"Шӱдыр ешыш - унала" рубрик, 2018 ий, Ӱярня тылзын 19-ше кечыже

Тыште Валерия, Элавий да Аксар кушкыт

Статьян авторжо Иван Речкин

М.Шкетан лӱмеш Марий театрыште шуко мужыр пелаш пашам ышта. Нунын коклаште — Светлана (ӱдыр фамилийже Ягулбаева) ден Алексей Сандаковмыт. Морко район Шеҥше селан ӱдыржӧ ден Кужэҥер вел Чашкаял гыч качымарий тунемме годымак палыме лийыныт да вашла йӧратен шынденыт. А таче ешыште кум икшыве кушкеш. Кузерак нуно илат? Тидын нерген Светлана дене кутыралтышна.

сандаковы3- Светлана, тый кум шочшан ава улат. Кумшо йочам эргым вученда?

- Мый изинекак кум йочан лияш шоненам. Кок ӱдыр улмо ӱмбач кумшыжат ӱдыр лиеш гынат, садак куанена ыле. Но Юмо мыланна эргым пӧлеклен. Тидыже эше сайрак. Тудым лӱмын «кычалме» огыл.

- Оҥай, а молан лач кум йоча нерген шоненат? А тый ават-ачатын мынярымше икшывышт улат?

- Мый ешыште шкетак улам, ала садланак шуко йочан лийме шуын. Вет шукырак улат гын, вашла эҥерташат йӧнан, модашат веселарак. Алеша ешыште шым йоча кокла гыч – кудымшо икшыве.

- Те коктынат актер улыда. Паша графикдат молын семын огыл. А изи Аксарым кӧ онча? Йочасадыш кум ийым темымеке веле налыт.

- Ӱдырем-шамычак ончат. Мыланна вет эре театрыште лийман. Кечывалым – репетиций. Кастене 18 шагатлан спектакль тӱҥалеш. Садлан утларакшым Валерия ден Элавийлан шольышт дене шинчаш логалеш. Кугурак ӱдыремже икымше сменыш кая гын, весыже йоча дене шогылтеш. Вара вашталтыт. А кастене когылянышт пырля ончаш верештеш.

- А кугурак икшывыда-влакым ончаш кӧ полшен?

- Авам полшен. Тудлан кугу таум ойлем. Нуно коктынат кум ияш марте ялыште иленыт, авамжат мемнан деке толын каен. А кумшо икшывынам ынде шке вийна денак ончаш тыршена. Авамжын тазалыкше лушкыдемын.

Кунам авам але пелашем ончен кертын огытыл, тунам кугурак ӱдырем-влакым театрыш репетицийыш кондашат логалын. Эсогыл кидыш нумалын, репетироватлаш пернен. Нуно коктынат театрыште спектакльыште модыныт.

- Йоча-шамычым те могай принцип почеш воспитатледа? Утларакшым ава эре пеҥгыдын йодшо, очыни? Кӧ тендан ешыште йочалан авторитет? Кӧм чотрак колыштыт, кӧ чотрак вурса?

- Тӱрлӧ семын. Кумытынат тӱрлӧ койышан улыт. Кугуракше, Валерия, 14 ияш. Тудын кызыт подростковый жап, садлан тудлан шукырак жапым ойыраш логалеш. Оролен, кӱтен гына шогыман, тергыман. Тунеммаштат, вургем шотыштат. Кокымшыжо, Элавий, индеш ияш. Тудо эше мутым колыштеш. А Аксар – межнеч, ик ият индеш тылзаш веле. Тудым чылан йӧратена. Садлан южгунам нечкыракат лийын колта.

Мый пеҥгыдырак койышан, чотрак йодшо улам. Вес семын йоча дене огеш лий. Ачаштат лушкыдо койышан огыл, но йоча-шамыч тудым садак чотрак йӧратат. Альош утларак пушкыдо лийын кертеш, шуко пӧръеҥ тыгай, очыни. Мутлан, мый дечем йодыт да «Уке» манын каласем гын, «Ну, тунам ачай деч йодына» манын веле колтат. Ачашт я иктым налын пуа, я весым. Шыдыжым чотак луктыт гын, пеҥгыдырак койышан лиеш. Умыла, очыни: икшыве-влакын чыла йодмыштым шукташ огеш лий. Уке гын, «шӱйыш кӱзен» шинчыт.

- Нелылыкат лектеда чай?

- Южгунам иканаште кумытын черланат да куш пурен каяшат от пале. Ойгырет, адакшым пашашке куржман. Мемнан вет пашана тыгай. Черлан кӧра спектакльым монь вес кечылан кусараш огеш лий. А тыгеже вашла эре полшена. Изи эргым ончымо шотышто кугурак ӱдырем-влаклан шуко эҥерташ логалеш.

Чыным ойлаш гын, изиракше дене мый кызыт канем. Аза улмыж годым йӱдым малаш пешак ок логал вет. Садлан кечывалым кеч ик шагат мален налын кертам ыле. Ӱдырем-влак шкеак «Авай, изиш каналте. Ме ончена» манын ойленыт.

Кызыт теве «чызым кудалтышна». Чыла нелылык пелашем ӱмбак кусныш. Ик тылзе наре тудо ончыш, воктенже малыш. Вашла полшыде, эҥертыде, кугу ешыште огеш лий.

- Те, артист-влак, моло ӱдырамаш семын йоча дене декрет отпускыштат огыда шинче ала мо. Ончем да, йочам ыштеда веле да ик жап гыч сценыш лектыда.

- Ӱдыр-шамыч дене пашаш ондак лектынам. А кумшо йоча дене ик ият пеле марте мӧҥгыштӧ лиямак шонышым. Ыш верешт. Южо спектакльыште, мутлан, «Саликаште» мый шкетак Эчан вате рольым модам. Весым спектакльыш пурташ жап кӱлеш. Садлан лекташ логале. Мый кажне кечын репетицийыш коштын омыл, а лач роль улмо спектакльышкем веле модаш коштынам, садлан куштылгырак ыле. Ынде концертлаштат выступатлем.

- Алексей пелашет дене 1994-1998 ийлаште Москошто Щепкин лӱмеш кӱшыл театральный училищыште тунемында. Туштак келшаш тӱҥалында? Мо дене тудо тыйым сымыстарен? Молан тудым ойырен налынат?

- Туге. Ме Москваштак келшаш тӱҥалынна. Тудо шке чолгалыкше дене мыйым сымыстарен.

Тунем толмеке ешаҥна. Театр мыланна пачерым пуэн. Пӧрт воктене пакчана уло. Тушко тӱрлыжымат шындена. Но пареҥгым ял гыч кондаш логалеш. Кертме семын ялыш полшаш коштына. Ешыште сомылым пырля ышташ тыршена. Иктаж кугу ошкылым ыштыме деч ончыч коктын шонена. Тудо пӧръеҥ сомыл шотышто пытартыш мутым каласа гын, мый – ӱдырамаш сомыл шотышто. А шукыж годым тудо мылам ӱшана да мыйым колыштеш.

- Света, кызыт шуко ӱдырамаш машина дене кудалыштеш? Тыят шофер улат ала?

- Водительлан тунем лектынам. Но шагал кудалыштам. Ола уремыш кастене веле лектам, кечывалым движений кугу, садлан лӱдыкшырак. Нигузе шкемым шке туныктен ом керт тидлан. А ялыш шкетынат кудалам.

Ирина Степанова.

В.Тумбаевын фотожо.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: