен пашам ыштена. Лач тазалык шотышто тургыжланем. Шошым моткоч шукын черланат. Садлан йоча-влак тазалыкыштым, йӱкыштым  перегышт шонем. А нуным иктеш поген мурыкташ нелылык уке. Йоча-влак тидлан куанат веле. Тиде хор ик кече веле огыл илаш тӱҥалеш. Планыште — майыште, ноябрьыште  выступатлаш. Россий кӱкшытышкат лектын кертына гын, пеш сай лиеш ыле.

 - Могай произведений нелырак?

- Руш йочалан марий мурым мураш куштылгыжак огыл. Сандене тиде ныл муро нелырак шонем. Адакшым ныл йӱк дене мурыман. А Сергей Екимовын  «О чем мечтают дети на планете» рушла произведенийже кугу моштымашым йодеш. Тушто музыкальный термин дене ойлаш гын, аккорд-влакым чоҥыман (выстраивание). Кум йӱк дене ныл йӱкым иктеш чумыраш кӱлеш.

 - Марий костюмым чиен выступатледа?

- Ош блузко да шем юбко да йолашан, тыгак кажне районлан келшыше тӱсан галстук лийман.  Илен-толын, национальный вургемым ургыктена. Калык-влакын икоян улмо кечышт годым выступатлаш тӱҥалына гын, марий костюмым чийыман докан. Чылажат ончылно.

 - Марий хорын дирижёржо лияш тыланда ӱшаненыт. Тидым пален налмеке, могай шижмаш чондам авалтен?

- Кугу ответственностьым шижам. Дирижёр хорлан веле огыл, оркестрланат вуйын шога. Пашам йӧратен ыштем. Тыгай хорын дирижёржо лияш чап шонем.

 

 

 

  

  

 

 

 

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: