"Ме марий улына" рубрик, 2018 ий, Вӱдшор тылзын 2-шо кечыже

«Ме Уралыште илена»

Статьян авторжо Эльвира Терентьева

2010 ийысе перепись жапыште Свердловск областьыште 23 801 марий илен. Тылеч ончыч шотлымо жапыште (2002) ты кундемыште 27 863 марий еҥ шотлалтын.

5NC638xJR5M 

Шошо тӱҥалтыште кажне ийын Екатеринбургысо тӱвыра да каныме рӱдер юзо корабльыш савырна. Тудлан кӧра тӱрлӧ эл ден республикылаш миен толаш, тӱрлӧ тӱвыран ойыртемже-влакым ужаш лиеш. 2008 ий годсек тыште национальный культур-влакын «Мы живём на Урале» областной фестиваль-конкурсышт эртаралтеш. А 10-11 мартыште Екатеринбургышто тудо луымшо гана лие.

Фестивальыште Свердловск кундемысе шым марий коллектив шке мастарлыкшым ончыктен. Нуно Красноуфимск, Арти, Ачит районла гыч толыныт. Тыгак Екатеринбург гыч «Яндар памаш» ансамбль выступатлен.

Икымше кечын кугыеҥ-влак выступатленыт, а рушарнян – йоча ден подростко-влак. Сеҥыше радамыште марий ансамбль ден солист-влакат улыт.

Кугыеҥ-влак коклаште «Семӱзгар усталык» номинацийыште икымше степенян дипломым Красноуфимск район Сарсаде тӱвыра пӧрт пеленысе «Звук ветра» вокально-инструментальный ансамбль сулен налын.

«Хореографий» номинацийыште I степенян дипломым ныл ансамбльлан пуымо, тышеч кумытшым — марий койышым ончыктымылан: Красноуфимск район Юва тӱвыра пӧртын «Эрвий», Екатеринбургысо «Урал кундем» организацийын «Яндар памаш» коллективыштлан да Кушва ола округысо Баранчинский тӱвыра пӧрт пеленысе «Юность» куштышо студийлан.

«Вокал» номинацийыште лауреат лӱмым Арти район Изи Тавра тӱвыра пӧртын «Чолга шӱдыр» мурышо группылан пуэныт. Красноуфимск районысо Сарсаде тӱвыра пӧртын «Сарсаде» коллектившылан кокымшо степенян, Ачит районысо Марий Карший тӱвыра пӧртын «Ший памаш» коллектившылан кумшо степенян диплом-влакым кучыктымо.

А марий йоча-влак коклаште «Вокал» номинацийыште Ачит районысо Марий Карший гыч Николай Тимофеев кокымшо верыш лектын. Йоча-влак коклаште «Хореографий» номинацийыште лауреат лӱмым Арти район Изи Тавра тӱвыра пӧртын «Чолга шӱдыр» мурышо группыжо сулен. День-2.00_39_54_02.неподвижное-изображение045

Сеҥымашышт ятыр

Ты фестиваль-конкурсышто шке мастарлыкшым Кушва ола округысо Баранчинский тӱвыра пӧрт пеленысе «Юность» куштышо студий кокымшо ий почела ончыктен. Тидын нерген студийын художественный вуйлатышыже Гульнара Веселова тыге ойла:

- Коллективым 2006 ийыште чумыренна. Тудо 2015 ий годсек образцовый лӱмым нумалеш. Репертуарыштына марий койышым ончыктышо кок номерна уло: «Ах, Мишкан» ден «Каче-влак». 2014 ий годсек Марий тӱвырам дене палдарена. Российысе, Свердловск областьысе да регион-влак кокласе конкурс ден фестивальлаште призовой верыш ятыр гана лектынна. Национальный культурым калык коклашке шараш полшышо «Тагил многонациональный» фестивальыште лийынна. А теве «КИТ» тӱнямбал конкурсын областной этапыштыже I степенян лауреат лӱмым суленна. Тыгак Кушва олаште эртыше «Уральский хоровод» ден калык куштымаш дене Князева лӱмеш VII областной конкурслаште икымше верым сеҥен налынна.

Идалык еда «Юность» студий кок-кум кугу конкурсышто участвоватлаш тырша. Кодшо ийын хореографий мастарлыкым ончыктымо «Танцевальная весна» конкурсышто коллектив кокымшо верым айлен. А «Дети рулят-2017» эстрадный вокально-хореографический ХI тӱнямбал конкурсын лауреатше лийын. А 26-28 октябрьыште ты студийыш коштшо ӱдыр-рвезыже-влак Марий Элыште эртарыме «Марий вургем пайрем унала ӱжеш» конкурсыш толын коштыныт.

Теният участник-влак тӱрлӧ вере миеныт да куан увер дене пӧртылыныт. «Мы живём на Урале» фестиваль-конкурс деч посна вес областной конкурсыштат мастарлыкыштым ончыктеныт. Нуно Ирбит олаште эртаралтше «Звёздные россыпи» ХVIII областной конкурсын лауреатше лийыныт.

«Юность» студий Кокла Уралыште илыше калык-влакын йӱлаштым, пайремыштым ончыктышо программе почеш пашам ышта. Тудын репертуарышкыже марий татар, пошкырт, украин, казах, белорус куштымаш-влакым да Уралысе руш-влакын кадрильыштым пуртымо.

Ты коллективыш Баранчинский посёлкысо 20-шо №-ан школышто 3-9 класслаште тунемше-влак коштыт. Мо оҥайже: ача-ава-влакат шке шочшышт почеш кушташ йӧратыше-влакын клубыштым чумыреныт. Тушко моло кумылан еҥ-влакат толыныт. Ондак посна номерым ямдыленыт да тӱрлӧ мероприятийыште выступатленыт. Пытартыш жапыште кугыеҥ-влак, чоным лыпландараш манын, ты клубышто заниматлат. Южышт икшыве-влак дене пырля сценыш лекташат огеш ӧр. Теве тыгай умылышо да вашла полшышо коллектив чумырген.

юность222

Семыкыште вучат

Екатеринбургышто илыше ик марий еш нерген каласкалена. Родион ден Радина Айбердинмыт коктынат, тыгак нунын Денис эргыштат Пошкырт кундем Балтач район Мата ялыште шочын кушкыныт.

«Ме 1997 ийыште ял гыч Екатеринбург олашке пашам кычалын кайышна да тышанак верланышна, — каласкала ача. — Мый ик предприятийыште слесарь-сантехниклан пашам ыштем. А Радина пелашем – маляр. Ешыштына ик шочшына веле, сандене марий койышым пален кушшо манын шонена».

Денис Екатеринбургысо 50-ше №-ан школышто 7-ше классыште тунемеш. Тудо 7 апрельыште 14 ийым тема. Ынде нылымше ий музыкальный школышто «Баян» специальность дене шинчымашым пога. Баян дене оркестрыштат шокта. Тыгай мастарлыклан тунемше-влакым Леонид Иванович Таранов шӱмаҥда. Йоча-влак идалык мучко тӱрлӧ конкурсышто лийыт да ончыл верым налыт.

А яра жапыште Денис мураш тунемеш. Вокал дене туныктышыжо Елена Александровна Русских. Кодшо ийын Денис Астана олаште (Казахстан) тӱнямбал муро конкурсышто участвоватлен. Тушто шкетын мурымаште III степенян дипломым сулен налын, а С.Анастасий дене коктын мурымаште — II степенян дипломым. Тунам Денис ден Софиялан Турцийыште эртышаш конкурсыш каяш сертификатым кучыктеныт.

Кызыт София дене пырля Денис Озаҥыште тений кеҥежым лийшаш «Слияние культур» конкурсышто участвоватлаш ямдылалтеш. Тылеч посна тудым тений кеҥежым шочмо Мата ялыште художественный номерже дене вучат. Вет лач тыште тений 12 июньышто ялын 290 -ше идалыкшылан да районысо Семык пайремым иканаште эртараш кутырен келшыме.

Денис уло кумылын марла мура. Чӱчкыдынак сценышке тӱмырым кучен лектеш да такмакым шергылтара.

Эльвира Терентьева.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: