"Изи тӱня, кугу тӱня" рубрик, 2018 ий, Пеледыш тылзын 1-ше кечыже

Яжар Васлий

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Ик пычкемыш кастене Васлий черетан еҥгаватыж деч мӧҥгӧпӧртылын. Мом шылташ?! Васлий ӱдырамаш-влак почеш куржталаш йӧратен. Пеҥгыдын ошкеден огыл, ик могыр гыч вес могырыш лӱҥген. Ала утыждене подылмо арака, ала еҥгаватын шокшын шупшал-ӧндалмыже вуйым аҥыртареныт? Тидым ме огына пале.

Туге гынат, ошкедышыла, ала-могай весела мурым нер йымакше мурен. Южгунам тавалтен колтен. Кумыл нӧлтшӧ лийын.

Кок корно ушнымашке миен шумеке, Васлий йӱд кавашке ончал колта. Трук ужеш: чодыра ӱмбач тудын могырыш шым изирак шӧртнялге шар чоҥештен толеш. Нуно чоҥештымышт годым пуйто икте-весышт дене модыт, тылзе волгыдышто йыли-йули чолгыжыт. Васлий шинчам кумалта, вуйым рӱзалта, шинчажлан коеш манын шона. Но шинчам угыч почмеке ужеш: шӧртньӧ шар-влак тудым йыр авырен налыныт. Вара йолжо воктеке волышт. Лӱдмыж дене мӱшкыр йымалне пуйто ала-мо ишен шындыш, каплан копы-ы-ыж чучын колтыш. Логарыш комыля кӱзыш, шӱлалтен колтен ок керт. Адак, ынде лӱдмыж дене, шинчам чот кумыш. Ик тат гыч шыве-шыве ойлымым да ӱдыр воштылмо йӱкым кольо. А шинчам почмеке, йырже шым сылне марий ӱдырым ужо. Тыгайым ужын, ӧрмыж дене умшам веле карен шогале. Шымытынат каласен моштыдымын мотор улыт. Оҥыштышт тылзе волгыдышто сога кажне тарванымыштлан йылгыжеш да ший оҥгыр йӱкым луктеш. Ала-кушеч кава гыч куштылго, чоным сымыстарыше сем толеш. Ӱдыр-влакын шинчаштышт — тунар куан, йӧратымаш, нуно тугай чот чолгыжыт.

Трук ӱдыр-влак Васлий йыр куштен пӧрдаш тӱҥальыч, пӧръеҥ велыш кидыштым шуйкалат. Васлийын лӱдмыж дене теве-теве пуйто шӱмжӧ кырымым чарна. Сем эркын писештеш, ӱдыр-влакат писынрак пӧрдыт. Васлий йыр оҥго чотрак да чотрак ишалтеш. Теве ӱдыр-влак кокла гыч иктыже колышын гай йӱштӧ кидше дене тӱкна, шкеж деке ӱжеш. Васлий кычкыралнеже, полышым йоднеже, но йӱк ок лек. Кидым нӧлталаш да ыреслаш ыле, но вий уке, эсогыл парня-влакым тарватен ок керт. А куштымаш писештеш да писештеш. Ӱдыр-влак чотрак да чотрак Васлийым шкешт деке шупшыт. Пӧръеҥ мо тудын дене ышталтмым умылен огеш керт, ӱдыр-влак дене пырля куштымаште пӧрдеш. Шинча ончылныжо шемалге кава, шӱдыр-влак, корно койын кодыт. Эсогыл шӱдӧ ияш тумат, куэм кыдалже гыч ӧндалын, куштымашке пуйто ушнен. Васлий ты каргыме оҥго гыч лекнеже. Но огеш керт! Тудым йӧратымашын юзо вийже пӱтынек авалтен. Эше ик тат, да ӱдыр-влак пӧръеҥым кидше гыч пеҥгыдын кучат. Иктыже Васлийым вачыж гыч ӧндалын. Вес ӱдыр тӱрвыж дене тудын тӱрвышкӧ шунеже, тыгодым тудын деч толшо йӱштӧ эсогыл чурийым когарта.

- Коленам! — Васлийын вуйышто шонымаш пӧрдеш. — Ой, Юмыжат, утаре да арале мыйым!.. Товатлем, утарен кодет, шучко вийым поктен колтет гын, тетла ик ганат ватем деч вес ӱдырамаш деке ом кай.

Юмылан товатмутым пуымеке, ӱдыр-влак вигак кидыштым луштарышт, эркынрак кушташ да Васлий деч кораҥаш тӱҥальыч. Тӱжвал сыныштат шинча ончылнак вашталте — шучко шоҥго чурийыштышт тунар сырымаш сӱретлалтын. Кава гыч сем йоҥгымым чарныш. Васлий вийдымын мландываке волен шинче, чурийжым кид дене петырыш. Мыняр тыге шинчен, шкежат ок пале. Курым эртымыла чучын. Чурий гыч кидым кораҥдымеке ужеш: шым шӧртньӧ шар шем чодыра шеҥгеке чоҥешта. Васлий эркын йолымбаке шогалеш да мӧҥгӧ соптыртата.

Омсам шем шинчан Анук почеш.

- У, йӱд пире, кушто тынар перныл коштат. Шотан еҥ-влак шымше омым ужыт, а тыйым ала-могай кереметше ала-кушто коштыкта. Таче эше Петро веле. Покро октябрьыште лиеш, а тый ончал теве шкендым — чыла лум вузык улатыс, — чушла Анук, вакшышыш ошкедышыла.

Васлий ночко луман вуйжым ниялта.

- Ӧрмаш… — манеш тудо, кидкопаштыже лумым ончышыла.

Валентина Бутрим.

Йошкар-Ола.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: