"Сылнылык тӱня" рубрик, 2018 ий, Ага тылзын 11-ше кечыже

Марла кутырен моштышо курчак артист-влак кӱлыт

Статьян авторжо Анастасия Эманова

Курчак театр – юзо тӱня. Тыште йоча-шамычым воштылтарат, куандарат, шонаш таратат. Лач тыгай театрыште чондымо курчак шинча ончылно илана. Але вара тиде юзо вий огыл? Йоча годым йомаклан, юзылан шукынжо ӱшанена, а кугыеҥыш савырнымеке, илыш умылымашна вашталтеш, чоннам тӱрлӧ йодыш туржеш. А вет могай ласка кеч южгунам нелелылык нерген мондаш, йоча пагытыш пӧртылаш. Сай, очыни, Курчак театрыште пашам ышташ. Тушто йоча семынак юзо вийлан ӱшаныше еҥ-влак пашам ыштен кертыт. Актер-кукольник-влак, руш манмыла, уникальный  улыт. Тыгай радамыш тыят, школлаште тунемше кызытсе выпускник, логалын кертат. 

IMG_8710 kovaleva 500x333 (1)Тений И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледж Курчак театрлан актер-влакым ямдылаш тӱҥалеш. Поснак марла кутырен моштышо рвезе-влакым вучат. Актер профессий нерген колледжын тенийысе выпускнише-влак: Надя Соломина, Матвей Андреев да нунын туныктышышт, РМЭ-н калык артисткыже Галина Владимировна Ковалева дене мутланышна.

«Кызыт колледжыште актерлан тунемше выпускникна-влак тыште практикым эртат. Дипломыштышт курчак театрын актержо да педагог специальность возалтеш. Кукольник профессийлан ме ныл ийлан ик гана погена. Тений куд еҥ тунем лектеш. Лийыныт луын. Тушеч кумытынжо: Надя Соломина, Матвей Андреев да  Анастасия Муржинова – теарыш пашаш толыт. Молышт кӧ умбакыже тунемаш кая, кӧжӧ йоча-влакым тӱрлӧ студийыште актёр мастарлыклан туныкташ тӱҥалеш. Студентем-влак тунеммышт годымак театрыштына эпизодлаште модыныт, курчак-влакым ширме шеҥгелне кучаш полшеныт. Ӱдыр-влак, мутлан, «Панночка» спектакльыште койыныт. Кызыт нуно практикышт годым йочасадлаште «Сказки Котика-мурлыки» спектакльым шкеак ончыктат. 19 майыште нуным «Тоштерыште йӱд» акций годым выступатлаш ӱжыныт. Мый денем пырля ик сценыште «Весёлое путешествие» спектакльыште «илыше» планыште модыт. Эркын-эркын паша опытым погат», — манеш Г.Ковалева.

Молан лачак ты профессийым ойырен налында?

М.А:  «Курчак театрын актёржо-влак драматический актёр семынак модын моштат. А драматический актёр курчак театрыште тыге модын огеш керт. Адакшым курчак театрыште ширме шеҥгелнат, «илыше» планыштат модат. Тиде моткоч оҥай. Мыланем ширме шеҥгелне модаш кызыт куштылгырак, шкемым тушто ӱшанлынрак кучем. Курчак театрыште утларакше янлык курчак дене модат. Тудым чонаҥдыман. Тиде ик могырым неле, но вес могырым, тыгай постановкышто веселитлашат лиеш. А мый тидыжым йӧратем. Тидын денак ты паша мыйым сымыстарен. Тиде профессийым шоненак ойырен налынам. Йошкар-Ола гыч улам. 9-ше класс деч вара кушко тунемаш каяш? Мо мылам илыш деч кӱлеш?  — шуко шоненам. Содыки тунам эше йоча лийынам, садлан 11-ше классым тунем пытарымеке, пеҥгыде ошкылым ыштен, колледжыш толынам».

Курчак театрыште кугыеҥ-влакланат спектакльым ончыктат, тыгай постановкышто модын онченда?

Н.С: «Шукынжо курчак спектакль йоча-влаклан веле шонат. Кугыеҥ-влакланат тыште постановко шагал огыл уло. Мутлан, «Паночка», «Бедный Акакий», «Прозоровы. Эпитафия». Тыгай спектакль-влак кӱлыт. Адакшым курчак дене модмо тыгай виян драматургиян постановкым тылеч посна ик театрыштат огыт ончыкто. Николай Гогольын «Шинель» произведенийже почеш шындыме «Бедный Акакий» спектакль чот келша. Тушто декорацийжак мом шога! Конешне, тыгай сынан спектакльыште модмо шуэш, но тидлан эше кушкын шумо огыл».

Г.К.: «Нимом шылташ, Курчак театрыште драматургий могырым виян пьесе-влак шагал. Йомак-влак сай улыт. Но вет нуным драматургий закон почеш чын чоҥен моштыман да пьсесым возыман. А теве кугыеҥ-влаклан спектакльыште тидын шотышто нелылык уке. «Бедный Акакий» постановко моткоч сай. тушто актёр-влакат шукын модыт, но ончаш толшо-влаклан тидыже, конешне, ок кой. Ӱшанем, ончыкшым Надя ден Матвеят тушто модаш тӱҥалыт».

Марла шындыме пытартыш спектакль – «Кутко сӱан». Марий постановкым шындаш шонеда мо?

Г.К.: Репертуарыштына ончыч марий спектакль-влак лийыныт. Театрыштынат марий да руш труппо улыт. Чаманен каласыман, марла кутырышо пӧръеҥ актер-влак огыт сите. Нуно мыланна моткоч кӱлыт. Тений тунем пытарыше студентем-влак чылан оласе улыт. Колледж, театр ӱдыр-рвезе-влаклан тунемашышт чыла йӧным ышта. Лач экзаменым сайын кучыман. Актер мастарлык дене экзаменлан ямдылалтман. Басньым, почеламутым, ойлымашым тунемман. Комиссий ончылно кушталташ, муралташ, иктаж этюдым модын ончыкташ лиеш. Дипломым налмеке, Курчак театрыште пашам ыштымеке, идалык гыч самырык кадрна-влакым Санкт-Петербургысо сценический искусство кугыжаныш институтыш тунемаш колташ тыршена. Садлан район гыч толшо ӱдыр-рвезе-влакым кумылын вучена. Кызыт йӧн лекме семын, школлашке лекташ тыршена, актер паша дене палдарена.

Курчак театрын актержо лияш неле мо?

Н.С.: Оҥай паша. Колледжыште актерын мастарлыкшылан, сценыште кутырен мошта, шкем кучен мошташ туныктеныт. Куштымаш, вокал, музыкальный грамото дене занятий-влак лийыныт. Курчак технологий предмет пеш кӱлешан. Ме шкеак тӱрлӧ курчакым ыштенна. Мылам курчак чыла системе кокла гыч марионетке дене модаш нелырак. Гапит дене пашам ыштыме годым ваче, кид нотя.

М.А.: А мый перчатке, планшет, марионетке курчак-влак денат куштылгын пашам ыштем, но теве курчакын пластикыжым ончыктен, тудым «чонаҥден» иканаште ом мошто. Кажне курчак дене шке подход лийшаш. Но ме тунемына.

Г.К.: Актер мастарлык илышыште моткоч полша. Айдеме шкеным утларак кӧргӧ виян улмыжым шижеш. Садлан Курчак театрын актержо лияш – чап. Мемнан деке пашаш толшо-влаклан илыме вер дене полшена. Тӱшкагудышто пӧлемым пуэна. Тыгак пачерлам айлыше-влаклан ужашым тӱлена. 

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: