"Сылнылык тӱня" рубрик, 2018 ий, Теле тылзын 13-шо кечыже

Йӱд орол эскера

Статьян авторжо Анастасия Эманова

5 декабрьыште Курчак театрыште «Йӱд орол» спектакльым ончыктеныт. Постановкым ончаш кумылан-влак шукын лийыныт, билетым ала-мыняр кече ончычак чыла ужален пытареныт.  Спектакльын режиссержо – А.Ямаев, композитор – Г.Архипов, сценограф – С.Таныгин.

DSCF0148Пьесым палыме писатель да сценарист Денис Осокин возен. «Йӱд орол» марий еҥым поснак сымыстара. Тыште марий сем, шомак ятырак йоҥгат. Музык, декораций, персонаж-влак оҥай улыт. Тиде постановкышто кажне деталь, арвер, герой – шке верыштыже. Кажныже мом-гынат ончыкта, молан-гынат кӱлеш. Постановкым марий фольклор негызеш шындыме. Жанр – этнофутуристический мистерий. Тидыжак, очыни, еҥ-влакым спектакльым ончаш толаш кумылаҥда.

Тӱҥ герой – Ольош лӱман самырык рвезе. Тудо тулык рвезе, аваж деч посна ондакак кодын. Ятыр ий олаште илен. Ик кечын ала-могай вий рвезым шочмо ялышкыже, коден кайыме суртышкыжо толаш тарата. Пӧрт тудлан пустала чучеш, но трукышто тудо маскым чийыше дух-влакым ужеш, нуно – йӱр орол улыт. Ольошлан йоча годсо модышыжо-влакым кондат. Но рвезе йоча пагытше нерген монден, ынежат шарналте. Орол Ольошым куча, йошкар шӱртӧ дене пӱтыра, тыгодым дух-влак мистике шӱлышан марий мурым мурат. Йошкар шӱртан мундыра – шкешотан символ. Тиде мундырам рончен, тӱҥ герой ялыште илыме жапшым шарналта. Йоча годсо событий-влак тӱрлӧ шижмашым луктыт, ик событий куандара, весе ойгандара, но тӱҥжӧ – нуно рвезым шонаш таратат. Илышын кажне татшым шарнаш огеш лий, очыни, но шке тукымвожнам мондышаш огынал.

DSCF0161-2Моло спектакль деч тудо чынжымак ойыртемалтеш. Постановкышто терменвокс, электрокӱсле, глюкофон семӱзгар-влак кучылталтыт. Нунат спектакльым тичмашым ышташ полшат, ала-могай юзо виян шӱлышым луктыт.

Актер-влакын модмыштым мокталтыде ом керт. Кажне персонажым тӱткын эскеренам. Образ-влак оҥай улыт. Нуным ончымо шуэш. Кажне образ – тӱҥ геройын шарнымашыже. Ольошым модшо Максим Белецкийым куанен ончышым. Тудо уто мутым ойлыде,  ик шинчаончалтышыж дене чоным тарвата. Ойго кумыл, куан, я вес шижмаш  — чылажат шинчаштыже коеш. Маскым чиен гынат, Эльвира Лисицынан модмыжым ик артист денат путайкалаш огеш лий. Тудын яндар йӱкшым шулен колыштат. Поснак азам рӱпшымӧ мурым мурымыж годым шинчавӱд толеш.

Спектакльыште шуко пластике уло, южыжо утыла чучын. Но мучаш марте ончымеке умылет, молан нуно кӱлыныт. Мутлан, Ольош ший оксан маскым чийыше ӱдырын куштымыжым онча. Мылам марла огыл, а шыма эрвел куштымашла чучо. А вара умылышым: ӱдыр вӱд толкыным ончыктен.

Тиде спектакльыште модшо южо артистын шочмо йылмыже марла огыл. Нуным марла ойлаш, чын мутпералтышым шындаш РСФСР-ын сулло артисткыже Галина Николаевна Ямаева туныктен.IMG_2808

Йӱд орол кызытат южо марий ялыште уло. Тудо йӱдым ялым эртен коштеш, пожар да моло осал деч арала. Тиде спектакльыште йӱд орол тӱҥ геройын шарнымашыже-влакым арален коден. Пытартышлан чыла персонаж ош  кагазан самолетым колтылыт. Тидат – символ. Кажныже шке семынже тидым умыла, шонем. Мылам тудо илышнам, шкенан чон шижмашнам умылымым да волгыдо ончыкылыкыш чоҥештымым ончыкта.

Спектакльым вес ийын 6 январьыште угыч ончыктат.

Комментарий-влак: Але нигӧат комментарийым коден огыл, те икымше лийын кертыда.

Комментарийым ешараш:

Сайтыш пураш: