"Рубрик деч посна", 2018 ий, Теле тылзын 7-ше кечыже

«Законым палымаш илышыштат полша», - ойла самырык полицейский.

Статьян авторжо Ирина Степанова

полицейскиуАлиса Соловьёва Морко районысо Изи Корамас ялыште шочын-кушкын. Изинекак молын семын артист але туныктышо огыл, а полицейский лияш шонен. Садлан Арын школ деч вара Йошкар-Олашке толын да Строительный техникумыш юристлан тунемаш пурен. А полицейский лияш куштылгыжак огыл. Пашаш пурымеке, стажировкым эртыман, вара пел ийлан МВД пеленысе профессиональный ямдылымаш рӱдерыш тунемаш колтат. Кызыт младший сержант Алиса Валерьевна — ты рӱдерын слушательже.
- Алиса, тый ППС-ыште (патрульно-постовой службо) пашам ыштет. Тушечак тунемаш колтеныт. Кузе ты службыш логалынат?
- ППС марте мый икмыняр вере пашам ыштен онченам. Техникумышто тунеммем годым, дипломым возымо жапыште, шым тылзе наре Палантай лӱмеш тӱвыра ден сымыктыш колледжыште кадр шотышто инспекторлан пашам ыштышым. Тунамак шонаш тӱҥальым: арам огыл юристлан тунем лектынам. Шке специальность денак пашам муаш кӱлеш. А мый изинек семынем полицейский лияш шоненам. Тыге пашам кычалаш тӱҥальым. Ондак МВД-се информационный рӱдерыш вольнонаёмный семын пашаш пурышым, канцелярийыште шым тылзе ыштышым. Вара порядкым эскерыме рӱдерыш куснышым. Туштат канцелярийыште секретарь лийынам. Идалыкат пеле эртыш тыште. Но эре аттестованный, погонан сотрудник лийме шуын. Тыге паша верым кычалаш тӱҥальым, патрульно-постовой службыш мийышым. Тушто нальыч.
- Полицийыш пашаш пураш неле мо?
- Эн ончыч тазалык пеҥгыде лийшаш, медосмотрым эртыман, психолог дене тергалтман да судитлалтме шотышто чыла тергат. Мыйын чыла шотыштат сай лийын, да пашаш нальыч.
- А молан лач ППС-ыш? Вет тушто паша куштылго огыл. Утларакшым уремыште патрулироватлыман.
- Патрульно-постовой службо гыч тӱҥалаш сайрак манын шонем. Молан манаш гын уремыште пашам ыштенак веле еҥ-влакым пален налат, шкем кӱлеш семын кучаш тунемат, оласе ситуацийым умылет. Тиде – шкешотан урок.
Мый тений март гыч тыште стажировкым эрташ тӱҥальым да кум тылзе гыч, июльышто, МВД пеленысе тунемме рӱдерыш колтышт. Тушто пел ий тунемман. Вара веле тичмашнек полицейский лийын кертат, оружийымат тунам веле пуат. 8 ноябрьыште присягым приниматлышна.
- Стажировко жапыште тый полицейскийын сомылжым изиш пален нальыч?
- Тольым веле, вигак опытан сотрудник-влак дене пырля уремышке пашаш луктыч. Йолынат, машина денат дежуритлыме. Преступленийым ыштыше-влак ваштареш кучедалме, административный правонарушитель-влакым кучымо. Мутлан, кочывӱдым общественный верлаште йӱыт, тамакым шупшыт, шургат, кредалыт. Нунылан кушто да мом ышташ лиймым умылтарет, протоколым возет, отделыш наҥгает.
- Полицейскийым колыштыт мо?
- Утларакшым колыштыт. Торешланат, шургаш пижыт гын, полшаш автопатрульым ӱжына. Тӱрлыжат лиеда, вет уремыште тӱрлӧ еҥ вашлиялтеш. Но ППС-ыш пашаш кайымемлан йӧршеш ом ӧкынӧ. Тыглай гражданский еҥ лийме годым Йошкар-Ола уремыште мо ышталтмым мый раш пален омыл. Еҥ-влак шукынжо законым огыт умыло, садлан чӱчкыдын тореш ойлаш тӧчат.
- Ты рӱдерыште молан туныктат?
- Эн ончычак, мемнан дене психолог-влак тӱрлӧ мутланымашым эртарат. Вет полицейский еҥ-влак дене чаткан кутырен моштышаш. Этикым палышаш. Тыгак строй дене туран да рыҥ ошкыл моштыман. Физический подготовкылан шуко жап ойыралтеш, шкем формышто кучыман. Законым, уголовный да административный право, статья-шамычым палыман. Тыгак пистолет дене лӱйылташ, шкем аралаш манын, кучедалаш тунемына.
- Группыштыда шукын улыда мо?
- Мыйын группышто, мутлан, 15 еҥ улына. Тушеч кумытын веле – ӱдыр-шамыч. Рвезе-шамыч шукын улыт.Тыште ППС, конвой рото, дежурный часть да ИВС гыч тунемыт. Моло подразделений гыч слушатель-шамыч вес группылаште улыт.
- Тунеммет годым молан полицийыш пашаш толынам манын шоналтен отыл?
- Мый икымше кече гычак кушко да молан кайымемым паленам. Садлан йоҥылыш корныш шогалынам манын, ик татланат шоналтен омыл. Мый МВД-штак ышташ шонем. Адакшым ты сферыште пашам ыштыме опыт мыланем илышыштем, ешыштемат полша шонем. Шуко жап ыштыше сотрудник-влакым куанен ончем: кузе нуно моторын мутланен колтат, шкеныштым кучен моштат. Тиде пашам ойырен налын, мый шке йочамым чын воспитатлен кертам манын шонем. Законым палыме илышыште кеч-могай ситуацийыште эре полша.
- Молан тый техникум деч вара вигак кӱшыл образованийым налаш тунемаш шыч кай? Вет офицер-влакын пашадарышт сержантын деч ятырлан кугурак?
- Мый кӱшыл образованийым налаш шонем. Тений шыжым МОСИ-шке юриспруденций факультетыш уголовный правом тунемаш заочно пуренам. Илышыште эре кушкаш кӱлеш, шонем.
Коеш, Алиса – шке шонымашкыже шуаш тыршыше ӱдыр. Шот дене, рат дене кутыралтен колта. Ончыкылыклан цельже уло – тидыже тачысе илышыште пеш кӱлешан. Неле ончылно вуйжым ок саке. Спортым Арын школ годсек йӧрата. Туштат, Строительный техникумыштат ече дене куржталын, куштылго атлетикыште ончылно лийын. Кызыт ППС-ыштат ӱдырын спортлан шӱман улмыжым палат. Тудо ийме дене ты службын чапшым арален.
Кызыт каныш годым театрыш уло группыге кошташ йӧратат. Икманаш, самырык годым тунемманат, пашамат ыштыман, каныманат.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Войти с помощью: