"Илыш йогын" рубрик, 2018 ий, Ӱярня тылзын 22-шо кечыже

«Шонымашым луктын каласыман, тунам тудо шукталтеш», — ойла тачысе унана — Марий Эл Республикын тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министрже Константин Иванов.

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Россий Федерацийын сулло, Марий Элын калык артистше К.А.Иванов 1973 ий августышто шочын. Йошкар-Олаште П.И.Чайковский лӱмеш сымыктыш школым тунем пытарен, тыгак музыкальный театр пелен хореографий студийыште заниматлен. 1992 ийыште Моско академический хореографий училищым тунем лектын да Кугу театрын труппышкыжо пашаш толын. 1996 ийыште Моско кугыжаныш хореографий институтым «педагог-репетитор» да 2007 ийыште Российысе театральный сымыктыш академийым «режиссер-хореограф» специальностьла дене тунем лектын. 2000 ийыште Э.Сапаев лӱмеш опер да балет театрын художественный вуйлатышыжлан шогалтеныт.

константин иванв- Константин Анатольевич, те ныл тылзе ты министерствым вуйлатеда. Мемнан республикысе тӱвыра алан таче могайрак кӱкшытыштӧ? Ала иктаж вереже ме ончылнырак улына, южыштыжо шеҥгеланрак кодынна?

- Мылам тидым каласаш неле, молан манаш гын тидым ойлаш моло регионысо сӱретым палаш кӱлеш. Но йодыш чыла вере иктак. Клублаште материально-технический базе пеш уда, тӱвыра пӧрт-влак тошто улыт. Нуным совет жапыштак чоҥымо, тунам кажне совхоз але колхоз шке пашаеҥже-влаклан кугу клубым, тӱвыра пӧртым нӧлтен. Кызыт шуко вере ачалыман, вет экономический кризис жапыште тидлан окса лийын огыл. А ачален шогыде, чыла шолдырген, кызыт уда состоянийыште улыт. Шуко вере пӧрт леведыш пытен, южо вере эше иктаж-мом тӧрлыман. Но тудо районлаште, кушто вуйлатыше ден тӱвыра пашаеҥ-влак тиде йодышым ӧрдыжкӧ шӱкалын огытыл да клуб-влакым кертмышт семын тӧрлен-ачален шогеныт, тушто паша удажак огыл. Улыт еҥ-влак, кудышт чынжымак шке пашаштым чотак йӧратат да чыла сай лийже манын, тидлан сай условийым ышташ тыршат. Но тыгай еҥже шукынжо илалшырак-влак улыт.

- Кузе самырык еҥым ялысе клубыш пашаш кондыман тугеже?

- Кызыт министерстве пелен художественный советым ыштенна, тушко республикысе чыла тӱвыра тӧнеж гыч представитель, туныктышо-влакым, пашам пуышо-шамычым ӱжмӧ. Республикысе тунемме заведенийлашке самырык-влакым хормейстерлан, балетмейстерлан, библиотекарьлан целевой направлений почеш туныкташ колтыман. Кажне район могай специалист кӱлмым шке палемдышаш, тыгай еҥым шке кундемыштыже кычал мушаш да тунемаш колтышаш. Нуным бюджет верыш тунемаш налына. А тунем лекмеке, нуно шке районышкышт пашаш пӧртылшаш улыт. Тидым район терген, эскерен шогышаш.

- Шонымаш шукталтше манын, тудым луктын каласаш кӱлеш, а кӧргыштӧ кучыман огыл манын ойледа. Тугеже каласыза, пожалуйста, министр семын ончыкылык паша планда могай?

- Лишыл жапыште эн кугу задачына: Всемарийский йоча хорын презентацийжым сайын, моторын да кугу кӱкшытыштӧ эртарен колташ. 2020 ийыште республикына 100 ияш лӱмгечыжым палемда. Ме тидлан кызытак ямдылалташ тӱҥалынна. Пеш шуко мероприятийым палемдыме, чылажым каласашат ок лий. Мый кугу проект-влакым йӧратем, вет нуно шке йырышт шуко еҥым пырля ушат. Садлан ятыр кугу проект ышталтеш. Нунын нерген газетым лудшо-влаклан эркын-эркын каласкалаш тӱҥалына.

Теве тиде арнян «Театральный Йошкар-Ола» фестиваль почылтын, вара балетым йӧратыше-влакым Уланова лӱмеш фестиваль вуча. М.Шкетан лӱмеш театрыш ятыр ий вес кундемлаште пашам ыштен коштмо деч вара уэш уста режиссер Василий Пектеев толын, руш драмтеатрыш Владислав Константинов пӧртылын. Нуно у спекталь-влакым шындаш тӱҥалыт. Тоштерлаште кадр шотышто ятыр вашталтыш лийшаш. Ме кызыт чыла «тарватылына», вет республикын ик курымаш лӱмгечыжым чаплын вашлияш шонена.

- Сапаев лӱмеш театрыште ыштымыда годым те тудым тӱнямбал кӱкшытыш лукда, ятыр вере гастроль дене кошташ тӱҥалында да кызытат театр ты сомылым умбакыже шуя. Моло коллектив-влакымат тыгай кӱкшытыш нӧлталаш огыда шоно?

- Шонем. Тидын шотышто Сапаев лӱмеш опер да балет театр локомотив семын лиеш, а почешыже моло-шамычымат вагон семын пижыктен, тӱнямбал кӱкшытыш лукташ шонымаш уло. Шонем, чыла лиеш, молан манаш гын мемнан потенциална пеш кугу, лач пашаште гына изиш вашталтышым пурташ кӱлеш. Ме нимом уым шонен огына лук. А лач туге ыштена, кузе ыштат тӱня мучко моло-шамычат.

- 18 ий Эрик Сапаев лӱмеш театрыште ыштыме деч вара тудым коден каяш куштылго лийын огыл дыр? Кузе театр деч посна иледа?

- Мый кызытат театр деч посна ом иле. Туштат художественный пашам шкеак вӱдем. Чыла проектыш, концертыш ушнем. Вес семынже лийынат огеш керт, вет тушто чыла гаяк балет спектакльым режиссёр семын шындаш полшенам, балет труппо – тиде мыйын тунемшем-влак, театрын персоналжым шкеак пашаш ӱжынам. Садлан нуным коден каен ом керт. Таум ойлем республикым вуйлатыше Александр Александрович Евстифеевлан мыйым умылымыжлан.

- Министр должностьыш ӱжмеке, Те вигак келшышда мо? Кузерак министрын креслыштыже шинчаш?

- Мый вигак келшенам. Тиде — пеш кугу чап да ответственность. Мый кеч-могай пашам кугу ответственностьлан шотлем, молан манаш гын мыйын мом да кузе ыштымем дене шуко еҥын илышыже да пӱрымашыже кылдалтыныт. Садлан чыла пашам тӱҥалме деч ончыч чот шоныман, вискалыман. Мыйын ӱмбак пыштыме сомылым шот дене шукташ тыршем.

- Еҥ-влакын могай койыш-шоктышыштым Те чытен огыда керт? А могай койышым, мӧҥгешла, жапледа?

- Мый предательым чытен ом керт. Пашаштат, моло вереат. Тыгай еҥ дене кузе пырля пашам ыштыман? Пагалем да жаплем ответственный да пашам йӧратыше-влакым. Тыгак кажне еҥын эре у шонымашыже лийшаш. А пашам ыштыше еҥын у идейже-влак лектынак шогат.

- Тау, Константин Анатольевич, пашада ушнен толжо.

Теве тыгайрак мемнан у министрна. Мыланна, «Кугарня» газетын пашаеҥже-влаклан, тудо сай пӧлекым ыштыш. Ме лишыл жапыште Изи Какшан эҥер воктеке у мотор полатыш пашам ышташ куснена. А сай условийыште усталык кумыл эше утларак лиеш, шонена.

Ирина Степанова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: