"Ме марий улына" рубрик, 2018 ий, Ага тылзын 21-ше кечыже

Отпуск годым марий тувырым ял еда поген

Статьян авторжо Ирина Степанова


ханжинаЮжо еҥ вес кундемлаш илаш кая гын, шочмо калыкше нерген огешат шоналте. Эсогыл рушла веле мутланаш тӧча. А южыжо, мӧҥгешла, могай калык гыч улмыжым, шочмо тӱвырам да йӱлам моло-влакланат ончыкташ тырша.

Лач тыгай Норильск олаште 30 ий утла илыше Валентина Ханжина.
Тудо Киров областьысе Малмыж район Рожки селаште 1963 ийыште шочын. «Тыште марий, руш, татар-влак чылан пырля келшен илат. Селаштына марий кас, пайрем-влакым чӱчкыдын эртарат ыле. Ме марла кутыренна, марла мурен-куштенна. Кундемыштына гармонист-влак шукын ыльыч. Марий тӱвыра, йӱла деке эре чон шупшын. Чылаштлан «Мый марий улам» манын ойленам да тидын дене кугешненам. Тыге ойлаш ӧрын омыл да кызытат ом ӧр. Мӧҥгешла, кугешнем веле. Марий шочынам гын, кӧргыштем марий ава-ачан вӱрышт коштеш гын, мый кузе вес национальность лийын кертам?» – ойла чолга ӱдырамаш.
Тудын коваже Марий Эл гыч улмаш. Алевтина школ деч вара ургызылан тунем лектын, да тудым шке кундемысе Виче Алан районысо Усть-Люга посёлкыш пашаш колтеныт. Тыштак 1983 ийыште марлан лектын. Ик ий гыч самырык ешыште Лена лӱман ӱдыр шочын. Тунам нуно пелашыж дене коктын вес вере пашам ышташ каяш кутырен келшат. Тора Норильскыште илыше кокаже ӱжын (вызовым) колта, да 1986 ийыште самырык-влак тушко чоҥештат. Валентина ательешке пашаш пура, а пелашыже военизированный пожарный охраныште ышташ тӱҥалеш. Ешлан служебный пачерым ойырат. 1991 ийыште адак ик ӱдыр шочеш. Оля манын лӱмдат.
«Ондак Норильскыште илыше марий-влак нерген шагал паленам. Но 2005 ийыште Марий Эл гыч тышке илаш толшо Алевтина Алексеевна Ельцова дене палыме лийым. Тудо марий организацийым погаш кумылан улмыжым ойлыш. Мыят полшаш тӱҥальым. 2008 ий годсек Норильскыште тӱрлӧ фестивальыште выступатлена. Ынде тыштат марий калык нерген палат», — шыргыжал ойла чолга ӱдырамаш.
Валентина Ханжина марла ончылсакышым шкеак урга, вуйышко тӱрлӧ сӧрастарыме ӱзгарым ямдыла. Южгунам ик кечыште чыла тидым ыштен шукташ тырша. Марий-влак тӱрлӧ фестивальыште шочмо калыкын вургемжым эреак ончыктат, лӱмын выставкым ямдылат. Выставкылан арвер-влакым, тӱрлӧ материалым Валентина мӧҥгыштыжак арала. Отпусклан шочмо верышкыже кайымеке, тудо ял еда марий костюм-влакым поген коштын. «Ты пашашке ушнаш самырык-влакым кумылаҥдыман. Шке калыкым нигунам мондыман огыл», — манеш В.Ханжина.
Полина Ябердина.
Ирина Степанова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: