"Айдеме да пӱрымаш" рубрик, 2018 ий, Ага тылзын 11-ше кечыже

Йӧратыме пашаште – нылле ий наре

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Параньга район Ӱлыл Осыялыш мийымына годым Ф.П.Иванов дене вашлийна. Фёдор Павлович шке жапыштыже «Знамя» колхозын ик эн тале механизаторжо лийын. Фёдор Павлович 1938 ийыште шочын. Ачаже, кочаже тиде ялыштак иленыт. Аваже фермыште имньым ончен. «Кок-кум ияшак имне дворышто куржталынам. Шке дечем кугурак рвезе-влак коклаште модынам. Ачам колхозышто бригадир лийын. Кугу Отечественный сар тӱҥалмеке, тудым фронтыш наҥгаеныт. 1942 ийыште Ленинградский фронт гыч сусырген пӧртылын, тудым эмлаш колтеныт, но тылеч вара шуко илен огыл, — каласкала Ф.П.Иванов. — Авам йоча дене шкетын кодын. Ме Матародо школыш кум меҥгым пасу корно дене коштынна. Телым шӱргым ик гана веле огыл йӱштӧ налын. Кеҥежым пашам ыштенна, кӱтӱм кӱтенна. Школым тунем пытарымеке, умбакыже тунемаш логалын огыл. Корным шарымаште, кермычым лукмо заводышто пашам ыштенам».

коча Параньга1958 ийыште 20 ияш Фёдор Ивановлан армийыш каяш повестке толын. Но рвезе тунам ешыжым нигузе коден каен кертын огыл: аваже пашаште кыдалжым сусыртенат, эмлымверыште киен. Суртышто рвезын 8 ияш шӱжарже да сокыр Миклай чӱчӱжӧ кодыныт. Садлан армийыш Ф.Иванов вес ийын шыжым гына каен, Уральский военный округышто кум ий порысшым шуктен.

Мӧҥгӧ пӧртылмеке, Параньга посёлкысо СПТУ-што механизаторлан тунем лектын да «Знамя» колхозышто пашам ышташ тӱҥалын. «Трактор дене 1962 ий годсек, нылле ий наре, пашам ыштенам. Тӱрлӧ трактор дене кудалыштынам. 1965 ийыште авам колыш, да кок ий колхозышто пашам шым ыште. Вара йодыч, да адак пашаш лектынам, — манеш Фёдор Павлович. — Кокымшо группо инвалид улам. Чодыраште йолем тодылалтын. Поранан годым чодыра корно дене талын кудалынам да трактор орава пундыш ӱмбак кӱзен каен. Трактор омса почылтын, капем кабин гыч лектын сакалтын, а йолем пижын кодын. Йӧра, воктенем пелашем шинчен, тудак тракторым шогалтен. Уке гын вуем дене пундышыш тӱкнем ыле. Лу кӱрлын, йолем коваштыште гына кечен».

Фёдор Павлович Зинаида Алексеевна пелашыж дене 1962 ийыште мужыраҥыныт. Ынде 55 ий наре ваш эҥертен илат. «Зина Кужэҥер район Агытансола медпунктышто медшӱжарлан пашам ыштен. Пелашем пашам йӧратыше, нимо деч лӱдын ок шого. Йолем сусыргымеке, эмлымверыште кийыме годым пашашкат коштын, суртыштат чыла сомылым шуктен, шудымат телылан ямдылен», — ойла Ф.П.Иванов. Ивановмыт ешыште шым икшыве шочын, но кум эргым изишт годымак тояш пернен. Кызыт кум ӱдыр да эрге куандарат. Лидия ӱдырышт да Павел эргышт ешыж дене ача-аван суртыштак пырля илат.

Фёдор Павлович пашам йӧратен ыштен, вийым чаманен огыл. Тудлан Коммунистический пашан ударникше, «Лучший по профессии» званийым ик гана веле огыл пуэныт, почётан грамотшо ятыр. 1978 ийыште кумшо степенян Паша Чап орден дене наградитленыт. «Паша Чап кокымшо орденым налшаш улам ыле, тидлан чыла документым погымо лийын, орденжымат колхозыш конденыт улмаш. Но тунам колхозыштына комбайнёр комбайнышкыже пурен каен колен. Тиде ЧП-лан верч наградым пуэн огытыл», — манеш тале механизатор. 1985 ийыште «Ветеран труда» медаль дене палемдалтын. Тунамак Ф.П.Ивановлан нарынче тӱсан «Москвич» машинам пӧлекленыт. Но тиде жапыште Фёдор Павлович сусыр йолжо дене эмлымверыште киен, садлан кӱлеш документым пелашыже поген, тудак Йошкар-Ола гыч машинам кондыктен. «Ялышкына корно лийын огыл, садлан пӧлек машинам экскаватор дене шӱдырен пуртеныт. Тунам уло ял калык ончаш толын ыле», — каласкала уста механизаторын ӱдыржӧ Лидия Фёдоровна.

Колхозышто пашам ыштыме жапыштыже Фёдор Павлович мыняр трактор дене кудалыштын огыл! Колхоз вуйлатыше-влак тудым эре моктеныт. 1998 ийыште Ф.П.Иванов сулен налме канышыш лектын. Но йӧратыме пашаж гыч каен огыл. Эше ик ий вурс имне дене кудалыштын. Кызытат 80 ийыш тошкалше пӧръеҥ паша деч посна ок шинче, мом-гынат эре ышта, тошкыштеш.

Ирина Александрова.

И.Речкинын фотожо.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: