"Рубрик деч посна", 2018 ий, Вӱдшор тылзын 5-ше кечыже

«Марипаркыш» мийышыч мо?

Статьян авторжо Ирина Степанова

Тиде кечылаште М.Шкетан лӱмеш кугыжаныш драмтеатрыште марий кугыжаныш филармоний «Марипарк» музыкально-хореографический спектакльым ончыктыш. Кок ганажымат калык зал тич ыле.
Палемдена: ты проектым илышыш шыҥдараш филармоний Россий Федерацийын грантшым сеҥен налын. Проектын вуйлатышыже да либреттон авторжо — филармонийын директоржо Э.А.Юзыкайн.

Лийын тиде, лийын
Чынжымак, лийын Йошкар-Олаште Марий парк. Изи Какшан тураштырак верланыше Ленин садикым (кызыт тыште Чарла кремль) тунам тыге маныныт. Тушко студент да самырык-влак 1950 ийла гычак кошташ тӱҥалыныт. А мый шарнем 1992-1998 ийласе Марий паркым (жал, 1990 ийла мучаште тушко еҥ шагалрак кошташ тӱҥале, а вара йӧршеш чарнышт). Весела пагыт ыле тунам. Апрель кыдал гыч тӱҥалын, кеҥеж кыдал марте кажне кастене тӱшкан ты паркыш вашкенна. Кастене кушко кайыме нерген шонаш кӱлын огыл. Конешне, Марий паркыш! Кремль урем дене (тунам Коммунистический ыле) еҥ-влак погынен ошкылыныт. Йырымваш марла кутырымо шоктен. Чылан Марий паркыш вашкенна. А туштыжо ик вере олыкмарла куштат гын, Ленин памятникын вес могырыштыжо эрвелмарий-влак тывырдыкыштым тывырдатат. Вара курыкмарий сем йоҥгалтеш. Теҥгыл мучко ӱдыр-рвезе-влак кутыралтен шинчылтыт… Икманаш, весела лийын. Тыштак ӱдыр-каче шканышт таҥым муыныт, келшаш тӱҥалыныт. Жал, тиде жапым пӧртылташ ок лий.

Какшан серыш миен тольым
«Марипарк» постановкым ончымеке, мый чонем дене эртыше жапыш миен тольым, Марий паркыш пурен лектым, шарналтышым студент жапем. Тарватен керте чонемым спектакль! Уло тыште сюжет, улыт сай куштымаш-влак, муро-шамыч, улыт сай артист-влак. Тӱҥжӧ — уло шонымаш. Чын, икмыняр экшыкымат палемдаш лиеш. Мутлан, южгунам мурын мутшо оркестр йӱкеш йомеш. Почеламутшат ончышо деке йӧршын толын ок шу. Но тидым тӧрлаташ лиеш. Мыланем тӱрлӧ вер гыч толшо марий-влакын (мутлан, эрвелмарийын, курыкмарийын) куштымашышт ыш сите. Мыйын годсо Марий паркыште рок-н-ролымат огыт кушто ыле. Но эн чот ыш келше илалше марий пӧръеҥын паркыште йӱын пӧрдалмыже. Тиде действий спектакльлан мом пуа? Воштылашлан пуртымо мо? Шкенам шке воштылына тугеже? Ала, ала. А тичмашнек ончалмаште, спектакль чоным тарвата. Тудым эше ик гана ончаш кумыл уло.

Постановкым ончышо-влак тидын нерген мом шонат, келшен мо нунылан спектакль?
Любовь Абукаева, филолоий шанче доктор:
- Спектакль тичмашнек келшен. Шонем, сюжетный линийым изиш вес семын савыраш лиеш ыле. Повтор манметат уло — тиде Илалше-влакын персонажышт. Мутлан, нуно ик гана лектыт гынат, сита ыле. Тӱрлӧ районла гыч тӱрлӧ тӱшка дене коштмым ончыкташ гын, национальный колорит виянрак лиеш, шонем. Тыгак икмыняр гармонист лийыт да кажныже шке вел семым шокта гын, сай коеш ыле. Кумыл уло эше ик гана ончаш ты спектакльым. Ик гана ужмаште чылажым ужын шуктымо огыл.

Людмила Пашуткина, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже:
- Мыланем спектакль келшыш, чоныш логале. Но икмыняр тат шотышто каласаш да тӧрлатымашым пурташ кӱлеш, шонем.
Икымше: мыланем эрвелмарий-влакын «Кандырам» куштымышт ыш сите. А вет мемнан Марий паркыш коштмо годым эрвелмарий-влак, тӱшкан погынен, эреак «Кандырам» пунена ыле.
Кокымшо: мурылаште да семыште марий интонаций шагалрак. Да кумшо: артист-влаклан тӱрлӧ вел марий-влакын костюмыштым чиктыман, шонем. Вигак спектакль поянрак да моторрак, тӱрлӧ чиянрак лиеш ыле. Уке гын кызыт икгайрак сынан, фасонан костюм-влак улыт.

Аида Пчелкина, библиотеке пашаеҥ:
- Спектакльым кажне еҥ шке семынже акла. Тиде хореографий спектакльлан возымо, рашрак каласаш гын, оркестрлан келыштарен возымо сем-влакым колыштшо-влак кокла гыч икымше лийынам манаш лиеш. Икымше гана ты спектакльым декабрьыште репетицийыште онченам ыле. Кызыт уэш ончышым. Туддеч вара шуко вашталтышым да ешартышым ужым. Уэш ончымем годым чылажат у гай чучын. Эше чотырак тургыжланымаш – умбакыже мо лиеш палыме шуын. Чонем вургыжын, куан сескем чоным вӱчкен. Чылажат шке верыштыже, уто-сите кораҥдалтын. Кажныже — куштызо, мурызо да семӱзгар дене шоктышо-влак – шке пашаштым йӧратыше, аклыше, кугу букван Мастар улыт, шонем. Ик ешын изи мӱкшла кыртмен пашам ыштымыже шижалтеш. Икманаш, нунын пашаштым аклаш да йӧраташ тунемман!

Пошкырт кундемыште вучыза
Апрельыште филармонийын коллективше «Марипарк» музыкально-хореографический спектакль дене Пошкырт велыш тарвана. Артист-влак тендам вучат:
16 апрельыште 19 шагатлан – Нефтекамск оласе САмырык-влакын полатыштышт.
17 апрельыште 19 шагатлан Краснокам районысо Коян тӱвыра пӧртыштӧ.
18 апрельыште 19 шагатлан Кугу Соказа (Мишкан район) тӱвыра пӧртыштӧ.
19 апрельыште 19 шагатлан Бирск оласе тӱвыра полтыште.
20 апрельыште 19 шагатлан Мишкан селасе тӱвыра полатыште.

А Йошкар-Олаште «Марипаркым» майыште уэш ончыктат. Вучена тугеже. «Марипаркыште» вашлиймеш.
Ирина Степанова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: