"Кузе илет, ялем?" рубрик, 2018 ий, Сорла тылзын 10-шо кечыже

Тале комбайнер шымлызе лийнеже, але Уржа-сорла годым 120 тӱжем теҥге наре оксам ыштен налаш лиеш

Статьян авторжо Ирина Ямбаршева

Республикыште уржа-сорла тургым тӱҥалын. Морко районышто 2018 ийыште пырчан да отызан культур 4792 гектар кумдыкым айла. Тышеч 424 гектарже кокияш уржа ден шыдаҥ. 7 августлан 800 гектар кумдыкышто кокияш уржа ден шыдаҥым шийын налме. Кокла лектыш — ик гектар гыч 25 центнер наре. Тыгак ялозанлык предприятий-влак шожым шияш тӱҥалыныт. Ик гектар гыч 35 центнер наре лектеш. «Тений шудым ыштыме, кормам ямдылыме жапшат, уржа-сорлажат ночко да йӱштӧ игечылан кӧра иктаж 10 кечылан шеҥгеке шӱкалалтыныт, — ойла Морко районысо ялозанлык пӧлкам вуйлатыше Алексей Гурьянов. – Сенаж ден силосым шапашлыме паша умбакыже шуйна. Мемнан дене 10 ялозанлык предприятий, 25 кресаньык да фермер озанлык улыт. Чыла пашаштат ий гыч ийыш Юрий Игнатьевын вуйлатыме «Передовик» ялозанлык артель ойыртемалтеш. Пасу кумдыкыштат нунын эн кугу — 4126 гектар».

егошина пасу паша шолешхлобыстова11«Передовик» озанлыкын агрономжо Юрий Иванов тыге шона: «Лектыш сай лийже манын, чылажымат шонен-вискален ыштыман». «Калыкын пашам ышташ кумылжо уло, вийжат ситышын, — ойла Юрий Витальевич. – Кокияш шыдаҥым поген налме, лектыш уда огыл. Кызыт кокияш уржа пасушто паша шолеш. Тушко кажне кечын 5 комбайн лектеш, пырчым 4 машина шупшыкта. Кок сортироватлыме агрегатна уло. 6 еҥан бригада нур гыч кондымо пырчым кок смене дене пуалта».

Татьяна Максимова идымыште шуко ий тырша. «Коллективна келшен илыше, агрономна сай», — манеш ныл икшыван ава. Кугуракшылан — 16 ий, эн изижлан — 10 тылзе. Кугу ӱшан кугурак эргылан. Авашт моткоч полша. А суртоза Якутск олашке шумеш пашашке коштеш. «Ялыште илаш садак куштылгырак. Пакча-саска шкенан, вольыкымат, кайыквусымат ашнена. Шкаланна ситыше оксам ыштен налына», — ойла кумылзак ӱдырамаш.

Унчо мландыш мийыме годым уржа пасушто комбайн-влак умбачынак койыт ыле. Комбайнер-влак коклаште кугу ийготанат, самырыкат улыт. Теве Василий Ефремов шочмо озанлыкыштыже 10-шо тургым тырша. 8 класс деч вара комбайнерын полышкалышыжлан пашам ышташ тӱҥалын. Варарак шкаланже комбайным ӱшанен пуэныт. Кызыт марте кум «кӱртньӧ йолташым» вашталтен. Специальностьшо – агроном. Школ деч вара Марий кугыжаныш университетышке тунемаш пурен, ӱмаште магистратурым тунем лектын.

«Мый вес профессий нерген шоненат омыл, — шыргыжалын пелештыш самырык рвезе. – Изинек мланде пашам йӧратенам. А шке шочмо верыште пашам ыштет да тудлан пайдам конден кертат гын, эшеат куанле». Василий Ефремов профессийым налын лекме дене гына серлаген огыл. Тудо, умбакыже шинчымашын нӧлташ шонен, аспирантурышко тунемаш пурен. Кызыт диссертацийым воза, горец вереха манме культурым шымла. Тудым кормам ямдылымаште кучылтыт. «Марий мландылан келшен толеш гын, ты кушкылым республикыштына ӱдаш пеш сай лиеш ыле, — ойла Василий.

егошина ефремовегошина передовик«Ялыште пашам ыштымет шымлымаш пашатлан огеш мешае?» йодмылан вашмут тыгай лие: «Уке. Иктыже весыжым ешара веле. Мый телым лабораторийыште шинчылтам, а кеҥежым шочмо колхоземлан полшем. Шукын мланде пашам нелылан да лавыранлан шотлат гын, мый тыге манам: «Киндым куштымо паша лавыран лийын огеш керт». Ончыкыжым шочмо кундемыштак илаш шонем. Тунам чыла тӱрлӧ пашам ыштен ончымемат пайдале лиеш. Технике пасушко кудал пура, а мый тудын могай улмыжым уже палем. Мыйым иктат ондален ок керт. Эшежым кеч-могай предприятийын шке ялозанлык шанче кандидатше лиеш гын, тудын чапше кушкешыс». Рвезе шке пашаж нерген тыге йӧратен каласкала! Кугешнымаш кумыл лектеш да «тудын гай еҥ шукырак лийже ыле» шонет.

Шылташ нимом: шукыжо пашадар дене кылдалтын. «Кугурак» оксам кычалын, ятырын ӧрдыж кундемлашке лектын каят. «Окса шотышто «Передовик» озанлыкыште ӧпкелалтман огыл. Пашам ышташ веле итӧркане, — ешара тидын шотышто Василий. – Уржа-сорла жапыштак 120 тӱжем теҥгем ыштен налаш лиеш. А шошо ага гычак шотлаш гын, шагал огыл лектеш. Кодшо ийын, мутлан, мый машинам налаш оксам ситаренам. Уым огыл гынат, пеш сайым налынам! Тиде вара самырык-шамычым кумылаҥдышаш огыл мо? Тиддеч посна тӱрлӧ конкурсышто сеҥымыжат, диплом ден грамот дене палемдалтмыжат пашам ышташ у вийым ешара. Икманаш, самырыкым эре куандарен  шогыман. А эн тӱҥжӧ – шочмо мланде деке чон дене пижман!»

Татьяна ХЛОБЫСТОВА.

Авторын фотожо-влак.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: