"Илыш йогын" рубрик, 2018 ий, Ага тылзын 28-ше кечыже

«Плёс» кевыт-влак ешаралтыт

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Йошкар-Олаште да республикнан икмыняр районыштыжо «Плёс» кевыт-влак калыклан сайын палыме улыт. Тушто 1993 ий годсек чапле, озанлыкыште кучылташ йӧршӧ тӱрлӧ сатум ужалат. Тӱрлӧ амаллан кӧра 2013 ийыште ты фирмын ятыр кевытше петырналтын. Икмынярже веле пашам ыштен. Кызыт олалаштат, районлаштат «Плёс» кевыт-влак уэш почылтыт. Фирмын ончыкылыкшо да бизнес паша нерген «Плёс» кевыт-влакым вуйлатышын кугурак полышкалышыже Вячеслав Петрович Воронцов дене мутланена.

- Вячеслав Петрович, 1993 ийыште кевыт-влакым почмо деч вара эн ончыч мом да кушто ужаленда?FullSizeRender-17-05-18-17-50

- Бизнесым бытовой химий да пластмасс гыч ыштыме кӱмыж-совлам ужалыме гыч тӱҥалынна. Тидлан Йошкар-Оласе рӱдӧ пазарыште пӧлкам почынна ыле. Вара ассортиментыш пӧрт кӧргылан келшыше тӱрлӧ сатум пуртышна. Йол ӱмбаке пеҥгыдын шогалмеке, 1998 ийыште кевыт-влакым почаш тӱҥална. Ончыч — Йошкар-Олаште, вара — районлаште. 2000 ийыште икымше кугу кевытым Йошкар-Оласе Подольский курсант уремыште почынна, ассортиментат поян лийын. Ужалыме сетьым шаренна. Кевытла деч посна барым, «Золотой плёс» кафем кученна.

Бизнесыште чылажат лиеда. Тӱрлӧ нелылык дене тӱкнымеке, 2013 ийыште кевыт-влакым ужалаш логале. Но фирмым тичмашнек петырыме огыл. Кевытым ужален, ӱмбалнына улшо парымым банклан пӧртылтенна. Икмыняр кевытым арендыш пуэнна, кодшыжо тыгак пашам ыштен.

- Тӱрлӧ нелылык дене тӱкнымеке, бизнес пашалан уэш пижында. Могай амал тидлан лийын?

- Мый вет ончыч чылажымат шкетын ыштенам. А кызыт команде дене тыршена, еш бизнесым нӧлтена. Командыште — мыйын ешем, а еш – тӱҥ эҥертыш. Еш бизнес такшым эреак виянлан шотлалтын. Икымше гана шот лектын огыл гын, тидын дене кидым лупшалын, шеҥгеке чакныман огыл. Мый нелылык деч лӱдшӧ омыл. Ончыко кеч-кунамат сай шонымаш дене ошкылман, а мый тидлан ямде улам. Еш бизнесым уэш тӱҥалме деч ончыч тидын шотышто ятыр шонкаленна, каҥашенна, чылажымат вискаленна. Бизнес пашалан вий-куатна уло, шонымашна кугу, молан ыштен ончаш огыл? Тыге икойыш шуынна да кевыт-влакым эркын почаш тӱҥалынна.

IMG_8993-17-05-18-12-26Теве 15 майыште Советский посёлкышто кевытым почна. Мый шкеже тудо кундем гыч улам, Кӧрдемтӱр ялыште шочын-кушкынам. Вес кевытым 12 июньышто Йошкар-Оласе Петров уремыште почаш шонена. Кызытеш Йошкар-Олаште Сталинград кредалмашын геройжо, Подольский курсант уремлаште, Ленин проспектыште, Шернур посёлкышто кевыт-влак пашам ыштат. Кевыт-влак тугак «Плёс» маналтыт. Ончычсо семынак озанлыклан келшыше тӱрлӧ сатум ужалена. Илыш вашталт толмо дене келшыше сату-влакым эреак кондаш тыршена. Ончыкыжым идалыкыште 2-3 кевытым почаш шонымаш уло. Кызытеш штатыште 50 наре еҥ шотлалтеш, кажне кевытыште кок але кум ужалыше ышта.

Ончычсо «Золотой плёс» кафе олмеш Марий сийгудо (ресторан) кок ий ончыч почылтын. Рестораным почмо марте, конешне, шуко тыршыме, но тиде мыланна эшеат сайын пашам ышташ, кушкаш кумылым луктын. Кочкышым ямдылыме шотышто рецептым идалыклан кок гана вашталтена. Но марий национальный кочкыш-влак менюшто эреак лийыт. Тыште эше ик ойыртемна уло – кочкышым ямдылаш марий мландыште ончен куштымо пакчасаскам веле кучылтына.

- Бизнес пашаште ынде ятыр ий улыда. Ончыч але кызыт тудым почаш нелыракла чучеш?

- 1990-шо ийлаште илыш куштылго лийын огыл гынат, бизнесым почмаште мый уто нелылыкым шижын омыл. Тунам самырык лийынам, верыште шинчыме шуын огыл. Иктаж-могай кӱкшытыш шуаш эреак тыршенам. Тидлан вий-куат, патриот улмем, энтузиазм кӧргыштӧ шолыныт, манаш лиеш. Кызытшат утыжым вашталтын омыл, тыгаяк кодынам. Но бизнес шотышто закон-влак ондакысе дене таҥастарымаште йӧршеш вашталтыныт. Кызыт бизнесым тергыше орган-влак чот эскерат. Тунам гын тидын шотышто куштылгыракла чучын, пашам ышташ веле итӧркане ыле. Тыгак кызыт конкуренций кугу. Республикыштына федеральный сетьысе кугу кевыт-влак шуко улыт. Нуныжо кундемысе изи бизнеслан кушкаш чаракым ыштат. Тыге изи бизнес-влак шаланат. А вет ты кундемысе предприниматель-влак ятыр лийыт гын, чыла налог республикын бюджетышкыже кая, да тыге кундемнат поянрак лиеш ыле.

- Тачысе кечылан опытан, тале бизнесъеҥ улыда. А бизнесмен лияш куштылго мо?

- А кушто пашам ышташ куштылго? Мыланем чӱчкыдын тыгай йодышым пуат. Тидын годым эре тыге ойлем: айдемын ты тӱняш толмыж годымак могай пашам шукташ тӱҥалшашыже палемдалтеш, тудым шижын веле шуктыман. Мутлан, чыла еҥ мурызо, поэт, инженер лийын огыт керт. Мыламат, очыни, бизнесмен лияш пӱралтын. Вӱрыштӧ тиде уло гын, шинчымашым вузышто, институтышто налаш лиеш. Мый икымше гана шкан оксам вич ияшем годым ыштен налынам. Кугезе кочамын нылле кечыштыже гармоньым шоктенам. Кугурак еҥ-влак 20, 50 ырым, южышт ик теҥгем пуэныт. А тунам вет тиде кугу окса лийын.

IMG_8983-17-05-18-12-26Шке бизнесым тӱҥалме годым мыят ончыч кевытым почынам, вара веле кӱшыл шинчымашым налынам. Вуйлатыше тунемше айдеме лийшаш. 1997 ийыште МарГТУ-м, 2005 ийыште Чебоксар оласе кугыжаныш службын Волго-Вятский академийжым тунем лектынам.

- Кеч-могай бизнесмен шкеж деч тале, тудын деч кугурак еҥлан эҥерта, маныт. Те вес предприниматель-влакын полышыштлан эҥертеда мо?

- Ончыч «Предприниматели за возрождение Марий Эл» группо ыле. Тушто республикысе чыла гаяк п Могай амал Эдуардым велосипед дене кудалышташ таратен? Шкеже тыге ойла:

- Велосипедлан изинек шӱман улам. Ондакысе велосипед-влак моткоч кугу лийыныт. Мемнанат мӧҥгыштӧ тыгай велосипед ыле. Тушко шуынжат омыл, но кудалышташ тӧченам. Туге гынат шкемым моткоч пиаланлан шотленам. Ӱмаште «Али-экспресс» сайтыште 15 тӱжем теҥгелан шканем кызытсе «Мерседес-бенц» велосипедым налынам. Тылеч вара пашашке эре гаяк тудын дене кудалыштам. Тыге писын миен шуам, корнылан оксам ом пытаре, тыгак тазалыклан пайдале. Эрдене мӧҥгӧ гыч куд шагат эрталтен тарванем.редприниматель погыненна да бизнес дене кылдалтше тӱрлӧ темым каҥашенна. Закон, налог шотышто шке темлымашнам законопроектыш пурташ йодмашым пырля возенна. Южышт тушко пурталтыныт, южышт уке. 2000-2009 ийлаште Кугыжаныш Погынын депутатше лийынам. Бизнесмен-влак правительстве да оласе мэрий дене пырля пашам ыштеныт. Кызыт тыге огыл. Группыжат пуйто уло, но погынымаш-влак огыт лиеде. Пытартыш куд ий жапыште нимогай вашлиймашыште, погынымашыште лийын омыл. Чыла проблемым решатлаш логалын. Бизнесыште тыгак лийман, очыни. Вет «шинчалан шӱрым тамлен ончыде, тамжым пален налаш огеш лий». Проблеме-влаклан кӧра бизнесмен эшеат пеҥгыде, виян, тале лиеш.

- Самырык годсекак шкендан патриот кумылдам ончыктеда, шонымашкыда шуаш тыршыше, родо-тукымда, икшывыда-влаклан примерный еҥ улыда. Бизнес пашадам йочада, уныкада, кугезе уныкада-влак шуйышт манын, иктаж-мом ышташ шонеда мо?

- Пелашемат бизнесыш ушнен. Кызыт команде дене пашам ыштена, маньым, тидлан ӱдырем ден эргымат полшат. Мом ме чытен лектынна, тиде — пеш кугу историй. Лишыл еҥна-влак тидым сайын палат. Ончыкылык тукымлан палашыже, шарнашыже шкенан еш бизнес нерген иктаж художественный фильмым войзаш кумыл уло. Тудым калыклан огыл, а еш архивлан ышташ шонена. Еш, лишыл йолташ-влак нерген сюжет-влакым войзынена. Тылеч посна ялысе илышым: кузе кушкынна, тунемынна, вияҥынна -   ончыктынена.

Бизнес лӱддымым йӧрата манын таклан огыт ойло. Вячеслав Петрович – лач тыгай еҥ. Шке моштымашыже, чолгалыкше дене ешыжым бизнес пашалан туныкта да кумылаҥда. А нунын «Плёс» кевытлашкышт сатум наледаш, «Мари» рестораныштышт тамле кочкышым кочкаш еҥ-влак эре шукын коштыт.

Елена ГОДУНОВА.

Фото-влакым «Плёс» фирмын архивше гыч налме.

3gsV1eVBBqs oxNQXg7Zwz8 tH_Heikv7vE

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: