"Изи тӱня, кугу тӱня" рубрик, 2018 ий, Сӱрем тылзын 13-шо кечыже

Лунатик-влакым аралыза

Статьян авторжо Ирина Степанова


лунатикиИлышыште улыт тыгай еҥ-влак, кудышт тылзын тӱрлӧ фазыжлан кӧра шкеныштым вес семын кучат. Нуным але марте шымлен шуктымо огыл, нуно мыланна «тушто» гай улыт.
Тыгай годым айдеме малымыж годымак кынел коштеш, эсогыл еҥ-шамыч дене кутыра. Но вуйдорыкшо пашам ок ыште: вет тудо мала. Тыгай пассивно-активный поведенийым шанче тӱняште сомнабулизм маныт. Тыгай «чер» дене Мландышарыште 3 процент наре еҥ орлана: шукыжак огыл. Но шагалжат огыл. Адакшым ты кум процент кокла гыч пелыже йӱдым малымыж годым пеш шуэн коштеш. Но кунам тендан палымыда чӱчкыдын тыгай туткарыш логалеш, специалист деке кайыманак. Уке гын, тыгай еҥ эпилепсий але депрессий дене черланен кертеш.
Лунатикым кузе пален налаш? Мутлан, кас. Айдеме пӧрт мучко коштеш. Тудо лунатик мо? Тидым чот тӱткын ончымо да шекланыме деч вара веле пален налаш лиеш. Тыгай еҥ эркын да тӱкненрак ошкылеш, пуйто иеш. Ала-кушко торашке ик точкыш онча. Йодмылан южо лунатикше сайын да чын вашмутым пуа. Тыгела чучеш, пуйто вуйыштыжо ала-могай авто-радар шога. Тыгай еҥ-шамычым почешышт ончен кошташ кӱлеш: иктаж-кушко кӱзен ынышт кай, иктаж-мом удам ынышт ыште. Эрлашыжым тыге коштмышт нерген огытат шарналте. Йодат гынат, нимом огыт пале. Тыгай еҥ-влакым ушым йомдарыше улыт манын шоныман огыл, тиде — лач нервный системын ик жаплан пужлымыжо. Лунатизм дене эсогыл йоча-шамычат южгунам ораланат. Утларакшым шӱмыш пеш вашке налше, ойгыраш, нервничатлаш йӧратыше еҥ-влак тыге орланат. Але тугай еҥ, кӧн тукымыштыжо эпилепсий дене черле-влак улыт. Тыгай-влакым энцефалограммым ыштыме годым пален налыт.
Лунатик-влак деч лӱдман огыл. Но нуно шкеныштым эмгатен кертыт. Мутлан, иктаж арверыш миен кӱзат, пералтыт, эсогыл окна гыч тӧршштен але яндаш пӱчкылт сеҥат. Тыгай факт-влак улыт, кунам лунатик-шамыч, нимом шижде да палыде, иктаж преступленийым ыштеныт.
Садлан тендан иктаж палыме еҥда лунатизм дене орлана гын, тудым эре эскерен шогыман. Нуно иктаж пел шагат наре веле тыге коштыт, вара лыпланат. Айдемым виешак кынелтыман огыл, тудо лӱдеш да психикыже пужлен кертеш. Эсогыл кутырымо годым тӱтынаш тӱҥалеш.
Тыгай еҥ уремыш лектын ынже кай манын, омсам тӱкылыман, окнашке решоткым ыштыман, пӧртыштӧ пӱсӧ арвер-влакым, тыгак коштмо корныж гыч пӱкеным, ӱстелым кораҥдыман. Врач-влакын темлымышт почеш лыпландарыше эм-влакым пуаш лиеш.
Ирина Степанова.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: