"Погонан рвезылык" рубрик, 2018 ий, Ага тылзын 28-ше кечыже

«Формым чиенат гын, эл ончылно мутым кучет»

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Тыге ойла Североморск флотын капитан-лейтенантше, Марий кундемын эргыже Евгений Васильев.

Евгений Юрьевич Йошкар-Олаште шочын-кушкын. Аваже – Марий Элын сулло артисткыже Светлана Осипова-Шос, ачаже – РВСН майор Юрий Иосифович Васильев.

FullSizeRender (1)– Военный корным ачамым ончен ойырен налынам, тудын кышаж дене каенам. 4-ше №-ан гимназийыште тунеммем годым кадет корпусыш тунемаш вончышым. Кок ий гыч, 2007 ийыште, тиде корпусым вуйлатышын темлымыж почеш ме, латик выпускник, Санкт-Петербургысо военно-инженерный институтыш тунемаш пурышна. Мый тунам латшым ияш улам ыле, — ойла Юрий.

– Мӧҥгӧ гыч тыгай тораш каяш да тушто тунемаш неле лийын, очыни…

– Ача-ава пелен лият гын, нунылан ӱшанет. А мый шкан шке ӱшанаш тунемынам. Йолташ-влак дене пырля шуко чытенна, икте-весылан полшенна. Тунемаш нелын чучын огыл. Институтышто утларакше шкем кузе кучымым онченыт. Уда койышлан кӧра шуко курсантым луктын колтеныт.

– Йӱдвел флотыш кузе логалынат? Могай пашам шуктет?

– Институтым пытарымеке, Мурманск кундемысе Североморск олашке колтышт, вӱд ӱмбалне коштшо кугу противолодочный корабльышке логалынам. Баренц теҥызыште вӱд йымалсе пуш-влакым кычалына, нуным эскерена. Тыште мый 36 еҥан трюм группым вуйлатем, тӱрлӧ сомылым шуктена, корабльын сайын пашам ыштымыжым тергена. Тыгак топливе да йӱмӧ вӱд улмым эскерыман. Паша эре уло. Институтышто ик капитан ойла ыле: моряк эре иктаж-мом ыштышаш, кеч ик ведра гыч вес ведраш гайкым оптышаш. Тиде чын, шонем. Личный составлан пашам пуымо деч посна мый группысо кажне моряклан вуйын шогем. Кажне еҥ тӱрлӧ шонымашан да койышан. Чылаштым умылыман.

– Икманаш, психолог лийман…

– Тидлан мемнам ямдыленыт. Институтышто лӱмын курсым эртенна. Группышто нимогай умылыдымаш лийшаш огыл, ик шӱлыш дене илыман. Икте-весе коклаште умылыдымаш вашкылым локтылеш, боевой ямдылалтмашлан мешая. Южгунам ик еҥ уло коллективым луга. Тыгай-влакым службо деч кораҥдымашат лийын. Моряк шкенжым пеҥгыдын кучышаш. Мутлан, арака дене варнылшаш огыл. Шоналтыза веле, вес элын портыштыжо лийме годым руш моряк урем мучко подылшо кычкырен коштеш гын, уло Российлан намыс. Ме элын чурийже улына. Тидым шарныман.

– Тылеч посна моряклан мом нигунамат ышташ ок лий?

– Кушто улмым ойлыман да палдарыман огыл. Нигунам, нигӧлан. Корабльыште военный вургем дене фотом ыштыман огыл. Геолокаций йӧн дене координатнам пален налыт. Сар лӱдыкшӧ улмо годым ракетымат колтен кертыт… Портысо телефон дене пайдаланаш лиеш. Тыгак арнялан ик гана пелаш, ача-ава-влаклан йыҥгыртен кертат.

– Мыняр жаплан теҥызыш лектыда? Икымше гана мийыметым шарнет мо?

– Кунам кузе. Вӱд ӱмбалсе корабль теҥызыш кужу жаплан лектын кертеш, тӱрлӧ портеш чарнен шогалаш, каналташ лиеш, кочкыш-йӧрварым ситарен, умбакыже каяш. Шукерте огыл кандаш тылзе ийын коштна. Икымше гана теҥызыш лекме годым чыланат йӧсланат. Вуй пӧрдеш, неле. Но ик-кок арня жапыште тунем шуат. Мемнам космонавт-влак семын огыт ямдыле. Корабльыштак тунемына. Мутат уке, физически пеҥгыде лийман.

– Спорт дене кылым кучыман тугеже.

– Тидын деч посна нигузеат ок лий. Мый каныш годымат бассейныш, спортзалыш коштам. Капкылым модыктымо деч вара кумыл саемеш, вий ешаралтеш. Мемнан корабльыштат спортзал уло. Тыгак кум тылзылан ик гана физкультур дене нормативым сдатлыман. Физкультур дене чыла йодмашым шуктен кертат гын, ешартыш оксам тӱлат. Уке гын, мӧҥгешла, премий деч посна кодат. Икманаш, капкыл тазалыкым эреак эскерыман.

– Моряклан эше могай лийман?

– Пеҥгыде койыш-шоктышан, нелылыкым чытен моштышо. Южгунам мемнан деке контракт почеш служитлаш толыт, но тысе илышлан ямде огытыл. Эсогыл пашадар шотыштат нимом огыт рашемде. Родо-тукымым, ешым кужу жап ужде, илаш куштылго огыл. Тидым умылыман. Кеч-могай ситуацийлан ямде лийман. Тыгак илышыште мо ышталтмым палаш кӱлеш. Ме корабльыште тӱнямбалсе уверым эре эскерена. Эл-влак кокласе илыш мемнан паша дене чак кылдалтын шога.

– Школым тунем пытарыше ӱдыр-рвезе-влаклан мом каласет?

- Кызыт шуко кадет классан школ-влак улыт. Йоча-влак изинекак уставым палат, дисциплинылан тунемыт, формым чиен коштыт. Тиде моткоч куандара. Таче военный паша кӱлешанлан да престижныйлан шотлалтеш. Пашадар изи огыл. Поснак – офицер-влакын. Самырык-влаклан армийыш каяш лӱдман огыл. Кызыт альтернативный службым эрташат йӧн уло. Контракт денат пашам ышташ лиеш. Но эл ончылно мутым кучымо годым родо-тукым, ача-ава нерген мондыман огыл. Еш – илышыште эн кӱлешан, эн тӱҥ.

Мутланымаш мучашке лишеммеке, Евгений удостоверенийжым ӧрынрак ончыктыш. Тушто «Ветеран боевых действий» манын возымым лудым. Тыгай самырыкак сарын пуламыржым ужын… Но тидын нерген ик мутымат ыш каласе, ны ыш моктане… Тидыже марий рвезын ушан-шотан, поро кумылан улмыжым эше ик гана палдарыш.

С.ОСИПОВА-ШОС, Евгенийын аваже:

- Институтыш тунемаш кайымекыже, эргым икымше тылзе самырык боец-влаклан эртарыме курсышто лие. Нуно кожлаште иленыт, шукын черланеныт, эмат лийын огыл… Икманаш, тыге йоча-влак пеҥгыде лияш тунемыныт, чытымашым шуареныт. Тунам эргым, мутат уке, моткоч йӧсланен. Чонем корштен гынат, мый ойленам: «Илыш куштылго огыл, чыла вереат чытыман…» Тунам чаманымем ончыктем гын, тыгай кӱкшытыш ок шу ыле.

Тораште улмыж годым моткоч ужмо шуэш. Кунам йыҥгырташ лиеш, чӱчкыдын мутланена. Мый тудым эре йӧратен вучем…

Алена Яковлева.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: