"Илыш йогын" рубрик, 2018 ий, Сӱрем тылзын 9-ше кечыже

Самырык пагыт мемнан, Самырык ме улына Да кугешнен ойлена: «Ме марий улына!»

Статьян авторжо Вероника Мустаева

IMG_0969Йошкар – Ола гыч Йыван Кырлан шочмо кундемже марте 100 меҥге. Лач тушто тений марий самырык тукымын луымшо слётшо эрта. Автобусыш рӱж шинчын, чылан Шернур район Марисола кундемыш тарванышна. Кодшо ий дене таҥастараш гын, тений автобусышто шып огыл, йӱк-йӱан шокта: ала-кӧ кидым перен модеш, ала-кӧ йыштак муралта. Мер каҥашын еҥже Валерий Мочаев корно воктенсе ялла, оҥай верла дене палдарен кая. Тораште, пушеҥге коклаште койшо черке, Ежово селасе ӱдырамаш монастырь, кокымшо слёт эртыме кундем – Советский район Ӱшнур – дене палдара.

Марисола кундемыш миен шумеке, «слётчик-влакым» кинде-шинчал дене вашлийыныт. Слётыш икымше гана толшо-влак изиш ӧрмалгеныт гын, а икмыняр гана лийшыже еҥ коклаште палымым ужын куанен. Толшо-влакым лужалан вигак пайленыт. Палыме лиймеке, кажне лужан шке лӱмжӧ шочын: «Йошкар Памаш», «Коркашӱдыр», «Шабдар тукым» да «Шер ӱжара». Нунылан тӱрлӧ тӱсан футболкым кучыктеныт. Лӱм дене чыланыштым шарнен шуктен огытыл гынат, футболко гыч вигак палаш лиеш, кӧ могай лужа гыч улеш. Лужа кӧргысӧ вий-куатым, вашумылымашым пеҥгыдемдаш «Ӱшангорно» модыш полшен. Тыште йолташын вийжылан эҥертен, ваш полшен гына сеҥаш лийын.

Слёт пайдале лийже манын, тудын виктемжым сайленыт: правительствым вуйлатыше – Алексей Ибулаев (Пошкырт кундем), туныктыш министр – Татьяна Ибатиева (Татарстан кундем), тӱвыра министр – Екатерина Суворова (Марий Эл, Шернур район), тазалык министр – Светлана Пашкова (Пошкырт кундем), паша министр – Александр Гаврилов (Марий Эл, Волжский район), печать министр – Ольга Ягодарова (Марий Эл, Советский район), спорт министр – Николай Рыбаков (Марий Эл, Шернур район), элкӧргӧ политике, верысе самоуправленийым вияҥдымаш министр – Алексей Кибардин (Марий Эл, Марий-Турек район). Икымше кече гычак министр-влак шке пашаштлан пижыныт: тӱвыра министр, слётым почо пайремлан делегаций-влакым поген, номерым ямдылен, печать министр фотом войзен, пырдыжгазетым сӧрастарен. Илыш шолын! Марий калык иквереш погыненыт гын, мурен-куштымаш деч посна огеш лий. Марий кас чылаштым ик вереш чумырен, эсогыл ял калыкат, муро йӱкым колын, мӧҥгыштӧ шинчен кертын огыл.

Кокымшо кече спорт министрын пашаж дене тӱҥалын. Изиш ӧрканенрак, йогыланенрак, школ ончык лектын шогалше «слетчик-влак» зарядке деч вара помыжалтше, нӧлталалтше кумылан пуреныт. Слётыш канаш гына погынен огытыл, культурологий доктор, профессор Г.Е. Шкалина «Марий калыкын вашполыш койышыжо» лекцийым лудын. Лекций деч вара участник-влакын ятыр йодышышт лектын. Нунылан Галина Евгеньевна тичмаш вашмутым пуэн.

Вес лекций историй дене кылдалтше лийын – «Марий калыкын сарзе сымыктышыже». Тудым историй шанче доктор, профессор А.Г. Бахтин лудын. Историй дене кылым кучышо-влак Александр Геннадьевичлан шуко оҥай йодышым ямдыленыт.

Идалык вучен, шонен коштмо тат лишемын– марий самырыктукымын Х слётшо почылтын! Луымшо, юбилей слёт дене самырык-влакым саламлаш айдемын праваж шотышто Марий Эл Республикыште уполномоченный Л.Н.Яковлева, Марий Эл республикын образований да науко министрже Н.В.Адамова, тӱвыра министрын алмаштышыже Г.С.Ширяева, Мер Каҥашын еҥже А.Н.Иванов, Марий Оньыжа Э.В.Александров да молат миеныт. Шернур район администраций вуйлатыше Сергей Адиганов слётыш толшо-влаклан тӱвыргӧ паша лектышым, сай канышым да нӧлталтше кумылым тыланен. Пермь, Пошкырт, Виче, Одо, Свердловск кундемла, Татарстан Республик, Санкт-Петербург ола да Марий Эл гыч делегаций-влак сылне концертым ончыктеныт. Тыште кажне делегацийын вургем, муро, куштымаш ойыртемжым ужынна.

Марий Оньыжа Эдуард Александров кокымшо слёт гыч тӱҥалын тений марте коштеш. Икымше гана тудо участник семын миен, вара лужавуй лийын, кызыт – организатор. Эдуард Васильевич кажне гаяк участникым пала, садлан слёт деч вара 9 еш шочын манын каласыш. Иктыже – Юля ден Рома Шабдаровмыт. Нуно слётышто палыме лийыныт да ешым чумыреныт. Кызыт кок икшывышт кушкеш. Нунылан Лариса Николаевна пӧлекым кучыктен.

IMG_1602Кажне еҥым шке калыкше дене кылдалтше йодыш тургыжландара. Кугыжаныш, мер, муниципал пашаеҥ-влак дене вашлийме годым йодыш-влакым рашемдышт. Эн кугу йодыш – марий йылмым тунеммаш да вияҥдымаш. Тидын шотышто шуко темлымаш, каҥашымаш пурен. Лариса Николаевнан Яковлеван ойлымыжо лачеш толеш: «100 еҥ уло калыкын шонымашыжым вашталтен ок керт, но кажныже шке кундемыштыже марла кутыраш тӱҥалеш гын, паша верже гыч тарвана». Садлан чылажат – мемнан кидыште! Ме шке марий йылмынам палышаш да аралышаш улына.

«Шокшо» мутланымаш деч вара «йӱкшаш» кӱлын. Тидлан лач спорт шагат пӧлеклалтын. Слётын участникше-влак ГТО нормын ужашыжым эртеныт. Тӱрыс огыл гынат, могай-гынат ошкыл лийын, пайдажат коеш.

Слёт Марисола кундемыште эрта гын, кумдан палыме Йыван Кырла нерген ойлыде ок лий. Кирилл Ивановичлан кокымшо кечысе кас пӧлеклалтын. Тушко ты кундемынак шочшыжо, писатель-влак Зинаида Ермакова ден Юрий Соловьев, миеныт. Нунат Йыван Кырла дене кугешнат, тудын нерген кугешнен шарналтат.

А кӧ огеш пале Мустафам але «Товатат, куржам» мутым«Путевка в жизнь» фильмыште. Тушто Йыван Кырла ик тӱҥ рольым модын. Молгунамсе семынак кече изи тул дене мучашлалтын.

1 полосаОнчылно эше икмыняр кече, молгунамсе семынак кечывал деч ончыч тунеммаш, а вара мурен-куштымаш да моло паша. Шуматкечын кастене Шернурышто марий дискотеке лиеш. Арам огыл слётыш толшо-влак кас еда мурат да куштат, Шернур калыклан койышыштым шуматкечын ончыктат.

Мира АлександроваМира Александрова, Шернур район

Мый Шернур посёлкысо 1-ше № школышто 10 классым пытаренам. Тений слётыш икымше гана толынам. Уверым соцсетьыште ужынам да слётыш каяш вигак кумылем лектын. Тыште жапым пайдалын эртараш, у йолташым муаш да умбакыжат нунын дене кылым кучаш шонем. Эн кугу пайдаже – марла кутыраш тӱҥалынам. Ешыште рушла кутырена, лач ковам дене веле ялыште марла мутланена. Шке шочмо марий йылмем йӧраташ тиде слёт полша манын ӱшанем.

Елена ЗолотареваЗолотарёва Елена, Параньга район

Йошкар-Оласе технологический колледжыште кумшо курсышто программистлан тунемам. Слётыш кокымшо гана толынам, икымше гана Оршанке район Кугу Ӧрша ялыште лийынам. Слётыш толмо шонымашем: марий калык нерген шинчымашым келгемдаш, уым пален налаш да у йолташ-влакым муаш. Икымше кече гычак «Йошкар Памаш» кумшо лужана шкенжым еш семын ончыкта. Ме чыланат ваш келшен, умылен илена. Ончыкыжымат слётыш толаш шонем, тыште йолташ-влак улыт.

Елена ЯшкинаЯшкина Елена, Шернур район

Слётышто икымше гана улам. Тудын нерген пашаште пален налынам да вигак йодмашым возенам веле. Ондак слёт нерген колынам, но кузе эртымыж нерген пален омыл. Тений тыште улам, ынде слёт нерген каласен кертам. Тыште шуко еҥ дене палыме лийына, поснак куандара тора кундем гыч толшо марий-влак дене йолташ лиймаш. Икымше кече гычак лужана келшен ила. «Ӱшангорно» модыш годым, лужалан лӱм ден девизым шонымо годым икоян улмынам пеҥгыдемденна. Слётыш коштман, поснак чолга самырык-влаклан. Тыште у шонымаш шочеш, у йолташ-влак лектыт.

Софья ОсиповаСофья Осипова (Татарстан кундем)

Слётышто кумшо гана толынам. Тидын деч ончыч Волжский район Сотнур селаште, Оршанке район Кугу Ӧрша ялыште лийынам. Эн ончычак самырык тукым дене палыме лийнем. Изирак опытем уло, садлан полшенат кертам. Икымше кечын уна-влакым вашлийме годым, куан кумыл шижалтын, молан манаш гын шукынжо икымше гана толыныт, да нунылан ончыктен, умылтарен, кумылыштым савырен моштыман. Слёт мыйын шочмо кундемыштем эрта(кызыт Татарстан кундемыште илем), тидыже чот куандара. Самырык-влаклан тыште шинчымашым погаш да шке илыме верышкышт намиен шуктышт. Эн тӱҥжӧ – марий йылмым, тӱвырам арален кодаш тыланем.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: