"Рубрик деч посна", 2018 ий, Пеледыш тылзын 1-ше кечыже

Одо ӱдыр чылалан келшен

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Кодшо арнян Йошкар-Олаште черетан «Финно-угрийын студенчестве миссше» конкурс лийын. Тудо тӱнямбал финн-угор студент-влаклан эртаралтше V форумын программышкыже пурен. Тыште Российын кугыжаныш вузлаштыже тунемше ӱдыр-влак мастарлыкыштым ончыктеныт.

Финн1Конкурсыш ончаш толшо-шамыч марий, карел, одо, мордва, коми, манси калык-влакын кугезе илыш-йӱлашт дене кылдалтше тӱрлӧ арвер дене палыме лийыныт, нунын мурыштым колыштыныт. Тений конкурсын темыже финн-угор калык-влакын чиемышт дене кылдалтын, садлан вургемым кузе ыштыме нерген пален налаш лийын. Тыгак ӱдыр-шамыч, кызытсе жаплан келыштарыме сылне костюмым чиен, дефилем эртареныт.

Конкурсышто шкеныштым тергыше студентке-влак моторлык дене веле огыл, уш-акыл пӱсылык, мастарлык денат ойыртемалтыныт. Мемнан калыкнам финн-угор тӱня кӱкшытыштӧ Марий кугыжаныш университетын студенткыже Валентина Петрова чапландарен, тудо «Шочмо калыкын чонжо» да «Ончышо-влакын кумылыштым савырыше» номинацийлаште палемдалтын. Елизавета Третьякова (Удмуртий) Вокал мисс лийын,   Ирина Терентьева (Коми) – Артистизм мисс, Анна Машкова (Мордовий) – Граций мисс, Александра Соловьёва (Карелий) – Келшымаш мисс, Юлия Воложанина (Хант-Манси АО) – Вице-мисс да медиа-мисс. А сеҥымаш вуйшӱдышым да «Финно-угрий студенчествын миссше» лӱмым Одо кундемын ӱдыржӧ Евгения Аркова сулен. Жюри веле огыл, конкурсым ончышо-влакат Евгениян ойыртемалтше улмыжым палемдышт, тудлан кӱкшӧ акым пуышт.

финн4Евгения Аркова шкеж нерген тыгерак палдарыш:

– Мый Удмурт Республик Малопургинский районысо Малая Пурга селаште шочын-кушкынам. 9 классым тыштак тунем лектынам, вараже Ижевск олаште Кузебай Герд лӱмеш гимназийыште шинчымашым погенам. Кызыт Удмурт кугыжаныш университетысе одо филологий, финно-угроведений да журналистике институтышто тунемам, кокымшо курсым пытарем. Англичан да удмурт йылме туныктышо лиям.

Тунемме деч посна ик йочасадыште англичан йылмым туныктем, «Чебеляй» калык куштымаш студийысе ансамбльышке коштам, «Пужмер» группышто мурем, укулеле (ныл кылан изи гитар) дене шоктем, эше венгр йылмым тунемам.финн7

«Кӧгай улат?» йодышлан эре кугешнен вашештем: ковам гай. Тудо муралташат, кушталташат моткоч тале, кеч-куштат чулымлыкым ончыкта.

– Чыла тиде моштымашет конкурсышто тылат кӱлеш лийын. А иктаж-могай нелылыкым шижынат?

– Нелылык утыжым лийын огыл. Интеллектуальный конкурс верч изишак тургыжланенам. Мыланна калык вургем нерген ямдылыме проектлан аннотацийым ыштен, ик минут жапыште каласкалыман ыле. Но мый тидым куштылгын ыштышым, лӱдмашемат йомо, мӧҥгыштӧ але йолташ-влак коклаште улмем гай веле чучо.

Конкурсын тичмаш программыжым ончалаш гын, чылажат моткоч сай да пайдале ыле. Мутлан, мылам вес калык-влакын кочкышыштым ышташ тунемме келшыш. Поснак финн-влакын модо когыльышт пешак тамлын чучо…

Марий кундемым, ужар тӱсан, пеледалтше Йошкар-Олам нигунамат ом мондо. Ӱшанем, иктаж-кунам тышке уэш толаш пӱра.

– Сеҥымаш тылат вучыдымо ыле але тыйым тиде шонымашак конкурсыш ушнаш кумылаҥден?

– Мый сеҥаш шонен толын омыл. Тӱҥжӧ – весе. Шочмо калыкемым йӧратем, тудын дене кугешнем, садлан одо улмемым вес кундемыште ончыкташ – куан. Мый шонем, кеч-могай пашамат чоным почын, йывыртен ыштыман. Тунам гына тудо лектышан лиеш.

– Конкурсышто лийше моло ӱдыр-влак шотышто мом каласет? Кӧ тылат утларак келшен да молан?

– Паледа, участнице-влак чыланат мотор, уста да ушан-шотан улыт. Арам огыл кажныже могай-гынат лӱмым сулен налын. Тӱжвач ончымаште тыге, а кӧргӧ могырым мый эше иктым палемдынем: ӱдыр-шамыч пешак поро кумылан улыт, кӱлеш годым полышымат пуэныт. Мемнан коклаште нимогай умылыдымаш але таҥасымаш шижалтын огытыл.

– Евгения, сеҥымашет дене тыйым уло кумылын саламлена. Ала лудшына-влаклан иктаж ой-каҥашым пуэт?

– Шкендам тӱрлӧ могырым вияҥдыза, мо келша, тудым ышташ ида лӱд. Тыге илышда сылнырак лиеш, ыштыме сомылат ешаралтеш. Шке вийланда ӱшаныза, кеч-кунамат чыла кертам, чыла лектеш манын шоныза. Илышна мемнан деч тӱҥалеш, тудым весемдаш манын, шкем вашталтыман.

Алёна Яковлева.

Иван Речкинын фотожо-влак.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: